Baharın gelişi ile birlikte Marteniçka bileklikler yapılmaya başlandı. 1 Mart'tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süs olan marteniçka bileklikleri bilmeyenler için merak uyandırıyor. Tarihi çok eskilere dayanan bu gelenekte bu yılda insanlar yakınlarına ve sevdiklerine huzur, sağlık dileyerek bu bileklikleri hediye edecek. Peki, Marteniçka nedir, bilekliği nasıl ve ne zaman yapılır? İşte detaylar.
MARTENİÇKA'NIN HİKAYESİ
1 Mart'ta bahara hoşgeldin demek için takılan marteniçkaların ortaya çıkışına dair pek çok rivayet bulunur. Rivayetlerin birine göre; hikaye Nuh Tufanı'na kadar dayanır. Kara parçası gördüğünü haber veren güvercin ağzında beyaz bir ip parçası taşımaktadır. Fakat yolda yaralanır ve ipe kan damlar.
İkinci hikaye de oldukça benzer. Bir kırlangıç ilk Bulgarlar arasında habercilik yapar. Verimli bir toprak bulduğunu haber veren kırlangıç, yolda yaralanır. Mesajın üzerine kanı damlar. Mesajı açan kişi de bu kırmızı-beyaz nesneyi kutsal bulup koluna takar. Sonra gelenekselleşir, başkaları da benzer bir nesne yani Marteniçkaları takmaya başlarlar.
1 Mart'ta Bulgaristan'da Baba Marta bayramı kutlanır, marteniçkalar baharın gelişiyle beraber kollara takılır. Dilerseniz ilk leylek gördüğünüzde de koluna takabilir, taktıktan sonra marteniçkanızı çiçek açtığını gördüğünüz ilk ağaca bağlayarak dilek tutabilirsiniz. Marteniçkaları satın alabilirsiniz fakat işin en keyifli en geleneksel ritüeli, kendi ördüğünüz marteniçkayı takmaktır.
MARTENİÇKA NASIL ÖRÜLÜR?
Bileğinizin kalınlığına göre, istediğiniz bilek boyundan biraz uzun gelecek biçimde hem beyaz hem de kırmızı ip kesin. Sonra beyaz ve kırmızı ipi uç uca bağlayın. Düğüm noktası ortada kalacak biçimde, bir elinizle kırmızı ipin boşta kalan ucundan tutun, ipi gerdirin. Diğer elinizle de beyaz ipin boştaki ucundan tutun ve gerdirmeyi bırakmadan, beyaz ipi saat yönünde çevirmeye başlayın. İpi çevirmekte zorlandığınız noktada gerdirmeyi bırakın, kırmızı ve beyaz ip birbirine dolanacak. Son olarak diğer uca da düğüm atın. İşte marteniçkanız hazır…
MARTENİÇKA NEDİR?
Martenitsa, 1 Mart'tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süstür. Baharın gelişi münasebetiyle geleneksel Baba Marta (Marta Nine) günleri başlar. Çok eskilere dayanan Baba Marta, Bulgaristan'a has bir gelenektir. Bu günde Bulgarlar yakınlarına ve arkadaşlarına "martenitsa" olarak adlandırılan sembolleri, yıl boyu sağlık ve güç dileğiyle hediye ederler. Âdete göre, martenitsalar kırlangıç veya leylek görünceye kadar taşınırlar.
MARTENİÇKA BİLEKLİĞİ NE ZAMAN TAKILIR?
Marteniçka, 1 Mart'tan başlayarak Mart ayı sonuna kadar takılır. Adete göre, marteniçka kırlangıç veya leylek görünceye kadar taşınırlar.
