Ispanak yedikten sonra dişlerde oluşan kamaşmayı fark etmeyen yoktur. Birçok insan sadece bu nedenle bile ıspanak yemek istemez. Peki neden diğer sebzelerde bir rahatsızlık olmazken ıspanak ağzımızda böyle bir his bırakır? Ardındaki bilimi uzmanlar anlattı…
Arkansas Üniversitesi'nde bitki patolojisi profesörü olan Jim Correll, bu doğal olarak oluşan kimyasalın birçok bitkide bulunduğunu, ancak ıspanağın diğer mahsullere kıyasla bu maddeden daha yüksek miktarlarda içerdiğini söyledi.
Correll, ıspanağın muhtemelen asidi, onu yemeye çalışan böcekler gibi hayvanlara karşı bir savunma mekanizması olarak kullandığını söyledi.
Ispanak, beta karoten (A vitamininin öncüsü), lutein, folat, C vitamini, demir, fosfor, potasyum ve kalsiyum gibi diğer bileşiklerle de doludur; bu da ıspanak dişinde de yer alır, dedi Correll.
Correll, "Ispanak çiğnediğinizde, oksalik asit kalsiyumla birleşir," dedi. İki kimyasal arasındaki bir reaksiyon, suda iyi çözünmeyen bir kristal olan kalsiyum oksalat (CaOx) oluşumuna yol açabilir, dedi.
"Ağzınızda minik kristaller yüzüyormuş gibi, bu yüzden alışılmadık hissi ve dokuyu veren şey bu," dedi Correll, tuhaf kamaşma hissini açıklayarak.
"Dahası, kalsiyum oksalat kristalleri suda neredeyse çözünmez olduğundan, böbrek taşına yatkın kişilerin böbreklerine girebilirler" dedi.
Correll Euphytica dergisinde yayınlanan Temmuz 2016 tarihli yazısında, "Ispanak, yüksek oksalik asit seviyelerine sahip tek yiyecek değildir. Pancar, ravent, çilek, fındık, çikolata, çay, buğday kepeği ve yeşil fasulye hariç tüm kuru fasulyelerin "idrarda oksalatı artırdığı ve böbrek taşı oluşumuna katkıda bulunabileceği bilinmektedir" diye yazmıştır.
Ancak yeni bir ıspanak türü her şeyi değiştirebilir. Correll, yüzlerce ıspanak çeşidi olduğunu ve bazılarının diğerlerinden iki kat daha fazla oksalik asit içerdiğini söyledi.
Ispanak sevip bu hisse maruz kalmak istemeyenler kalsiyum oksalattan kurtulmaya yardımcı olmak için ıspanaklarını kaynatabilir veya buharda pişirebilirler. Ya da taze ıspanağın üzerine biraz limon suyu sıkabilirler, çünkü limon suyundaki askorbik asit (C vitamini) oksalik asidin çözülmesine yardımcı olacaktır.
Correll, "Ispanağı limonla yediğinizde yine de oksalik asit alıyorsunuz , ancak bu dişlerinizde oluşan o tabakayı azaltma eğiliminde oluyor" dedi.
