Hiperkolesterolemi olarak da bilinen yüksek kolesterol, kanda kolesterol adı verilen yağlı bir maddenin çok fazla bulunmasını tanımlamak için kullanılan terimdir. Bu durum, zamanla damarlarda tehlikeli tıkanıklıklara neden olabileceği için endişe vericidir. Yüksek kolesterol tedavi edilmezse kalp krizi ve felç gibi hayatı tehdit eden acil durumlara yol açabilir. Bu nedenle, herhangi bir uyarı işaretini tespit etmek ve gerekli yaşam tarzı değişikliklerini yapmak hayati önem taşıyabilir.
Yüksek kolesterolü olan pek çok kişi, test edilene veya ilgili bir sağlık sorunu yaşayana kadar aslında bu hastalığa sahip olduklarını bilmemektedir
Bununla birlikte, ailesel hiperkolesterolemisi olanlar - yani yüksek kolesterol seviyelerini ailesinden miras almış olanlar- bazı fiziksel belirtiler fark edebilirler.
Bu durumun en belirgin işareti, gözde oluşan alışılmadık bir şekildir.
Centres for Disease Control and Prevention (CDC), bunu şöyle tanımlar: "Korneanızın dış tarafında yarım ay şeklinde beyazımsı gri bir renk."
Uzmanlar bunun vücutta ekstra kolesterol biriktiğinde meydana geldiğini söylüyor.
"Doktorunuz, klinik bir muayene sırasında ailesel hiperkolesteroleminin (AH) fiziksel belirtilerini tespit edebilir, ancak AH'li herkeste bu belirtiler görülmeyebilir" diyor.
"AH'nin bu fiziksel belirtileri, vücudun farklı bölgelerinde ekstra kolesterol biriktiğinde ortaya çıkar."
Ailesel hiperkolesteroleminin diğer fiziksel belirtileri şunlardır:
Yaşam tarzına bağlı yüksek kolesterol gibi, ailesel hiperkolesterolemi de kalp hastalığı gibi sağlık komplikasyonlarına yol açabilir.
Ancak fark şu ki, bu kişilerde kolesterolü düşürmek için olağan yaşam tarzı değişikliklerini yapmak "çoğu zaman" yeterli olmayacaktır.
CDC şöyle diyor: "AH, yaklaşık 250 kişiden birini etkileyen ve genç yaşta koroner kalp hastalığına yakalanma olasılığını artıran genetik bir bozukluktur.
"AH'li kişilerde, bazen 'kötü kolesterol' olarak adlandırılan düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterolün kan seviyeleri yükselir."
"Kanınızda çok fazla LDL kolesterol olması, koroner arter hastalığı geliştirme veya kalp krizi geçirme riskinizi artırır."
"AH'li insanlar için egzersiz ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları önemlidir, ancak çoğu zaman kolesterollerini sağlıklı bir düzeye düşürmek için yeterli değildir."
Kolesterol seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olmak için çeşitli ilaçlara ihtiyaç duyabilirler.
"AH'niz varsa, bu duruma erken tanı koymak ve tedavi etmek kalp hastalığı riskinizi yaklaşık yüzde 80 azaltabilir."
"Çocuğunuza AH teşhisi konulursa, genellikle sekiz ila 10 yaşları arasında başlayarak, çocukluk döneminde ilaç tedavisi gerekebilir."
Ailesel hiperkolesteroleminiz varsa, bir yetişkin olarak düşük yoğunluklu lipoprotein düzeyleriniz muhtemelen yetişkinlerde desilitre başına 190 miligramın (mg/dL) üzerinde olacaktır.
Çocuklar için bunlar 160 mg/dL'nin üzerinde olacaktır.
Ailesel hiperkolesterolemisi olmayan kişilerde ise 160 mg/dL'nin üzerindeki değerler yüksek kabul edilir.
KOLESTEROLÜ DÜŞÜRMEDE ETKİLİ BESİNLER
YULAF
Kolesterolünüzü düşürmenin kolay bir ilk adımı, kahvaltıda bir kase yulaf ezmesi veya soğuk yulaf bazlı tahıl gevreği yemektir. Buna size 1 ila 2 gram çözünür lif sağlayacaktır. Başka bir yarım gram için bir muz veya biraz çilek ekleyebilirsiniz. Mevcut beslenme kılavuzları, günde 20 ila 35 gram lif almanızı ve en az 5 ila 10 gramının çözünür liflerden gelmesini önermektedir.
TAM TAHILLI GIDALAR
Yulaf ve yulaf kepeği gibi arpa ve diğer kepekli tahıllar, esas olarak sağladıkları çözünür lif yoluyla kolesterolünüzü düşürerek kalp hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
FASULYE
Fasulye özellikle çözünür lif açısından zengindir. Ayrıca vücudun sindirmesi biraz zaman alır, yani yemekten sonra daha uzun süre tok hissedersiniz. Fasulyenin kilo vermeye çalışan insanlar için yararlı bir besin olmasının bir nedeni de budur.
KURUYEMİŞ
Yapılan araştırmalar, badem, ceviz, yer fıstığı ve diğer sert kabuklu yemişleri yemenin kolesterolü kontrol altına alıp kalbe iyi geldiğini gösteriyor. Günde 55 gram fındık yemek, LDL'yi % 5 oranında azaltabilir. Fındık da, kalbi başka şekillerde koruyan ek besinlere sahiptir.
