Lake Peigneur adlı göl, saatler içinde yerin altındaki maden boşluklarına doğru akmaya başladı. Sondaj platformları, mavnalar, römorkörler, ağaçlar ve bazı yapılar sularla birlikte kaybolurken, gölün çevresindeki arazi de büyük ölçüde değişti. Olayın en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise sondajın yaklaşık 35 santimetre çapındaki bir delikten başlamış olmasıydı.
Her şey sıradan bir sondaj çalışmasıyla başladı
20 Kasım 1980'de Texaco'ya ait bir sondaj ekibi, Louisiana'daki Lake Peigneur üzerinde petrol arama çalışması yürütüyordu. Gölün altında ise Diamond Crystal Salt Company tarafından işletilen büyük bir tuz madeni bulunuyordu.
Sondaj sırasında matkabın yerin yaklaşık 1.200 feet (366 metre) derinliğindeki maden sistemine ulaşmasıyla felaketin ilk aşaması başladı. Su, sondaj kuyusundan yeraltındaki boşluklara doğru akmaya başladı.
İlk anda bunun nasıl bir sonuç doğuracağı anlaşılmadı. Ancak kısa süre içerisinde göl yüzeyindeki su hızla hareket etmeye başladı.
Göl bir anda dev bir girdaba dönüştü
Yeraltındaki maden boşluklarına dolan su, zamanla madenin yapısının bozulmasına ve göl tabanındaki çöküntünün büyümesine yol açtı.
Göl adeta dev bir küvete dönüşmüş, içindeki su ise yeraltına doğru akmaya başlamıştı. Dönemin haberlerinde gölün içindeki sondaj ekipmanlarının yanı sıra mavnaların, römorkörlerin ve ağaçların da girdaba kapıldığı aktarılıyordu. Daha da şaşırtıcı olanı, olayın sadece gölün içinde kalmamasıydı. Kıyıdaki bazı yapılar ve araziler de oluşan çöküntüden etkilendi.
11 mavna ve römorkör girdabın içine çekildi
Felaket sırasında gölde bulunan çok sayıda gemi ve çalışma ekipmanı girdabın etkisiyle sürüklendi. Kaynaklarda 11 mavnanın yanı sıra bir römorkörün ve sondaj ekipmanlarının kaybolduğu aktarılıyor.
Ancak olayın insan kaybıyla sonuçlanmaması büyük bir şans olarak değerlendirildi. Sondaj platformundaki 7 kişi ve madende bulunan yaklaşık 50 çalışan, tehlikenin büyümesi üzerine bölgeden kaçmayı başardı. Dönemin haberlerine göre olayda can kaybı yaşanmadı.
Ağaçlar ve devasa arazi de sularla birlikte kayboldu
Girdabın gücü yalnızca tekneleri etkileyen bir su hareketinden ibaret değildi. Kıyıdaki ağaçlar, toprak parçaları ve çeşitli yapılar da oluşan çöküntünün içine sürüklendi.
Sonra gölün akış yönü bile değişti
Felaketin en sıra dışı aşamalarından biri de gölle bağlantılı Delcambre Kanalı'nın akış yönünün tersine dönmesi oldu.
Normalde gölden dışarı doğru akan kanal, meydana gelen dev çöküntünün ardından ters yönde hareket etmeye başladı. Denizden gelen su göle doğru ilerledi ve geçici olarak yaklaşık 150 feet (46 metre) yüksekliğinde bir şelale oluştu.
Böylece boşalan göl havzası yeniden suyla dolmaya başladı.
Bugün Lake Peigneur neden hâlâ şaşırtıyor?
1980 öncesinde sığ bir göl olan Lake Peigneur, felaketin ardından tamamen farklı bir görünüme kavuştu. Yeraltındaki maden sisteminin çökmesiyle gölün derinliği dramatik biçimde değişti ve daha geniş bir su kütlesi ortaya çıktı.
Olayın kendisi de resmî kurumların ve jeologların incelemelerine konu oldu. ABD Army Corps of Engineers kayıtları olayın yaşandığı dönemdeki araştırma ve mühendislik çalışmalarına ilişkin arşivleri barındırıyor. Dönemin haberlerinde de Army Corps of Engineers ve jeologların göl tabanındaki çöküntünün nedenini araştırdığı aktarılıyor.
35 santimetrelik "harita hatası" gerçekten var mı?
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. 35 santimetre ifadesi harita hatasının büyüklüğünü değil, sondaj deliğinin yaklaşık çapını ifade ediyor. Bu nedenle haberde "35 santimlik harita hatası" demek yerine, "yaklaşık 35 santimetrelik sondaj deliği" ifadesini kullanmak daha doğru.