Sosyal güvenlik mevzuatına göre, ölüm geliri veya aylığı almakta iken evlenmeleri nedeniyle bu hakları sona eren belirli kişilere toplu ödeme yapılıyor. Evlenme ikramiyesi ve evlenme ödeneği olarak adlandırılan bu uygulamalarda, hak sahiplerinin kapsamı ve ödeme miktarları sigortalının tabi olduğu kanuna göre belirleniyor.
Evlenme İkramiyesi Kimlere Veriliyor?
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulandığı hak sahiplerinden, evlenmeleri nedeniyle dul veya yetim aylıkları kesilen kişilere evlenme ikramiyesi ödeniyor.
Bu kapsamda evlenme ikramiyesinden yararlanabilecek kişiler şöyle:
Dul aylığı alan eşler (kadın veya erkek),
Yetim aylığı alan kız çocukları,
Evlenmeleri nedeniyle aylıkları kesilen hak sahibi anneler.
Vefat eden kişinin babası ve erkek çocukları ise hak sahibi olarak aylık alsalar bile evlenme ikramiyesinden yararlanamıyor.
Evlenme ikramiyesi, hak sahibinin son defa almakta olduğu aylığın, harp malullüğü zammı hariç, 12 katı tutarında ödeniyor.
Evlenme Ödeneğinden Kimler Yararlanabiliyor?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 37'nci maddesine göre, evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıkları kesilmesi gereken kız çocuklarına, evlenmeleri ve talepte bulunmaları hâlinde almakta oldukları gelir veya aylıklarının iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere peşin ödeniyor.
Buna göre evlenme ödeneği, hak sahibinin almakta olduğu gelir veya aylığın 24 katına karşılık geliyor.
Bu düzenlemeden yalnızca kız çocukları yararlanabiliyor. Ölüm geliri veya aylığı alan eşler, anne ve babalar ile erkek çocukları evlenme ödeneği kapsamında bulunmuyor.
Evlenme İkramiyesi Almanın Şartları Nelerdir?
Evlenme ikramiyesi veya evlenme ödeneğinden yararlanabilmek için kişinin ilgili sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında hak sahibi olması ve evlenmesi nedeniyle gelir veya aylığının kesilmesi gerekiyor.
Her iki ödeme de bir defaya mahsus yapılıyor. Daha önce bu ödemelerden yararlanan kişinin boşanıp yeniden aylığa hak kazanmasının ardından tekrar evlenmesi, ikinci kez ödeme almasına imkân vermiyor.
Evlenme Ödeneği Diğer Hak Sahiplerinin Aylıklarını Etkiliyor mu?
5510 sayılı Kanun'un 37'nci maddesine göre, aynı dosyadan gelir veya aylık alan diğer hak sahiplerinin gelir veya aylıkları, evlenme ödeneği verilen sürenin bitimini takip eden ödeme döneminden itibaren Kanun'un 34'üncü maddesine göre yeniden belirleniyor.
Boşanma Durumunda Yeniden Aylık Bağlanıyor mu?
Evlenme ikramiyesi veya evlenme ödeneği alan kişilerin boşanmaları hâlinde yeniden gelir veya aylığa hak kazanmaları mümkün olabiliyor. Ancak aylıkların ödenmesinde farklı süreler uygulanıyor.
5434 sayılı Kanun kapsamında: Evlenme tarihinden itibaren 12 ay dolmadan boşanma veya evliliğin feshi ya da butlanına karar verilmesi nedeniyle yeniden aylığa hak kazanılması durumunda, ikramiyenin 12 aydan eksik kalan süreye karşılık gelen kısmı tahsil edilinceye kadar aylık ödenmiyor.
5510 sayılı Kanun kapsamında: Evlenme ödeneği alan kişinin, gelir veya aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde yeniden hak sahibi olması durumunda, iki yıllık süre tamamlanıncaya kadar gelir veya aylık bağlanmıyor.
Evlenme İkramiyesi ve Evlenme Ödeneğine Nereye Başvurulur?
Evlenme ikramiyesi ve evlenme ödeneğine ilişkin başvurular, sigortalının tabi olduğu sosyal güvenlik statüsüne göre farklı birimlere yapılıyor.
4/a (SSK) ve 4/b (BAĞ-KUR) kapsamındaki sigortalıların evlenme ödeneği talep eden hak sahibi kız çocuklarının, Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl veya Merkez Müdürlüğüne başvurmaları gerekiyor.
5510 sayılı Kanuna tabi kamu görevlilerinin hak sahipleri ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki hak sahipleri ise işlemleri için SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına (Mithatpaşa Caddesi No: 7, Sıhhiye/ANKARA) müracaat edebiliyor.