Oluşturma Tarihi 01 Temmuz 2026 11:55
Çin, yurt dışı yatırımlarda hassas teknoloji ve veri transferine yönelik denetimleri sıkılaştırdı. Yeni düzenlemeyle stratejik ürünlerin onaysız yurt dışına çıkarılması yasaklanırken, ulusal çıkarlara zarar verdiği değerlendirilen yabancı şirketlere karşı yaptırım uygulanmasının da önü açıldı.
YENİ DÜZENLEME 1 TEMMUZ'DA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Çin'de Devlet Konseyi tarafından hazırlanan 34 maddelik "Yurt Dışı Yatırım Düzenlemesi" 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme, Çinli şirketlerin yurt dışındaki yatırımlarında hassas ürün, teknoloji, hizmet ve veri transferine daha sıkı denetim getirirken, hükümete ulusal güvenliği ilgilendiren konularda geniş yetkiler tanıyor.
HASSAS TEKNOLOJİLER İÇİN ONAY ZORUNLULUĞU
Düzenleme kapsamında ihracat kontrollerine tabi ürün, teknoloji, hizmet ve verilerin resmi onay alınmadan yurt dışına aktarılması yasaklandı.
Kurallar yalnızca doğrudan teknoloji transferini değil, şirket devri, teknik personelin yurt dışına gönderilmesi, danışmanlık hizmetleri ve eğitim programları gibi dolaylı aktarım yöntemlerini de kapsıyor.
YABANCI ŞİRKETLERE YAPTIRIM YETKİSİ
Yeni düzenleme, Çin hükümetine önemli yaptırım yetkileri de veriyor.
Buna göre Çinli şirketlerle ticareti durduran veya Çinli yatırımcılara ayrımcı uygulamalar gerçekleştirdiği değerlendirilen yabancı kuruluşlara karşı mütekabiliyet esasına dayalı tedbirler alınabilecek.
MANUS SATIŞI DÜZENLEMENİN GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLDU
Düzenlemenin hazırlanmasında, Çinli yapay zekâ girişimi Manus ile ilgili yaşanan süreç etkili oldu.
Çin yönetimi, Nisan ayında Çin merkezli yapay zekâ uygulaması Manus'un ABD'li teknoloji devi Meta'ya devrini durdurmuştu.
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen soruşturmada satış işleminin yatırım kurallarını ihlal ettiği sonucuna varılmıştı.
Yeni düzenlemenin özellikle şirket satın almaları yoluyla hassas teknolojilerin yurt dışına aktarılmasını önlemeyi hedeflediği değerlendiriliyor.
NEXPERIA GERİLİMİ DE ETKİLİ OLDU
Düzenlemenin arka planında Hollandalı çip üreticisi Nexperia konusunda yaşanan anlaşmazlığın da bulunduğu belirtiliyor.
Hollanda hükümeti, Çinli Wingtech'in hakim ortak olduğu Nexperia'ya yönelik kontrol tedbirleri uygulamış, daha sonra şirket yönetimine el koymuştu.
Bunun ardından Pekin yönetimi de şirketin Çin operasyonlarına yönelik ihracat kısıtlamaları getirerek küresel tedarik zincirinde yeni gerilimlerin yaşanmasına neden olmuştu.
KÜRESEL TEKNOLOJİ REKABETİNDE YENİ DÖNEM
Uzmanlara göre yeni düzenleme, Çin'in kritik teknolojilerin ülke dışına çıkışını daha sıkı kontrol altına alma stratejisinin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
Özellikle yapay zekâ, yarı iletkenler, ileri üretim teknolojileri ve stratejik veriler konusunda Çin'in ulusal güvenlik odaklı yaklaşımını güçlendirmesi bekleniyor.