Fethiye–Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde artan tekne yoğunluğunun deniz tabanında yarattığı baskıyı azaltmak amacıyla yeni bir koy yönetim modeli uygulamaya alındı. Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirilen DERİA Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi ile Göcek ve Dalaman koylarında kontrolsüz demirlemenin önüne geçilmesi hedefleniyor. Sistem kapsamında koylarda sabit tonoz ve mapa altyapısı oluşturularak, çevresel koruma ile dijital rezervasyon temelli bir kullanım modeli devreye alındı.
17 KOYDA 926 MAPA, 906 TONOZ
Proje kapsamında 17 koya 926 deniz mapası ve 906 tonoz yerleştirilerek 886 tekneye aynı anda hizmet verebilecek bir deniz koruma ağı oluşturulurken koylarda rastgele demir atılmasının önüne geçilmesi, deniz tabanındaki kültürel mirasın ve biyolojik çeşitliliğin zarar görmesinin engellenmesi amaçlanıyor.
Uygulamanın temel amacı, özellikle Akdeniz ekosistemi açısından büyük önem taşıyan Posidonia oceanica deniz çayırlarının korunması olarak açıklandı. Karbon tutma kapasitesi yüksek olan bu deniz çayırlarının, zincirli demirleme yöntemiyle fiziksel tahribata uğradığı, sabit tonoz sistemiyle bu riskin azaltılmasının hedeflendiği belirtildi. Yeni bağlama sistemi, DERİA (Mapa–Şamandıra Yönetim Sistemi) adı verilen dijital platform üzerinden yönetilecek. Tekne sahipleri ve kaptanlar, bağlanacakları koyları internet üzerinden rezerve edebilecek ve QR kodlu bağlama sistemiyle tonozlara yanaşabilecek.
KOYLARDA KONAKLAMA SÜRELERİ SINIRLANDI
DERİA sistemiyle birlikte koy kullanım sürelerine de sınırlama getirildi. Buna göre, tekneler bir koyda en fazla 3 gün kalabilecek. Göcek bölgesi genelinde ise bir teknenin arka arkaya en fazla 11 gün koylarda konaklamasına izin verilecek.
Giriş ve çıkış saatleri de belirlendi. Koylara giriş saati 14.00, çıkış saati ise 12.00 olarak açıklandı. Yetkililer, modelin marina işletmeciliğine benzer bir düzen getirdiğini ancak uygulamanın bir marina değil, doğal koy yönetim sistemi olduğunu vurguladı.
GÜNLÜK BAĞLAMA ÜCRETİ 1.250 TL
Göcek bölgesinde 15 metre boyundaki bir tekne için günlük ortalama bağlama bedeli 1.250 TL olarak açıklandı. Ücretin sezon yoğunluğuna göre değişip değişmeyeceği konusunda henüz net bir açıklama yapılmadı. Sistemin kar amacı gütmediği, elde edilen gelirlerin çevre koruma faaliyetlerinde kullanılacağı ifade edildi.