Yüzünüzde zaman zaman çıkan o küçük, zararsız görünen uçuk aslında çok daha büyük bir tehlikenin habercisi olabilir! Yeni bir araştırmaya göre, dünya genelinde milyarlarca insanın taşıdığı Herpes Simplex virüsü (HSV-1), ilerleyen yaşlarda Alzheimer hastalığına yakalanma riskini neredeyse iki kat artırıyor. Bilim insanları uyarıyor: "Masum sandığınız bir virüs, beyninizi içten içe tüketiyor olabilir!" Bu şaşırtıcı bulgular, hafıza kaybından korunmak için bildiklerimizi tamamen sorgulatacak cinsten…
Soğuk algınlığı virüsü olarak bilinen ve halk arasında "uçuk" olarak tanınan Herpes Simplex Tip 1 (HSV-1) virüsünün, yaşlılık döneminin en korkulan hastalıklarından biri olan Alzheimer ile bağlantılı olabileceği ortaya çıktı. ABD'de yapılan yeni bir araştırma, bu virüsü taşıyan kişilerin Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin neredeyse iki katına çıktığını öne sürüyor.
UÇUK GEÇİRENLERDE ALZHEİMER RİSKİ YÜZDE 80 ARTIYOR
Washington Üniversitesi ve ilaç şirketi Gilead Sciences iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmada, HSV-1 virüsüne sahip bireylerin Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin yüzde 80 oranında arttığı belirlendi. Araştırma, 344 binden fazla Alzheimer hastasıyla aynı sayıda sağlıklı bireyin sağlık verilerini karşılaştırarak yürütüldü.
Sonuçlara göre, Alzheimer tanısı konan hastaların 1.507'sinde (%0,44) daha önce HSV-1 teşhisi konulmuştu. Buna karşılık, kontrol grubundaki sağlıklı bireylerin yalnızca 823'ünde (%0,24) bu virüs tespit edilmişti. Bulgular, tıbbi araştırmaların yayımlandığı BMJ Open adlı dergide yayımlandı.
ANTİVİRAL TEDAVİLER RİSKİ AZALTABİLİR
Araştırmanın dikkat çekici bir diğer sonucu ise antiviral ilaçların koruyucu etkisi oldu. HSV-1 taşıyan bireyler arasında antiviral tedavi görenlerin Alzheimer'a yakalanma riskinin, tedavi almayanlara kıyasla yüzde 17 daha az olduğu gözlemlendi. Bu bulgu, antiviral tedavilerin beyin sağlığı üzerinde olumlu bir etkisi olabileceğine işaret ediyor.
HSV-1 virüsünün beyinde, Alzheimer hastalarında görülen değişimlere benzer yapısal bozulmalara neden olabildiği uzun süredir biliniyor. Bu değişimler arasında özellikle iltihaplanma (inflamasyon) ve "amiloid plak" benzeri protein birikimleri öne çıkıyor. Amiloid plaklar, Alzheimer hastalığının en belirgin patolojik özelliklerinden biri olarak kabul ediliyor.
BİLİM İNSANLARINDAN YORUMLAR: "ENDİŞELENMEK İÇİN ERKEN"
Edinburgh Üniversitesi'nden Profesör Tara Spires-Jones, araştırma bulgularını yorumlarken, HSV-1 virüsünün Alzheimer riski üzerindeki etkisine dair "güçlü veriler" bulunduğunu belirtti. Ancak, virüsün oldukça yaygın olduğuna dikkat çeken Profesör Spires-Jones, bu enfeksiyona sahip olmanın herkesin Alzheimer geliştireceği anlamına gelmediğini vurguladı.
"Viral enfeksiyonların neden demans riskini artırdığı henüz tam olarak anlaşılmış değil. Ancak en olası açıklama, bu enfeksiyonların vücutta iltihaplanmayı tetiklemesi ve yaşa bağlı beyin inflamasyonuna katkıda bulunmasıdır," ifadelerini kullandı.
Alzheimer's Research UK araştırma direktörü Dr. Sheona Scales ise çalışmanın önemine rağmen bazı sınırlamaları olduğunu belirtti. Sağlık kayıtlarına ve idari verilere dayalı yapılan araştırmalarda, enfeksiyon geçmişinin tam olarak belgelenmemiş olabileceğine dikkat çekti.
"HSV-1 enfeksiyonu olan çoğu kişi hiçbir belirti göstermiyor. Bu nedenle birçok vaka kayıt altına alınmamış olabilir. Ayrıca, veri sistemlerinin kapsamadığı daha eski enfeksiyonlar da göz ardı edilmiş olabilir," diyen Scales, Alzheimer tanısının da özellikle erken evrelerde oldukça güç olduğunun altını çizdi.
Scales ayrıca, enfeksiyonların şu an için demansın bilinen 14 risk faktörü listesine eklenebilecek düzeyde kanıta sahip olmadığını da belirtti.
TOPLUMDA YAYGIN, ANCAK AZ BİLİNEN BİR TEHDİT
HSV-1 virüsü dünya genelinde oldukça yaygın bir virüs. Çoğu kişi bu virüsü çocukluk ya da ergenlik döneminde kapıyor ve genellikle dudak çevresinde çıkan uçuklarla kendini gösteriyor.
Ancak virüs, sinir hücrelerine yerleşerek ömür boyu vücutta kalabiliyor ve zaman zaman yeniden aktifleşebiliyor. Son yıllarda yapılan bazı bilimsel çalışmalar, bu tür viral enfeksiyonların sadece geçici sağlık sorunlarına değil, uzun vadede ciddi nörolojik bozulmalara da neden olabileceğini ortaya koyuyor.
SONUÇ: ANTİVİRAL TEDAVİLER VE ERKEN MÜDAHALE UMUT VAAT EDİYOR
Yeni araştırma, antiviral ilaçların sadece uçuk tedavisinde değil, aynı zamanda beyin sağlığının korunmasında da potansiyel rol oynayabileceğini ortaya koyması açısından dikkat çekici. Ancak uzmanlar, bu alandaki verilerin hâlâ sınırlı olduğunu ve kesin sonuçlara ulaşmak için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Her ne kadar HSV-1 enfeksiyonu Alzheimer riskini artırıyor gibi görünse de, bu virüsü taşıyan herkesin mutlaka bu hastalığa yakalanacağı anlamına gelmediğini hatırlamak önemli.
Bununla birlikte, Alzheimer'ın önlenebilir risk faktörleri arasında yer alıp almayacağı konusu, önümüzdeki yıllarda yapılacak daha kapsamlı araştırmalarla netleşecek gibi görünüyor.
