Bilim insanları, Mars kökenli NWA 8171 adlı göktaşında yaptıkları incelemelerde, Kızıl Gezegen'e ait örneklerde daha önce varlığı doğrulanmamış olan garnet (lal taşı) mineralini ilk kez tespit etti. Bu keşif, Mars'ın jeolojik geçmişi ve kayaç oluşum süreçlerine ilişkin yeni araştırmaların önünü açabilecek önemli bir bulgu olarak değerlendiriliyor.
Bilim insanları, Mars kökenli olduğu bilinen NWA 8171 (Northwest Africa 8171) adlı göktaşında, Kızıl Gezegen'e ait örneklerde daha önce varlığı hiç doğrulanmamış olan "garnet" yani lal taşı mineralini tespit etti.
Bir müzenin koleksiyonunda bulunan ve yaklaşık 0,76'ya 0,5 milimetre boyutlarında olan mikroskobik bir kaya parçası üzerinde yapılan incelemeler, Mars'ın jeolojik geçmişine dair önemli yeni veriler sundu.
Özellikle ilk bakışta Mars'ta yaygın olarak bulunan piroksen minerali olduğu düşünülen yapının, yapılan ayrıntılı analizler sonucunda farklı bir mineral olduğu ortaya çıktı.
Tanya Kizovski liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, elektron mikroskobu ve gelişmiş lazer teknolojilerinden yararlanarak gerçekleştirdikleri incelemelerde, söz konusu mineralin demir bakımından zengin bir garnet türü olan andradit olduğunu tespit etti.
MARS'IN JEOLOJİK GEÇMİŞİNE YENİ BİR BAKIŞ
Dünya'da garnet minerali genellikle plaka tektoniği, dağ oluşumu ve yüksek sıcaklık ile basınç altında gerçekleşen başkalaşım (metamorfizma) süreçleri sonucunda oluşuyor. Bu nedenle, Mars kökenli bir örnekte garnet tespit edilmesi, Kızıl Gezegen'in jeolojik geçmişine ilişkin yeni soruları gündeme taşıdı.
Aktif bir plaka tektoniği sistemine sahip olmayan Mars'ta bu mineralin nasıl oluştuğu henüz bilinmiyor. Bilim insanları, garnetin antik bir ısınma olayı, derinlerden yükselen magma ya da güçlü göktaşı çarpmaları sonucunda meydana gelmiş olabileceği ihtimalleri üzerinde duruyor.
MİNERALİN KÖKENİ HÂLÂ BELİRSİZ
Araştırmacılar için en önemli sorulardan biri, garnet içeren kaya parçasının doğrudan Mars'ta mı oluştuğu, yoksa başka bir göktaşı çarpmasıyla Mars yüzeyine taşınmış yabancı bir materyal mi olduğu.
Eğer mineral Mars'ta oluştuysa, bu durum gezegende daha önce bilinmeyen kaya türlerine, magma kaynaklarına veya başkalaşım süreçlerine işaret edebilir.
Buna karşılık, dış kökenli olduğunun anlaşılması ise Mars'ın geçmişte yaşadığı büyük çarpışmalar ve gezegene dış uzaydan madde taşınması hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
NADİR NUMUNE BİLİM İNSANLARINI ZORLUYOR
Garnetin kesin kökenini belirleyebilmek için oksijen izotopu analizlerinin yapılması gerekiyor. Bu yöntem, mineralin oluştuğu ortamı ortaya koyabilecek kimyasal bir "parmak izi" sunuyor. Ancak araştırmacılar önemli bir ikilemle karşı karşıya.
James Darling ve ekibine göre, söz konusu analizin gerçekleştirilebilmesi için eldeki nadir meteorit örneğinin bir kısmının yok edilmesi gerekiyor.
NWA 8171'in şu ana kadar garnet içerdiği bilinen tek Mars meteoritlerinden biri olması nedeniyle, bilim insanları bu değerli numuneye zarar vermemek adına testi şimdilik ertelemeyi tercih ediyor.
