Yüksek kolesterol, tıp dünyasında "sinsi katil" olarak adlandırılıyor. Nedeni ise oldukça açık: Genellikle hiçbir belirti göstermiyor ve ancak bir kan testiyle fark edilebiliyor. Vücutta fazla miktarda biriktiğinde damarları tıkayarak kalp krizi ve felç gibi ölümcül sonuçlara yol açabilen bu probleme karşı uzmanlar, mutfağınızda mutlaka yer açmanız gereken şifa deposu bir besini işaret ediyor.
Birçok kişinin sebze sandığı ancak bilimsel olarak meyve sınıfında yer alan, Türk mutfağının da yakından tanıdığı o mucize bakın neymiş…
KOLESTEROLÜ NASIL DÜŞÜRÜYOR? İŞTE BİLİMSEL GERÇEK
Eczacı Abbas Kanani, bamyanın yüksek kolesterol ile mücadelede gizli bir kahraman olduğunu belirtiyor. Bamyanın pişirildiğinde veya suyla temas ettiğinde ortaya çıkan o meşhur yapısı, aslında tam bir sağlık iksiri.
Eczacı Kanani durumu şöyle özetliyor:
"Bamyanın içinde bulunan müsilaj adlı kalın, jel benzeri madde, sindirim sırasında kolesterole bağlanır. Bu sayede kolesterol vücut tarafından emilmek yerine dışarı atılır."
Journal of Nutritional Biochemistry dergisinde yayımlanan laboratuvar çalışmaları da bu tezi destekliyor. Yüksek yağlı diyetle beslenen deneklere bamya tozu verildiğinde, hem kolesterol hem de kan şekeri seviyelerinde ciddi bir düşüş gözlemlendi. Araştırmacılar, bamyanın yüksek kan şekeri (hiperglisemi) ve kandaki yüksek yağ oranı (hipertrigliseridemi) için güçlü bir beslenme terapisi olabileceğini vurguluyor.
HARVARD DA ONAYLADI: "KÖTÜ KOLESTEROLÜ" TEMİZLEYEN 11 BESİNDEN BİRİ!
Dünyanın en prestijli tıp okullarından Harvard Tıp Okulu (Harvard Medical School), bamyayı düşük kalori profili ve zengin çözünür lif içeriği nedeniyle LDL, yani halk arasında bilinen adıyla "kötü kolesterolü" düşürmeye yardımcı olan en etkili 11 besinden biri olarak kabul ediyor.
Diyetisyen Sereen Zawahri Krasuna ise bamyanın içindeki liflerin faydasını şu sözlerle anlatıyor:
"Yapılan klinik araştırmalar, düzenli bamya tüketen kişilerin trigliserit ve LDL seviyelerinde düşüş, HDL yani 'iyi kolesterol' seviyelerinde ise ciddi bir artış olduğunu gösteriyor. HDL'yi bir temizleyici gibi düşünebilirsiniz; kanınızdaki kötü kolesterolü temizler ve kalp hastalığı riskinizi azaltır."
YARIM KASE HAŞLANMIŞ BAMYANIN İÇİNDE NE VAR?
Sadece 18 kalori olan yarım kase haşlanmış bamya, vücudunuza adeta sağlık pompalıyor:
Lif: 2 gram (Sindirimi düzenler, bağırsaktaki iyi bakterileri besleyen pektin içerir)
K Vitamini: Günlük ihtiyacın %27'si (Kemikleri güçlendirir)
C Vitamini: 13 mg (Güçlü bir antioksidandır)
Folat (B9 Vitamini): Hücre büyümesini destekler, özellikle hamilelikte bebek gelişimine yardımcı olur.
Kalsiyum ve Magnezyum: Kemik ve kas sağlığını korur.
DİKKAT! KİMLER BAMYA TÜKETİRKEN TEMKİNLİ OLMALI?
Her sağlıklı besinde olduğu gibi bamyanın da fazla veya yanlış tüketimi bazı riskler barındırabilir:
Böbrek Taşı Riski: Bamya, yüksek oranda oksalat içerir. Eğer böbrek taşı dökmeye yatkın bir bünyeniz varsa, bamya tüketimini sınırlandırmanız gerekebilir.
Kan Sulandırıcı Kullananlar: İçerdiği yüksek K vitamini nedeniyle, özellikle eski tip kan sulandırıcı ilaç kullananların doktorlarına danışması önerilir.
Diyabet Hastaları: Eczacı Abbas Kanani, bamyanın tip 2 diyabet tedavisinde sıkça kullanılan bazı ilaçların emilimini ve etkisini azaltabileceğini, bu yüzden şeker hastalarının bamyayı diyetlerine eklerken dikkatli olmaları gerektiğini belirtiyor.
BAMYANIN JEL KIVAMINI SEVMEYENLER İÇİN PİŞİRME İPUÇLARI
Bamyanın faydalarından yararlanmak istiyor ancak o yapışkan, jelsiz dokusundan hoşlanmıyorsanız bu yöntemleri deneyebilirsiniz:
Yüksek Ateşte Pişirin: Bamyayı yüksek ısıda sotelemek veya fırınlamak salgılanan jel miktarını azaltır.
Asitle Birleştirin: Domates gibi asidik gıdalarla birlikte pişirmek bamyanın sünmesini engeller.
Çiğ Tüketin: Taze bamyaları ince ince doğrayarak salatalarınıza veya salsalarınıza çıtır bir lezzet olarak ekleyebilirsiniz.
Unutmayın; yüksek kolesterol genellikle 50 yaş üstü bireylerde, erkeklerde, menopoz sonrasındaki kadınlarda ve genetik yatkınlığı olanlarda daha sık görülür.
Kolesterol seviyenizden şüpheleniyorsanız mutlaka aile hekiminize başvurarak bir kan testi yaptırmalısınız.
KAYNAKÇA:
Cleveland Clinic Health Essentials - "5 Health Benefits of Okra" (Registered Dietitian Sereen Zawahri Krasuna, RD, LD): https://health.clevelandclinic.org/okra-benefits
Journal of Nutritional Biochemistry (2014) - Okra powder studies on lipid and glucose levels.
Harvard Medical School - 11 foods that lower cholesterol.
NHS (National Health Service) - High cholesterol guide.
