Los Angeles - California genelini etkileyen şiddetli kuraklık, eyaletin içme suyu kaynaklarını tehdit ediyor. Hiçbir yağmur belirtisinin olmadığı bölgede 40 bin kişiye su sağlayan 17 kırsal yerleşim yeri, iki veya üç ay içinde susuz kalma tehlikesiyle karşı karşıya. Belediyelerin ana su dağıtım sistemi olan Eyalet Su Projesi, ilave 25 milyon kişiye su sağlayan yerel kuruluşların azalan su kaynaklarını takviye edecek kadar suyu olmadığını açıkladı. Kurum 54 yıllık tarihinde ilk kez musluklarını kapattı. Yetkililer acil durum planlarını devreye sokmak için harekete geçtiklerini söylüyor. En kötü senaryoda, kamyonlarla içme suyu getirilecek ve yeni su kuyuları açılacak. Zaten su tüketimlerini gönüllü olarak yüzde 20 azaltmaları istenen ev sahiplerine ve şirketlere muhtemelen zorunlu su koruma kuralları getirilecek. Eyalette 1976-77 yı l larında yaşanan son büyük kuraklık sırasında da valilik yapan mevcut California Valisi Jerry Brown, "Kuraklık devam ettiği sürece, insanlar üzerindeki baskıyı mecburen artıracağız" diyor. Kuraklık yüzünden tarlalar kavruldu, çiftlik hayvanları aç kaldı ve bazı yerlerde hava kirliliği yoğunlaştı. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley Kampüsü'nden dünya ve gezegen bilimi profesörü B. Lynn Ingram, "Son 500 yılın en kötü kuraklığını yaşamak üzereyiz" diyor. Teknik olarak üçüncü yılına giren kuraklık şimdiden büyük davranış değişikliklerini zorunlu kılıyor. Nevadalı çiftçiler ürün ekmeyi bıraktıklarını söylerken, Kuzey California ve New Mexico'daki sığır yetiştiricileri bir metre yüksekliğindeki otlarla dolu olması gereken meralar kurumuş bodur otlarla kaplı olduğu için hayvanlarını satmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Tehlike altındaki somon balıklarını korumak ve yangınlara karşı önlem amacıyla, Kaliforniya'nın büyük bölümünde balık avlamak ve kamp yapmak yasaklandı. Birçok kişi şimdiden, daha az duş aldıklarını ve araba yıkadıklarını, çimenleri çok daha az suladıklarını söylüyor. Yağmur o kadar nadir yağıyor ki, Ocak sonunda Batı Hollywood'daki bir sinemadan çıkan insanlar yağmur yağdığını görünce alkış tuttu. Eyalet çapında faaliyet gösteren California Su İdareleri Birliği'nin yetkili müdürü Tim Quinn, "Hiç bu kadar endişelenmemiştim. Eyalette tarihi bir kuraklık yaşanırken, birçok bölgede su kaynakları tükendi" diyor. kıtlığı çekilen bu bölgelerini uzun zamandır rahatsız eden; çiftçiler ve çevreciler, şehirlerde ve kırsaldaki tüketiciler ile eyaletin kuzey ve güney bölgeleri arasındaki coğrafi, kültürel ve ekonomik mücadelelere hazırlanıyor: Vali Brown, "Ne zaman bir sorunumuz olsa, birbirini suçlama ve kınama politikasına başvuruyoruz. Şimdi bir sorunumuz var ve insanlar birbirlerini suçlama eğiliminde" diyor. ABD Tarım Bakanı Tom Vilsack, Cal i for n ia'daki kurakl ığın "derin kaygı" yarattığını ve Batı bölgelerinin büyük kısmı için yaklaşan bir tehlikenin işareti olduğunu söyleyerek "İkl im değişimini ciddiye almamız işte bu yüzden önemli. Araştırma yapmaz, mali destek sağlamaz ve kaynakları korumazsak, bu çiftçilere yardım etmek için çok fazla şey yapamayız" dedi. Sacramento yakınındaki akarsularda su seviyesi düşünce, maden arayıcıları yavaş akan ırmaklarda altın aramak için bölgeye geldi. Daha batıda ise, tıbbi esrar yetiştiricilerinin yüksek su tüketimi nedeniyle somon ve tehlike altındaki diğer balık türlerinin yumurtladığı ırmakların suyu azalıyor. Havayı temizleyecek yağmur yağmadığı için, Los Angeles havzasında son on yılda azalan hava kirliliği tekrar tehlikeli seviyelere ulaştı. San Joaquin Vadisi'nde Aralık ve Ocak aylarının büyük bölümünde, havadaki partikül madde miktarına ilişkin federal limitler aşıldı. Okullar bina içinde oynamaları gerektiğinde çocukları bayrakla uyardı. Kuraklıktan en çok etkilenenler, çiftçiler ve sığır yetiştiricileri oldu. Nevada, Yerington'ın hemen güneyinde çiftçilik yapan Darrell Pursel, "Tarlasını sürüp bekleyen arkadaşlarım var. Ama bu durumda ne ekilebilir ki? Şu anda susuz kalacağımız anlaşılıyor. Bol yağmur yağmadığı takdirde kesinlikle hiçbir şey ekmeyeceğim" diyor. California Üniversitesi Kooperatif Birimi'nin Sacramento'nun yaklaşık 100 kilometre kuzeyindeki Browns Valley'de düzenlediği kuraklıkla başa çıkma konulu seminere, şahsen veya internet üzerinden yüzlerce hayvan yetiştiricisi katıldı. Semineri yöneten Jeffrey James, "Altı yedi saatlik yoldan gelen katılımcılar oldu" diyor. California'da hayvan yetiştiren Dan Macon (46), "Durum daha önce hiç görmediğim kadar kötü. Hayvan otlattığımız arazilerin büyük bölümünde hiç ot yok" diyor. Yağmursuz geçen her yeni günle birlikte, bunun sadece birkaç yüzyılda bir görülen türden bir kuraklık olduğuna dair işaretler yüzünden endişeler iyice artıyor. Kurak mevsimde California'nın büyük kısmına su sağlayan Sierra Nevada dağlarındaki kar örtüsü, Ocak ayının son haftasında normal seviyesinin sadece yüzde 12'si kadardı. Bu durum Aralık ve Ocak'taki yağmur ve kar kıtlığını yansıtıyor. Hava Kaynakları İdaresi'nden meteorolog Dar Mims, "En çok yağmur yağan iki ayda yağış olmaması, cidden kötü bir başlangıç anlamına geliyor" diyor. Yetkililer harekete geçerken, bu düzeyde olmamakla birlikte geçmişte de kuraklık yaşayan insanlar bahçelerinde öncelik sıralaması yaptıklarını (çimenler yerine meşe ağacını sulamak) ve klasik dur-başla yöntemiyle duş aldıklarını söylüyor. Oakland'da yaşayan Jacob Battersby, su tüketimini azaltmaya gönüllü kısıtlama çağrısından bile önce başladığını söylüyor. Battersby "Karım da ben de bahçe işlerini severiz. Ama bitkilerimize 'Kusura bakmayın, bu kış size hiç su veremeyeceğiz' dedik" diyor.
ADAM NAGOURNEY ve IAN LOVETT
