Kilo vermek ya da sağlıklı kalmak için tercih ettiğiniz düşük karbonhidrat ya da düşük yağ diyetleri, kalbinize beklenmedik şekilde zarar verebilir! Harvard Üniversitesi'nin dev araştırması, sadece diyetin türünün değil, yediğiniz yiyeceklerin kalitesinin de kalp sağlığında kritik rol oynadığını ortaya koydu. Peki doğru sandığınız bu diyetler sizi nasıl riske atıyor? Detaylar ve uzman önerileri haberimizde!
Son yılların en büyük ve kapsamlı araştırmalarından biri, kalp sağlığı için düşük karbonhidrat veya düşük yağ diyetlerinden çok daha önemli bir faktör olduğunu ortaya koydu: Yediğiniz gıdaların kalitesi! Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu tarafından yürütülen ve yaklaşık 200.000 kişinin onlarca yıl boyunca takip edildiği bu çalışma, sağlıklı beslenmenin temel taşlarının yeniden gözden geçirilmesine neden olacak nitelikte.
DİYETİN TÜRÜNDEN ÇOK GIDALARIN KALİTESİ ÖNEMLİ
Son 20 yılda düşük karbonhidrat ve düşük yağ diyetleri, kilo kontrolü, kan şekeri ve kolesterol seviyelerinin iyileştirilmesi gibi potansiyel faydaları nedeniyle popüler hale geldi. Ancak bu diyetlerin kalp hastalıklarını önleme etkisi konusunda uzun süredir devam eden tartışmalar vardı. İşte yeni çalışma, bu tartışmalara ışık tutuyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Zhiyuan Wu, "Düşük karbonhidrat veya düşük yağ diyetlerinde hangi gıdaların tüketildiği, diyetin kendisi kadar önemli" diyor. Bitkisel kaynaklı gıdalar ve tam tahıllarla zenginleştirilen sağlıklı diyetlerin kalp sağlığını olumlu etkilediği, işlenmiş ve hayvansal ürünlerin ağır bastığı diyetlerin ise kalp hastalıkları riskini artırdığı ortaya çıktı.
DEVASA KATILIMCI KİTLESİYLE UZUN SÜRELİ TAKİP
Araştırma, 1986-2019 yılları arasında yaklaşık 200.000 katılımcı üzerinde gerçekleştirildi. Health Professionals Follow-Up Study ve Nurses' Health Study gibi uzun soluklu projelerde yer alan katılımcılar, düzenli aralıklarla beslenme alışkanlıkları ve sağlık durumları bakımından takip edildi. Katılımcıların diyetleri, sağlıklı ve sağlıksız gıdalar açısından puanlandı.
SAĞLIKLI VE SAĞLIKSIZ BESİN TANIMI
Araştırmada tam tahıllar, meyveler, sebzeler, kuruyemişler ve baklagiller "yüksek kaliteli" yani sağlıklı karbonhidrat, yağ ve protein kaynakları olarak kabul edildi. Buna karşın patates, rafine tahıllar, doymuş yağlar ve hayvansal proteinler ise "düşük kaliteli" yani sağlıksız grupta değerlendirildi.
Ayrıca 10.000'den fazla katılımcının kan metabolitleri analiz edilerek, bu besinlerin metabolik işleyiş üzerindeki etkileri incelendi. Bu da çalışmanın bulgularını biyolojik olarak destekledi.
KALİTELİ BESLENME KALP HASTALIKLARINI %15 ORANINDA AZALTIYOR
Analizler, sağlıklı düşük karbonhidrat ya da düşük yağ diyetleri uygulayanların kalp hastalığı riskinin yaklaşık %15 azaldığını gösterdi. Buna karşın sağlıksız diyetler kalp riskini artırdı.
Dr. Wu, "Diyet tercihiniz düşük karbonhidrat ya da düşük yağ olabilir, ancak yediğiniz gıdaların kalitesini artırmak kalp sağlığınız için çok daha etkili" diyerek, bitkisel bazlı, işlenmemiş ve tam gıdalara öncelik verilmesini öneriyor.
PRATİK SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ
Araştırma ekibi, kalp sağlığını korumak isteyenlerin diyetlerine daha fazla tam tahıl, meyve, sebze, kuruyemiş ve baklagil eklemeleri gerektiğini vurguluyor. İşlenmiş et, rafine karbonhidratlar ve şekerli ürünlerin tüketimini ise sınırlamak büyük önem taşıyor. Ayrıca, gıda etiketlerini dikkatle okumak ve özellikle ilave şeker içeren meyve suları ile atıştırmalıklardan kaçınmak öneriliyor.
GELECEKTE YENİ ARAŞTIRMALARLA DAHA KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TAVSİYELER
Araştırmacılar, genetik faktörler, yaşam tarzı seçimleri ve metabolik göstergelerin beslenme kalitesi ile kalp sağlığı arasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini anlamaya devam edecek. Ayrıca, düşük karbonhidrat ve düşük yağ diyetlerinin diyabet ve kanser gibi diğer sağlık sorunları üzerindeki etkileri de incelenecek. Bu sayede bireylere özel, daha etkili beslenme rehberleri oluşturulması hedefleniyor.
Kalp sağlığı için düşük karbonhidrat ya da düşük yağ diyeti tercihi yaparken, asıl dikkat edilmesi gereken yediğiniz yiyeceklerin kalitesi. Bitkisel, tam ve işlenmemiş gıdalarla zenginleştirilmiş bir diyet, kalp hastalığı riskinizi önemli ölçüde azaltabilir.
