Yıllar önce Kate Moss'un İngiliz iç çamaşırı markası Agent Provocateur için çektiği kısa filmle başladım ben modanın hareketli tanıtımını izlemeye. Üç bölümden oluşan ve her hafta Moss'un başka bir seksi iç çamaşırıyla bir yerden bir yere koşmasını hatta sonlara doğru da yuvarlanmasını izlemek o zaman konuyla ilgilenen heteroseksüel erkekler kadar, işe moda gözüyle bakan bizelere de heyecan vermişti. Ne de olsa moda değişmeye başlıyor, artık durağanlıktan kurtulup hareket kabiliyeti kazanıyordu. Hatırladığım kadarıyla Kate Moss filmde birkaç cümle de konuşuyor, izleyicinin ilgisini hep kendi üzerinde tutmayı başarıyordu. Aradan yıllar geçti, modayla ilgilenen herkes kısa film çekmeye başladı. Tom Ford gibileri buradan yola çıkıp, uzun metrajlı sanat filmleri bile çekti ama büyük çoğunluk, bırakın modayı hareket ettirmeyi, bir arpa boyu yol gidemedi. En son izlediğim ve altı küsur dakika olmasına bakmadan bende iki kere ara verme isteği uyandıran Lanvin'in H&M'e hazırladığı koleksiyon için çekilen video da bunun kanıtı. Filmde bir otelde manasızca koşturan, asansöre binen, inen, odalara giren çıkan ikisi hizmetçi kostümlü, beş altı manken, konuşma balonlarıyla iletişim kuruyor ve film başladığı gibi sonsuz bir anlamsızlıkla bitiyor. Bu ve bunun gibi filmler bir tek bende mi 'Zamanımı çaldınız!' hissi uyandırıyor diye düşünüyordum ki businessoffashion.com blog'unda benimle aynı hisleri paylaşan bir makaleye rastadım. İnternet teknolojileriyle ilgili araştırmalar yapan Cisco adlı firmanın verilerine göre Youtube'da her gün 2 milyar video izleniyor ve yıl sonuna kadar internetten video izleyenlerin sayısı 1 milyar kişiyi bulacak. 2014'te ise müşterilerin yüzde 57'si satın alacakları malın kararını internette izleyecekleri videolara göre verecek. Bu sayılara bakarak, her sektör gibi modaevlerinin de, kreasyonlarını kısa filmlerle tanıtma yarışına girmiş olmaları şaşırtıcı görünmüyor. Yalnız durumdaki nanelik geçmişte elinizi sallasanız modacıya çarpması gibi, şimdi de her fotoğrafçının kartvizitine yönetmen sıfatını da eklemesiyle ortaya çıkıyor. Fotoğraflarda harikalar yaratan herkes, yönetmen koltuğunda da modaya yön verebileceğini sanıyor, sonuçta da dergi sayfalarında idare eden garip fotoğraflar, 10 dakikalık filmlere yayılınca çaresi yok, tahammülsüz bir durum oluşuveriyor. Öyleyse iyi moda filmi nasıl oluyor?
İYİ FİLMDE NE VARSA, MODA FİLMİNDE DE OLMALI
Kişisel fikrimi söyleyeyim, benim seyretmekten hoşlandığım moda filmleri sadece güzel kızların üzerindeki kıyafetleri anlamsız durumlarda göstermekle sınırlı kalmayıp bir konusu, akıcılığı hatta mümkünse bilmediğim bir dünyaya kapısı açılanlar oluyor. Mesela Proenza Schouler'ın 2010 Sonbahar-Kış koleksiyonunun tanıtımı için hazırlanan kısa film: Nashville Tenessee'de çekilen filmde bölgenin yerlisi kızların alkol ve sigarayla sokaklarda geçen gerçek hayatları anlatılıyor. Etraftaki yoksullukla çarpışan tek şey kızların modacının kıyafetlerini giyiyor olmaları. Filmin yönetmeni Harmony Korine'in başarısı bu kıyafetlerle bile sonsuz sefaleti harika bir şekilde gösterebilmiş olmak. Benim iyi film görüşüme blogger ve 'A shaded view on fashion film' (moda filmine gölgeli bakış) takma adlı moda filmleri kritiği Diane Pernet de katılıyor. Pernet, iyi moda filminde de diğer filmlerde olması gerekenlerin aranmasını öngörüyor. Yani yönetmen, ışık, oyunculuk, senaryo ve ses. Business of Fashion sitesi, yılın en iyi moda videolarını seçmiş. İlk sırada gotik modacı Gareth Pugh'un, Ruth Hogben tarafından yönetilen videosu var. İkincilik yukarıda sözünü ettiğim modacı Schouler'a ait. Üçüncü ise Karl Lagerfeld'in yönettiği Remember Now (Şimdiyi Hatırla) adlı Chanel videosu ki, Lagerfeld'in gerçek bir dâhi olduğunu tekrar anlamanın yanı sıra, uzun metrajlı film çekmediğine hayıflanmamak elde değil. Mankenlere bile böyle oyunculuk yaptıran Lagerfeld kim bilir bir profesyonelden neler çıkarabilirdi! Sanatsallık kadar ticari kaygıları da besleyen filmi görünce insan moda filminde ne aradığını daha iyi anlıyor. 17 dakikalık filmi izlemenizi tavsiye ediyorum. Youtube'dan bulabilirsiniz.