Çalışma hayatında en çok tartışılan konulardan birisi kıdem tazminatı. Tüm çalışanların kıdem tazminatı alabileceği reform için kollar sıvanırken, mevcut sistemde bu ödemeyi alabilmek için en az 1 yıl çalışmış olmak ve kendi isteği dışında (belli şartlar hariç) işten ayrılmak gerekiyor. Peki kıdem tazminatı hesabı nasıl yapılıyor?
SADECE DAMGA VERGİSİ KESİLİYOR
Mevcut durumda kıdem tazminatı hesaplanırken şu formül uygulanıyor: "Çalışılan süre x brüt maaş (Tavan: 6.017,60 TL)= Ödenecek tazminat."
Burada ortaya çıkan miktardan damga vergisi dışında hiçbir kesinti yapılamıyor. Tazminatın kaç lira olacağını aslında çalışılan yıl kadar formüldeki 'brüt maaş' belirliyor.
EK ÖDEMELERi KONTROL EDİN
Brüt maaş, maaş bordronuzda yazan miktar olarak bilinse de bunu artırmak mümkün. Çünkü brüt maaş, sadece maaşınızdan değil, size düzenli olarak yapılan tüm ödemelerden oluşuyor. Burada ödemelerin ya da yardımların devamlılık arz etmesi, kesin olması, işyerinde kullanılmak üzere verilmemiş olması gerekiyor. Örneğin; işveren, her yıl düzenli olarak Ramazan kolisi veriyorsa; bu da kıdem tazminatına esas ücrete dahil edilir. Yine düzenli ödenen primler, telifler, ikramiyeler hesaba katılır. Yapılan ödemeler eklenince alacağınız tazminat da yükseliyor. Bu yüzden hesaplama yapılırken, bu ödemelerin de eklenip eklenmediğini mutlaka kontrol edin.
MAAŞA DAHİL EDİLENLER
Brüt maaş hesabına eklenen nakdi ve ayni yardımlar şöyle: "Yemek yardımı, kasa tazminatı, gıda yardımı, yakacak yardımı, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, erzak yardımı, sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli, unvan tazminatı, aile yardımı, çocuk zammı, temettü, havlu ve sabun yardımı, taşıt yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, sağlık yardımı, mali sorumluluk tazminatı, bayram harçlığı."
RAZI OLMAYIN
Gizli kayıt dışılık şeklindeki maaşın asgari ücretten gösterilmesi de tazminatı düşürüyor. Bu yüzden yüksek maaş alanların asgari ücretten gösterilmeye razı olmaması gerekiyor. Gerçek maaşınız bordroda gösterilmez ve asgari ücret bildirilirse tazminat hesabınız da asgari ücretten yapılır.
ÖRNEK HESAPLAMA
10 yıl çalışan bir işçinin kıdem tazminatı:
* Brüt ücret: 3.000 TL
* Yılda iki maaş bayram ikramiyesi: 6.000 TL
* Aylık yemek parası: 300 TL
* Giydirilmiş ücret: 3.800 TL
* Tazminat (KDV hariç): 38.000 TL
* Ek ödemesiz tazminat: 30.000 TL
* Kazanç: 8.000 TL