23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
24 Nisan 1920'de de Atatürk TBMM kürsüsündeydi.
Atatürk "her yıl" Meclis'in yeni yasama döneminin başlangıç konuşmasını yaptı.
Ama "en uzun konuşması" 24 Nisan 1920'dekiydi.

***

Atatürk "Erzurum Kongresi'ni... Öncesini... Sonrasını... 23 Nisan 1920'ye nasıl gelindiğini" anlatırken...
Afyon milletvekili Mehmet Şükrü bey "paşa hazretleri" diye araya giriyor.
Mustafa Kemal'in konuşmasını kesiyor.
Ve şöyle diyor:
- Bir nokta var... İngiliz Amirali mister Nowil'in girişimlerini açıklamanız gerekli.

***

Atatürk "pek doğru" diyor:
- İngilizlerden bahsetmek istemediğim için bu noktayı kaydetmedim efendim... Gerçekten İngilizler daha önce bütün Kürtleri aldatarak, onları Türkler ve diğer dindaşlarından ayırmak için düşünebildikleri her şeyi uygulamaya çalışıyorlardı.

***

Atatürk'ün konuşmasında "pek çok ayrıntı" var.
Yabancıların "Türkiye'yi karıştırmak için neler yaptıklarına" dair.
Hangi birini yazalım?

***

Atatürk'ün ilk meclisinin "gizli müzakerelerinde yapılan konuşmalar" da yine birer ibret belgesi.
Türkiye'nin iki yakasının bir araya gelmemesi için "hangi ülkenin hangi faaliyette bulunduğu" tek tek anlatılıyor.

***

Dünden bugüne değişen fazla bir şey yok.
Zaten arkasında "yabancı desteği" olmasaydı PKK bu cesareti bulabilir miydi?