Yıllık İzin Hakkı: Kaç Gün İzin Var, Kullanılmayan İzin Yanıyor mu?

Yıllık ücretli izin, çalışanların dinlenmesini sağlayan temel haklardan biri. Ancak yıllık iznin ne zaman kazanılacağından kullanılmayan izinlerin durumuna kadar uygulamada dikkat edilmesi gereken bazı önemli ayrıntılar bulunuyor.

YILLIK İZİN KAÇ GÜN?

Yıllık ücretli izin süresi çalışanın hizmet süresine göre belirleniyor.

1 yıldan 5 yıla kadar çalışanlara 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlara 20 gün, 15 yıl ve üzerindeki çalışanlara ise 26 gün yıllık ücretli izin veriliyor.

18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanların yıllık ücretli izin süresi ise 20 günden az olamıyor.

YILLIK İZİN HAKKI NE ZAMAN BAŞLIYOR?

İşe yeni başlayan bir çalışan hemen yıllık ücretli izin hakkı elde etmiyor.

Yıllık izne hak kazanabilmek için deneme süresi de dahil olmak üzere işyerinde işe başladığı tarihten itibaren en az bir yıl çalışılması gerekiyor. Bir yıllık sürenin tamamlanmasıyla birlikte çalışan yıllık ücretli izin hakkı kazanıyor.

KULLANILMAYAN YILLIK İZİN YANIYOR MU?

Hak kazanıldığı halde kullanılmayan yıllık izinler ortadan kalkmıyor.

İş sözleşmesi devam ettiği sürece kullanılmayan izinlerin daha sonraki dönemlerde kullandırılması gerekiyor. Ancak çalışma devam ederken yıllık izin hakkının para karşılığına çevrilmesi mümkün değil. Çünkü yıllık ücretli iznin temel amacı çalışanın dinlenmesini sağlamak.

İŞTEN AYRILINCA YILLIK İZİN PARASI ALINIR MI?

İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kullanılmayan yıllık izinlerin durumu değişiyor.
Çalışanın hak ettiği ancak kullanmadığı yıllık izin günleri bulunuyorsa bu sürelerin karşılığı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödeniyor.

İş sözleşmesinin sona erme nedeni bu hakkı ortadan kaldırmıyor. Dolayısıyla çalışanın kendi isteğiyle işten ayrılması da hak edilmiş ancak kullanılmamış yıllık izin ücretinin ödenmesine tek başına engel oluşturmuyor.

YILLIK İZİN BÖLÜNEBİLİR Mİ?

Yıllık ücretli iznin tamamının tek seferde kullanılması zorunlu değil.
Tarafların anlaşması halinde izin bölümler halinde kullanılabiliyor. Ancak bu bölümlerden birinin en az 10 gün olması gerekiyor. Kalan izin günleri ise farklı dönemlerde kullanılabiliyor.

RESMİ TATİLLER YILLIK İZİNDEN SAYILIR MI?

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günleri yıllık izin süresinden sayılmıyor.
Bu nedenle yıllık izin dönemine denk gelen söz konusu günler izin hesabında ayrıca dikkate alınıyor.

CUMARTESİ GÜNÜ YILLIK İZİNDEN SAYILIR MI?

Cumartesi günü konusunda işyerindeki çalışma düzeni kadar iş veya toplu iş sözleşmesindeki hükümler de önem taşıyor.
Yargıtay'ın yaklaşımına göre kural olarak cumartesi iş günü kabul ediliyor. İşyerinde cumartesi günü fiilen çalışılmaması, bu günü tek başına hafta tatili haline getirmiyor. Bu nedenle yalnızca cumartesi çalışılmıyor olması, o günün yıllık izin hesabından çıkarılması için yeterli değil.
Ancak bireysel veya toplu iş sözleşmesiyle cumartesi günü de hafta tatili olarak belirlenmişse, yıllık izin hesabında değerlendirme değişebiliyor. Sözleşmede yıllık izin hesabına ilişkin ayrıca açık bir düzenleme bulunması halinde bu hükümlerin de dikkate alınması gerekiyor.

YILLIK İZİNDE RAPOR ALINIRSA NE OLUR?

Yıllık ücretli izin ile hastalık ve dinlenme izinleri birbirinden ayrı değerlendiriliyor.
Mevzuata göre işveren tarafından verilen dinlenme ve hastalık izinleri yıllık ücretli izne mahsup edilemiyor. Bu nedenle yıllık izin döneminde sağlık raporu alınması halinde yıllık izin ile raporlu olunan sürenin ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

YILLIK İZİNDE YOL İZNİ KAÇ GÜN?

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışanlar için ayrıca yol izni hakkı bulunuyor.
Çalışanın talepte bulunması ve yıllık iznini başka bir yerde geçireceğini belgelemesi halinde işveren, gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorunda.

YILLIK İZİNDE BAŞKA BİR İŞTE ÇALIŞILABİLİR Mİ?

Yıllık ücretli iznin temel amacı çalışanın dinlenmesini sağlamak.
Çalışanın yıllık izin süresi içerisinde ücret karşılığında başka bir işte çalıştığının tespit edilmesi halinde, izin süresi için kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabiliyor.

YILLIK İZİN HAKKINDAN VAZGEÇİLEBİLİR Mİ?

Yıllık ücretli izin çalışan açısından vazgeçilebilecek bir hak değil.
Çalışanın "izin kullanmak istemiyorum" demesi yıllık izin hakkını ortadan kaldırmıyor. Aynı şekilde iş ilişkisi devam ederken yıllık izin yerine ücret ödenerek izin hakkının ortadan kaldırılması da mümkün değil.

Yıllık izin hakkının temel amacı çalışanın belirli dönemlerde işten uzaklaşarak dinlenmesini sağlamak. Bu nedenle hem çalışanların hem de işverenlerin izin sürelerinin hesaplanmasında mevzuattaki kurallara dikkat etmesi gerekiyor.