ABD'deki araştırmacılar, derin uyku, büyüme hormonu salınımı ve uyanıklık arasındaki bağlantıyı sağlayan beyin devresini belirledi. Fareler üzerinde yürütülen çalışma, uykunun vücudun fiziksel yenilenmesinin yanı sıra beyin fonksiyonlarının düzenlenmesinde de rol oynadığını gösterdi.
ABD'deki Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kampüsünde (UC Berkeley) görevli bilim insanları, derin uyku ile büyüme hormonu salınımı arasındaki ilişkiyi düzenleyen beyin devresini ortaya çıkardı. Cell dergisinde yayımlanan araştırmada, uyku sırasında büyüme hormonu salınımını kontrol eden nöronlar incelendi. Çalışmada, uyku ve büyüme hormonu arasında karşılıklı işleyen bir geri bildirim mekanizması bulunduğu belirlendi. Araştırmaya göre uyku, büyüme hormonu üretimini teşvik ederken büyüme hormonu da beynin uyanıklığı düzenleyen devrelerine sinyal gönderiyor. Bu mekanizmanın fiziksel gelişim, kas onarımı, yağ metabolizması ve beyin fonksiyonları açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
UYKUDA SALGILANIYOR
Büyüme hormonu, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde fiziksel gelişimde önemli rol oynuyor. Kas ve kemiklerin gelişimini destekleyen hormon, yetişkinlikte de kas ve kemik dokusunun korunmasına, yağ metabolizmasının ve kan şekeri düzeylerinin düzenlenmesine katkıda bulunuyor. Araştırmacılar, yetersiz uykunun büyüme hormonu üretimini olumsuz etkileyebildiğini, bunun da glikoz ve yağ metabolizması üzerindeki düzenleyici mekanizmaları bozabileceğini belirtiyor. Uzun süreli uyku bozukluklarının obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili riskleri artırabileceği ifade edildi.

FARKLI MEKANİZMALAR
Çalışmada, beynin derin bölgelerinden biri olan ve hormon üretimi, açlık, vücut sıcaklığı ile uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde görev alan hipotalamusa odaklanıldı.
Bilim insanları, büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH) üreten nöronlar ile somatostatin üreten iki farklı nöron grubunun faaliyetlerini inceledi. GHRH büyüme hormonu salgılanmasını teşvik ederken somatostatin bu süreci baskılıyor. Araştırmacılar, fareler üzerinde beyinlerine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla sinir hücrelerinin faaliyetlerini kaydetti. Belirli nöronları ışık kullanarak uyaran ekip, uyku evrelerine göre beyin devrelerinin nasıl çalıştığını gözlemledi. Bulgular, büyüme hormonu salınımının REM ve REM dışı uyku evrelerinde farklı sinirsel mekanizmalarla desteklendiğini gösterdi.
BÜYÜME HORMONUNUN ÖNEMİ
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de büyüme hormonunun yalnızca uyku sırasında salgılanan bir hormon olmadığı, aynı zamanda uyanıklık sürecini düzenleyen beyin bölgelerini de etkilediğinin belirlenmesi oldu.
Uyku sırasında giderek artan büyüme hormonu düzeyinin, beynin beyin sapında bulunan ve dikkat, uyanıklık ve düşünme süreçlerinde görev alan locus coeruleus bölgesindeki nöronları uyardığı tespit edildi.
Bu durumun uyku sırasında hormon salınımını artıran mekanizmanın, aynı zamanda uyanmaya geçişi de etkileyebildiğini ortaya koyduğu belirtildi. Araştırmacılar, bu bölgedeki aşırı sinirsel aktivitenin ise beklenmedik biçimde uyanıklığı artırmak yerine uyku halini teşvik edebileceğine dikkati çekti.