Yılın ilk kandili olan Regaip Kandil gelip çattı. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayınlanan 2023 dini günler takvimine göre Regaip Kandili, Recep ayının ilk Perşembe gecesi yani 26 Ocak'ta idrak edilecek. İslam alemi için mühim bir yere sahip olan bu mübarek günde oruç tutma, namaz kılma, Kur'an-ı Kerim okuma ve sadaka verme gibi ibadetlerin yapılması tavsiye ediliyor. Bu günü oruçlu geçirmek isteyenler ise bu noktada Regaip Kandili'nde oruç tutulur mu, hangi gün tutulur ve kandilde oruç tutmanın fazileti ve dini hükmü nedir sorularına yanıt arıyor. Peki, Regaip Kandili orucu kaç gün tutulur, nasıl niyet edilir? İşte, Kandili orucu hakkında merak edilenler…
Recep, Şaban ve Ramazan aylarının başlangıcını temsil eden Regaip Kandili'nde dua edip tevbe etmek, istiğfarda bulunmak önemlidir.
Regaib gecesinin gündüzünde mümkünse oruç tutmak tavsiye edilir. Bu nedenle Regaib Kandili'nin gündüzünü oruçlu geçirmek Müslümanlar için faydalı bir iştir. Regaip Kandili orucu farz değil, nafile bir oruç ve ibadettir.
Regaip Kandili orucu, Recep Ayı'nın ilk Cuma'sı olan mübarek Regaip Kandili için tutulan oruçtur. Yalnız bu oruç sadece tek gün tutulmaz. Regaip Kandili orucu tutmak isteyenler sonraki günü de oruçlu geçirmelidir.
Dinî açıdan güneşin batmasıyla önceki gün sona erer ve yeni bir gün başlar. Gece gündüzden önce gelir (Kurtubî, el-Câmi', XIV, 15). Nitekim Ramazan ayı, Şaban ayının son gününde güneşin batışıyla başladığı için, o gece teravih namazı kılınmakta ve Ramazan'ın son gününde güneşin batışıyla Şevval ayı başladığı için, o gecede teravih namazı kılınmamaktadır.
Cuma günü de Perşembe günü akşam vaktinin girmesiyle başlar, Cuma günü akşam vaktine kadar devam eder. Mesela "Recebin ilk Cuma gecesi" dendiği zaman perşembeyi ilk Cumaya bağlayan gece (akşam vaktinden sabah vaktine kadar olan süre) anlaşılır. Yine "Şaban'ın 15. gecesi" bu ayın 14. günü 15. güne bağlayan gece, "bayram gecesi" de arefe gününü bayrama bağlayan gecedir.
Bu itibarla kandil geceleri için tutulan nafile oruçların asıl zamanı, geceyi takip eden gün olmakla birlikte, daha önceki günle birlikte oruç tutulabilir.
Niyet etmek orucun şartlarındandır. Niyetsiz oruç sahih değildir. Kalben niyet etmek yeterli ise de niyeti dil ile ifade etmek menduptur. Oruç için sahura kalkılması da niyet sayılır.
Regaip Kandili orucunu aynı farz olan oruç gibi niyet ederek tutabilirsiniz. Regaip Kandili'nde oruç tutmak dinimizde şöyle övülmüştür;
"Her kim Recep'ten bir gün oruç tutar ve gecelerinden bir geceyi ibadetle geçirirse, Allah-ü Teala onu kıyamet günü azaptan emin olarak diriltir ve sırat köprüsünü Kelime-i Tevhid ve tekbirlerle geçer."
"Recep, haram aylardandır. Onun günleri, altıncı kat semanın kapıları üzerinde yazılıdır. Bir kişi ondan bir gün oruç tutsa ve orucunu, Allah-ü Teâlâ'nın takvasına tamamen ayır(arak günahsız tamamla)sa, (gökte bulunan) o kapı ve o gün dile gelerek:
-Ya Rabbi! Onu bağışla.Eğer orucunu Allah-ü Teala'nın takvasıyla tamamlamazsa, onun için istiğfarda bulunmazlar ve o kişiye:-Nefsin seni aldatmış, denilir." (Nüzhetül Mecâlis, Gunyetü't Talibin)
Receb-i Şerîf'in birinci gününde oruç tutmak üç senelik, ikinci günü oruçlu olmak iki senelik ve yine üçüncü günü oruçlu bulunmak bir senelik küçük günahlara kefaret olur. Bunlardan sonra her günü bir aylık küçük günahların af ve mağfiretine vesile olur. (Hadis-i Şerif)
Mübarek gün ve gecelerde oruç tutmak ve ibadet etmek, kişinin içindeki Allah aşkını güçlendirir, maneviyatını kuvvetlendirir. Ayrıca Hz. Muhammed'in doğumu vesilesiyle kutlanan bu mübarek günde O'nun şefaatini kazanmaya vesile olur.
Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.s.), "Şaban'ın ortasında (Berat gecesi) ibadet ediniz, gündüz oruç tutunuz. Allah, o gece güneşin batmasıyla dünya semasına (rahmeti ile) tecelli eder ve fecir doğana kadar, 'Yok mu benden af isteyen onu affedeyim, yok mu benden rızık isteyen ona rızık vereyim, yok mu bir musibete uğrayan ona afiyet vereyim, yok mu başka bir şey isteyen…' buyurur." (Bkz. Tirmizî, Savm, 39; İbn Mâce, İkâmet'u-Salat, 191) demiştir.
Ancak Resûlullah'ın receb ve şâban aylarını birleştirerek aralıksız oruç tuttuğuna, böylece üç ayları oruçlu geçirdiğine dair sahih kaynaklarda herhangi bir rivayet mevcut değildir. Belirli günler dışında her zaman nâfile oruç tutulması mümkündür; ancak fazileti hakkında hadis bulunan ya da belirli zamanlarda tutulması tavsiye edilen nâfile oruçlar arasında üç aylar orucu mevcut değildir.
Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) Hz. Âişe'nin ifadesine göre Ramazan'dan başka hiçbir ayı bütünüyle oruçlu olarak geçirmemiştir. Ramazan'dan sonra en çok oruç tuttuğu ay ise Şaban ayıdır.
(Müslim, Sıyam 175, 176)
Üç aylarda yerine getirilmesi gelenek halini almış nâfile ibadetlerden biri oruçtur.
Üç aylar orucunun âdet haline gelmesinde, bu ayların faziletine dair Hz. Peygamber'den nakledilen rivayetlere dayanıp ramazan ayını dinî duyarlılık ve ibadet yoğunluğu içinde karşılama niyetinin etkili olduğunu söylemek mümkündür.