18 yıl önce dün, Çernobil nükleer santralının 4 no'lu reaktörü patladı ve atmosfere Hiroşima'ya atılan bombanın 200 katından fazla radyoaktif madde püskürttü.
Avrupa'nın büyük bölümünü etkileyen Çernobil serpintileri iki koldan Türkiye'ye de ulaştı. 3 Mayıs 1986'da Trakya'ya, 7 Mayıs'ta Karadeniz'e.
Uzmanlar facianın asıl etkilerinin 15-20 yıl sonra görüleceğini söylemişlerdi. İşte o günler geldi, işaretler görülmeye başladı: Çernobil'in bulunduğu Ukrayna'da 450 bini çocuk 2.5 milyon kişi radyasyonun neden olduğu hastalıkların pençesinde. Bunların çoğunu tiroid bezi kanseri oluşturuyor. Rusya ve Beyaz Rusya'da 250 bin çocuk aynı hastalığa yakalandı.
Ya Türkiye? Ne yazık ki, "Bize birşey olmaz" anlayışının etkisiyle bugüne kadar pek araştırma yapılmadı. Elimizde sadece Karadeniz halkının "derlemeleri" var. Örneğin Ordu'da 2003'te kanserden ölenler 1994'ün iki katı! Trabzon'da da hem kanserden ölümlerde, hem de ölü veya özürlü doğumlarda büyük artış var.
Ve Trabzon Dernekler Birliği dün anlamlı bir girişimle, dönemin yetkilileri ve sorumluları hakkında suç duyurusunda bulundu.
Bir girişim de Zonguldak Karaelmas Üniversitesi'nden geldi: Ender görülmesi gereken kanser türlerinin bölgede sıklıkla rastlanmasında Çernobil'in etkisini belirlemek için alan araştırması yapmaya karar verdi.
Hastalıkların Çernobil'den kaynaklandığı anlaşılırsa ne olacak? Üniversite yetkililerinin cevabı insanın kanını donduruyor:
"Geçmiş olsun demekten başka yapabileceğimiz birşey yok..."