Fethiye Şövalye Adası'nda yürütülen çalışmalar sırasında tespit edilerek Fethiye Arkeoloji Müzesi tarafından koruma altına alınan eser, Hellenistik dönemde Marmaris'in ekonomik ve sosyal yapısına ışık tutuyor. Yapılan epigrafik incelemeler sonucunda MÖ 220–200 yıllarına ait olduğu belirlenen ve iki yüzü de yazılı olan stel, dönemin tarım, hukuk ve ekonomi düzenini gözler önüne serdi.
HER 100 DRAHMİYE 800 ASMA, 40 İNCİR ŞARTI!
Yazıtta yer alan detaylar ise dikkat çekici. Sözleşmeye göre kiracıdan yalnızca para değil, üretim de bekleniyor. Her 100 drahmilik kira bedeline karşılık tam 800 asma ve 40 incir fidanı dikilmesi zorunlu tutuluyor. Üstelik bu da yetmiyor; fidanların hangi derinlikte dikileceğine kadar tarımsal talimatlar açıkça belirtiliyor. Metinde ayrıca, sözleşmeye uyulmaması durumunda uygulanacak cezai yaptırımlar ve tazminat hükümleri de yer alıyor. Bu yönüyle belge, antik çağda dahi detaylı ve bağlayıcı hukuk sistemlerinin varlığını net şekilde ortaya koyuyor.
AMOS'TAN ŞÖVALYE ADASI'NA: TARİHİN YOLCULUĞU
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün açıklamasına göre, eserin asıl yerinin Amos Antik Kenti'ndeki Apollon Samnaios kutsal alanı olduğu belirlendi. Orta Çağ'da ise gemilerde denge taşı olarak kullanılmak üzere Fethiye Şövalye Adası'na taşındığı anlaşıldı.
Bugün Fethiye Arkeoloji Müzesi envanterinde korunan bu önemli kültür varlığı, Prof. Dr. Fatih Onur'un uluslararası saygın bilim dergisi Chiron'da yayımlanan çalışmasıyla bilim dünyasına kazandırıldı.
KAZILAR DEVAM EDİYOR
Öte yandan Amos Antik Kenti'nde sürdürülen kazı çalışmalarında, bu sözleşmeye ait yeni parçaların bulunması için çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Gürbüzer ve ekibinin yürüttüğü çalışmaların, Marmaris'in antik geçmişine dair çok daha fazla bilinmeyeni gün yüzüne çıkarması bekleniyor. Ortaya çıkan bu çarpıcı belge, binlerce yıl önce dahi Marmaris'te tarım, ekonomi ve hukukun ne kadar sistemli işlediğini gözler önüne sererken, "tarihte sözleşme kültürü"nün köklü geçmişini bir kez daha hatırlattı.