Bir sanat fuarına gittiniz ve oradaki galerilerden birinde beğendiğiniz bir yabancı sanatçının eserini satın aldınız. O eseri hemen ya da bir iki gün içinde alıp evinize götürebileceğinizi sanıyorsanız çok yanılıyorsunuz.
Önceki gün Contemporary İstanbul'u Türkiye'ye kazandıran Ali Güreli ve fuarın etkinliklerin bütün entelektüel boyutuyla ilgilenen Hasan Bülent Kahraman ile bir araya gelip hem sorunları hem de İstanbul'un geldiği noktayı konuştuk.
Güreli, bizzat tanıklık ettiği acı tecrübelerinden de kesit sunarak bize gümrük mevzuatı nedeniyle yaşanan zorlukları anlattı. Her ne kadar bu konuda Ankara'da her yıl dil dökseler de bugüne kadar pek bir ilerleme kaydedemediler ve galeriler için fuarlara katılmak deveye hendek atlatmak kadar zor olmaya başladı.
Türkiye bu işleri 1930'larda geliştirilen devlet modeliyle yönetiyor ama artık kabına sığmayan büyük gelişmeler farklı bir yapılanma istiyor. Bir kere yaptıkları iş geçici ithalata giriyor ve galeriler de teminat mektubu bulmanın ve bazen bulamamanın büyük stresini yaşıyor. Neticede öğreniyoruz ki satılan ya da satılmayan bütün eserler fuardan gümrüğe geri gidiyor ve satılanlar uzun bir süre sonra gümrükleniyor, diğerleri de ülke dışına gönderiliyor. Ama bu arada Güreli, sanat eserini satın alanların motivasyonunu kaybettiğini, eserin gümrükte başına bir şey geleceğini düşünerek stres olduklarını anlatıyor.
Bir sanat eserinin el değiştirmesinden alınan KDV Türkiye'de yüzde 18. Başka ülkelerde yüzde 6 civarı. Bu konuda sürekli Maliye Bakanlığı'nın kapısı çalınıyor ama bir türlü bakanlık ikna edilemiyor.
Kuşkusuz bu sorunlar kangren haline gelmiş sorunlar. Güzel gelişmeler de var tabii. Örneğin sanat galerilerinin KOBİ statüsüne gelmesi gerçekleşti. Yani galeriler artık KOBİ kredisinden ve yurtdışı tanıtım desteğinden faydalanıyor.

Sonbaharda neler olacak?
Ekonomiyi takip eden bir gazeteci olarak benim en hoşuma giden de iş dünyası ile sanatın fazlaca iç içe geçmesi bu günlerde.
Bir taraftan Koç Holding'in desteklediği İstanbul Bienali'ne sayılı günler var, öte yandan Akbank'ın desteklediği sanat fuarı Contemporary İstanbul dev bir alanda gövde gösterisi için son hazırlıklarını yapıyor. Önümüzdeki hafta çiçeği burnunda bir başka sanat etkinliği ArtBeat de Ülker'in desteğiyle kapılarını açmak için gün sayıyor.
6'ıncı yılındaki Contemporary İstanbul bu yıl 12 bin 500 metrekarelik bir alanda gövde gösterisi yapacak. Geçen yıl fuar alanı 7 bin metrekareydi. Fuar için 90 galeri hazırlık yapıyor. En güzel gelişmelerden biri de 20 ülkeden 300'e yakın sanatçı ve 1500 sanat eserine ev sahipliği yapacak olan fuarın tüm masraflarını karşılayarak Ermernistan'dan 4 sanatçıyı ağırlayacak olması. Güreli, Körfez ülkelerine de ayrı bir önem veriyor. O nedenle ciddi tanıtım yapmışlar. Bölgeden gelen galeri sayısı 7'yi bulmuş.
Contemporary İstanbul'un içinde, 'Kent ve Kültür: Bir kentin Kültür Merkezi Olmasını Sağlayan Nedir' gibi önemli bir konuda beyin cimnastiği yaptıracak bir konferans da organize edilmiş. Türk mimarların, sanatçıların yanı sıra, yabancı bir çok sanat otoritesi ve mimarın da konuşacağı toplantıda Büyük Şehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın varlığını da ayrıca önemsiyorum. Çünkü yerel yönetimlerle işbirliği olmadan hiç bir konuda bir arpa boyu yol alamayacağız.