COP31’den dünyaya nefes

Antalya EXPO'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 Türkiye'ye önceki gün katıldım. İlk gün olması nedeniyle heyecan doruktaydı. Herkes, dünyanın bu krize çözüm aradığı alanda 'Ben de varım' demek istiyordu. 6 kıta 102 ülke liderini ağırlayan COP31 alanına girmek için güvenlik kontrollerinden geçerek, önce mavi alan için mavi, yeşil alan için yeşil olan otobüslerin bulunduğu terminale ulaştım.

HAVA KİRLİLİĞİ 7.9 MİLYON ÖLÜMÜN SEBEBİ
Yeşil Bölge'ye ulaşmak için yeşil otobüsleri kullandım. Her şey muazzam bir düzenle işliyordu. Yeşil alana vardığımda, dünya gezegenini kurtarmak için herkes seferberdi. 2023'te 7.9 milyon ölüme hava kirliği neden oldu. Bunun yüzde 86'sı KOAH, kalp ve akciğer hastalıklarıydı.

39 BİN SOLUNUM HASTASI İNCELENDİ
İklim risklerini önceden görerek KOAH hastalarına zamanında ulaşmak ve sağlık hizmetlerini riskli günlere hazırlamak amacıyla Gaziantep'te başlatılan 'İklimden Nefese' projesi COP31'de dünyayla paylaşıldı. Projede, yaklaşık 39 bin solunum hastası incelendi. Gaziantep, toz taşınımına açık konumu, sıcak ve kurak yazları ve hava kirliliğinin solunum sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle projenin başlangıç noktası olarak seçildi.

27 BİN İSTANBUL-NEW YORK UÇUŞUNA EŞ DEĞER
COP31'DE ilk olarak Sağlık Bakanlığı Proje Yöneticisi Umut Ağyüz'ün moderatörlüğünde yapılan 'Yeşil Sanayileşme' konusunda bir oturuma katıldım. Halk sağlığını korurken, iklim eyleminin nasıl hızlandırılabileceği masaya yatırıldı. Oturuma, İklim ve Temiz Hava Koolisyonu (CCAC) üst düzey temsilcisi Eamon Ryan da katıldı. Sağlık alanında yenilikçi çözümler sunan küresel bir ilaç şirketinin Aşı Genel Müdürü Guilhem Granier, "RSV, 0-2 yaş bebeklerin bir numaralı hastaneye yatış sebebi. Kışın, çocuk yoğun bakımı bu hastalıktan savaş dönemi gibi. Türkiye'de yılda 1 milyon bebek doğuyor, eğer RSV'yi yüzde 90 kapsamaya alırsanız, hastaneye yatış yüzde 90 azaltılabilir. Salınan karbon emisyonu da 42 bin tondan 17 bin tona düşer. Bu 27 bin İstanbul- New York uçuşunun sağladığı karbon emisyonunu azaltmış oluyorsunuz demek. Grip için de öyle. Avrupa'da 65 bin hastaneye yatışın önüne geçilebilir" dedi.

KOAH, DÜNYADA 3'ÜNCÜ ÖLÜM NEDENİ
"GAZİANTEP'TEN Türkiye'ye: İklimi Bir Sağlık Verisi Olarak İzlemek" oturumunda, çarpıcı detaylar paylaşıldı. İlaç şirketinin Avrasya Bölge Başkanı Cem Öztürk, bir insanın bir günde 10 bin litre hava soluduğunu belirterek, "10 bin litreden bahsediyoruz. Bu yüzden iklim krizleri bizim için basit bir olay değil bir nefes meselesidir. Bugün dünyada yaklaşık 3.6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı yüksek derecede kırılgan bölgelerde yaşıyor. KOAH ise dünyadaki 3'üncü ölüm nedeni" dedi.

MAHALLE MAHALLE TAKİP
Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Doç. Dr. Mikail Özdemir: "Gaziantep'te yaklaşık 39 bin solunum hastalığı başvuru ve yatış kaydı incelendi. Bunların yaklaşık 13 bini KOAH ile ilişkiliydi. KOAH kayıtlarının yüzde 56,7'si 65 yaş üzerindeki kişilere aitti. Günlük ortalama KOAH başvuru ve yatış sayısı kış aylarında 2 katına çıkıyordu. Bu bulgular, korumaya nereden başlamamız gerektiğini gösteriyor. Erken uyarı sistemi ile kişileri uyarabileceğiz. Riskleri mahalle mahalle takip edebileceğiz."

SICAKLAR 540 BİN CAN ALDI
Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürü Kenan Volkan Demirel: "Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerini incelediğimizde bir yılda hava sıcaklığından yaklaşık 540 bin insanın vefat ettiğini gördük. Her dakikada bir kişi aşırı hava sıcaklığından dolayı hayatını kaybediyor. Çok ciddi bir sorun. Hastanelerimizi de etkiliyor. Her 12 hastaneden biri iklim kaynaklı hizmet kesintisi riski altında."

E-NABIZDAN BÜYÜK TAKİP
Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürü Dr. Özgür Sezer: "Sağlık Bakanlığı'nın e-Nabız dijital uygulamaları çok geniş, çok büyük bir ekosistem. 200'den fazla uygulamamız var. Toplam sağlık datamızın boyutu 123 MB'lık. Dünyada bu boyutta bir sağlık verisi yok Türkiye'de coğrafi konum bilgisini alarak, hastalıkları entegre ettiğimiz sadece KOAH değil veya akciğer hastalığı değil tüm hastalıkları kişilerin adreslerine göre haritada yerleştirip, başvurularına göre değerlendirdiğimiz bir ekran var. Elimizde bu kadar güçlü bir sistem var."