İstanbul'un semt pazarcıları şu günlerde burunlarından soluyor. Öfkeli ve çaresizler. Nasıl olmasınlar ki, son 4 yıl içinde Maliye Bakanlığı'nın garip uygulaması nedeniyle büyük sıkıntı içindeler. Aslında sözü edilen uygulama ' kayıt dışı' ekonomiyi kayıt altına alma adına atılmış iyi niyetli bir adım. Ama Türkiye'de her işte olduğu gibi burada da ' iyi niyet' ortaya iyi bir yöntemle konulmadığı için işler arapsaçına dönmüş.
İşin özü şu; 2000 yılında Maliye Bakanlığı pazar esnafını kayıt altına almak için önemli bir çalışma başlattı. Bu çalışmada, İstanbul Defterdarlığı ilçe belediyelerden pazarcılık yapma izni alan esnafların listesini alarak bir liste oluşturdu. Ve bu liste üzerinden pazarcıların ödeyecekleri vergi tesbit edildi.
Kimine 2 milyar kimine 8 milyara kadar vergi konuldu.
İşte kargaşa da bundan sonra başladı. İddia o ki, kullanılan bu yöntemde vergi adaleti açısından bir ölçü yoktu. İstanbul Umum Pazarcılar Odası Başkanı Mesut Şengün, ortaya çıkan ' vergi adaletsizliği' konusunda şunları söylüyor: "Maliye Bakanlığı ne bizimle ne de bir üst örgütümüzle görüşmeden böyle bir uygulama başlattı. Pazarda bir tahtası olanla sekiz tahtası olan arasında bir fark gözetilmedi. Kafalarına göre vergi yazdılar. İnsanlar zor durumda kaldı." Oysa ortada ciddi bir esnaf kitlesi söz konusu. Şengün'e göre İstanbul'da 30 bin kayıtlı, 30 bine yakın da kayıt dışı pazarcı esnafı var. Çalışanlarıyla birlikte sadece İstanbul'da 100 bine ulaşan bir kitle. Oda başkanı Şengün, Türkiye'deki işsizlik oranına dikkat çekerek şöyle devam ediyor: "Başından beri kayıtdışılıktan kurtulmak için çareler arıyoruz. Bizim kayıtlarımız açık. Belediyeyle bizim kayıtlarımız iyi incelenseydi ortak bir liste çıkarılırdı. Böyle rasgele kazananla kazanmayana aynı vergiyi uygulamak adaletli değil. Günlük vergi ödenmesinden yanayız. Her gün faturalı mal alıyoruz. Vergilerimizi de bunun üzerinden ödeyebiliriz." Anadolu Yakası Umum Pazarcı ve Seyyar Esnaflar Odası Başkanı Hurşit Aydın, uygulamanın adaletsizlik yarattığını vurgulayarak şöyle diyor: "Binlerce esnafı perişan etti. Hiçbir ölçüsü yok. Haftada bir gün tezgâh açanla haftada 7 gün tezgâh açan esnafı aynı kefeye koyarak vergi ödemeye mecbur etmek doğru değil. 2000 yılından bu yana doğru düzgün tebligat yapılmadan 4 milyar ile 6 milyar arasında esnaf vergilendirilerek icra işlemi tebligatı yapılmaktadır. Bırakın bunu o yıllarda belediyede kaydı olan adam bir yıl sonra pazarı bıraktığı halde halen vergi geliyor. Böyle bir anlayış olur mu?"