Milyonlarına gözü Aralık'ta belirlenecek yeni asgari ücrete çevrildi. 2 Aralık tarihinden itibaren çalışmaya başlayacak Asgari Ücret Komisyonu, 1 Ocak 2020'de geçerli olacak ücreti belirleyecek.
7 milyona yakın çalışanı doğrudan ilgilendiren ve 81 milyonun gelirini, ödemesini etkileyen asgari ücret birçok hesaplamada da kullanılıyor. Halen asgari ücret, net 2 bin 20 lira 90 kuruş ve brüt 2 bin 558 lira 40 kuruş olarak uygulanıyor.
Şimdi herkesin merak ettiği konu 2020 yılında asgari ücretin ne kadar artacağı. Aslında bu güne kadar yapılan asgari ücret artışlarına baktığımızda yaklaşık bir rakam tahmin etmek mümkün oluyor. Son 10 yıllık artışlara bakıldığında 2016'daki yüzde 30'luk artış dışında tüm zamlar bir önceki yılın enflasyonunun 2-5 puan üzerinde gerçekleşmiş durumda.
2.500 LİRA OLUR MU?
Yeni Ekonomi Programı'nda ve Merkez Bankası'nın tahminlerinde 2019 yılının enflasyon oranının yüzde 12 civarında olması bekleniyor. Bu rakamdan yola çıkılınca asgari ücretteki artışın yüzde 15 civarında olacağı beklentisi oluşuyor. Buna göre net asgari ücret 2.323 liraya ulaşıyor. Bunun üzerine pazarlıklarla yapılacak seyyanen artışların eklendiği düşünülürse 2.500 liralık net rakam da öngörülebilir. Tabi bu rakama ulaşmak için pazarlıkların sonucunu beklemek gerekiyor.
Bütün bunların yanında Asgari ücretteki artış pek çok gelir ve ödemeyi de etkileyecek. Tüm çalışanlara her ay ödenen asgari geçim indirimi ve işsizlik maaşı da asgari ücret zammıyla yükselecek. Bu güne kadar yapılan asgari ücret zamları gerçekleşen enflasyonun 3 ila 5 puan üzerinde oluyor. Buradan yola çıkıldığında YEP hedefindeki yüzde 12'lik enflasyon hedefine göre 3 puan artışta net asgari ücret 2.324 liraya, 5 puan üstünde ise 2.425 liraya çıkıyor. Buna göre asgari geçim indirimi ise 220 liradan başlayacak. İşsizlik maaşında ise en yüksek rakam 2 bin 456 lirayı bulacak.
NELER DEĞİŞECEK?
Asgari ücretin yeniden belirlenmesiyle olacak bazı değişiklikler şunlar:
1- İşsizlerin aldığı maaş aynı oranda artacak. Şu anda en yüksek işsizlik maaşı 2010 lira olarak uygulanıyor.
2- Çalışanların aldığı asgari geçim indirimi de yükselecek. Şu anda bekar bir işçi için AGİ 191 lira olarak ödeniyor.
3- Emeklilik için doğum ve askerlik borçlanması yapanların ödeyecekleri miktarlarda artış olacak. Şu anda bir aylık ödeme 818 lira 68 kuruş
4- İş görmezlik ödeneğinde artış yaşanacak.
5- Yaşlılık, evde bakım, engelli maaşları da Ocak ayı ile birlikte zamlanacak.
6- Kendi primini ödeyen Bağ-Kur'lular ve isteğe bağlı ödeme yapanların verdikleri paralar yükselecek. Gündelikçiler için ödenecek primler artacak.
ÜCRET NASIL BELİRLENİYOR?
Asgari ücret her yıl aralıkta işçi, işveren ve kamunun temsilcilerinden oluşan 15 kişiyle toplanıyor. Bünyesinde en çok işçiyi bulunduran işçi sendikası (Türk-İş) ile en çok üyeyi bulunduran işveren sendikası (TİSK) 5'er üye ile temsil ediliyor. Komisyon çalışmalarını tamamladıktan sonra bir ücret belirliyor ve bu karar kesin oluyor. Belirlenen rakam, asgari ücret olarak bir yıl boyunca uygulanıyor. Toplantılar genel olarak kasım sonunda ya da aralık başında başlayıp ay sonunda neticelendiriliyor.
BORÇLANANA 2.946 LİRA ARALIK KAZANCI
Asgari ücretin artışı sadece maaşları değil ödemeleri de değiştiriyor. Buna göre erken emeklilik için askerlik ve doğum borçlanması yapacak olanların ödeyeceği miktarlar da artacak. Buna göre şu anda 18 aylık bir askerlik borçlanması için 14 bin 736 lira ödeniyor. Asgari ücret enflasyon artı 3 puan artarsa ödenecek miktar da 16 bin 945 liraya çıkacak. Böylece Aralık ayında askerlik borçlanmasından en az 2.209 lira cepte kalacak. Doğum borçlanmasını Aralık ayında yapan bir anne ise bir çocukta 2 bin 946 lira kazançlı çıkacak.
ASGARİ ÜCRET (Bekar işçi için)
Mevcut Enflasyon + 3 Enflasyon + 5 Net 2.020,90 2.324,00 2.425,00
Brüt 2.558,40 2.942,00 3.070,00
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
Mevcut Enflasyon + 3 Enflasyon + 5
Bekar 191,88 220,66 230,25
Eşi çalışmayan, çocuksuz 230,26 264,80 276,31
Eşi çalışmayan, 1 çocuklu 259,04 297,89 310,85
Eşi çalışmayan, 2 çocuklu 287,82 330,99 345,38
Eşi çalışmayan, 3 çocuklu 326,20 375,13 391,44
Eşi çalışan, çocuksuz 191,88 220,66 230,25
Eşi çalışan, 1 çocuklu 220,66 253,76 264,80
Eşi çalışan, 2 çocuklu 249,44 286,85 299,32
Eşi çalışan, 3 çocuklu 287,82 330,99 345,38
İŞSİZLİK MAAŞI
Mevcut Enflasyon + 3 Enflasyon +5
En düşük 1.015,59 1.176,18 1.228,00
En yüksek 2.031,19 2.353,60 2.456,00
* Damga vergisi kesilmemiştir
İŞÇİYE ENFLASYONUN ÜZERİNDE ARTIŞ
Yıllar Net Ücret Brüt Ücret Artış oranı (%) Bir önceki yıl enflasyon (%)
2010 599,12 760,50 9,7 6,53
2011 658,95 837,00 9,96 6,40
2012 739,79 940,50 12,20 10,45
2013 803,68 1.021,50 8,61 6,16
2014 891,03 1.134,00 11,01 7,40
2015 1.000,54 1.273,50 12,30 8,17
2016 1.300,99 1.647,00 29,32 8,81
2017 1.404,06 1.777,50 7,92 8,53
2018 1.603,12 2.029,50 14,17 11,92
2019 2.020,40 2.558,40 25,45 20,30