Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören, periferik arter hastalığının, damar duvarında plak oluşumu ve damarların daralması sonucunda başta bacaklar olmak üzere uzuvlara giden kan akımının azalmasıyla ortaya çıktığını belirterek, bu hastalık hakkında önemli bilgiler verdi.
BACAK KRAMPLARI
Gece ortaya çıkan bacak kramplarının, özellikle ilerleyen yaşlarda sık karşılaşılan yakınmalar arasında yer aldığını söyleyen Doç. Dr. Güngören, "Özellikle ayak ve parmaklarda istirahatte ortaya çıkan yoğun ağrı ve yanma hissi ve renk değişiklikleri ciddi bir tabloya işaret edebiliyor. Hastalık ilerlediğinde ise kan dolaşımındaki ciddi azalma, ayak ve parmaklarda istirahatte dahi ağrıya neden olabiliyor" dedi.
UYKUDAN UYANDIRAN AĞRI
Doç. Dr. Güngören, özellikle gece veya dinlenme sırasında ortaya çıkan ayak ağrısının dikkate alınması gerektiğini belirterek şunları söyledi: "Bacaklarda yürümekle ortaya çıkan ağrı, dolaşım bozukluğunun önemli belirtilerinden biridir. Ancak hastalığın daha ileri aşamalarında ağrı yalnızca hareket sırasında değil, kişi dinlenirken de ortaya çıkabilir. Özellikle ayaklarda ve parmaklarda geceleri belirginleşen, kişiyi uykudan uyandırabilecek şiddetteki ağrı, damar dolaşımının değerlendirilmesini gerektirebilir."
AĞRININ TARİFİ; YANMA, BATMA VE YOĞUN SIZI
İstirahat ağrısının özellikle ayak ve parmaklarda hissedilebildiğini belirten Doç. Dr. Güngören, bazı hastaların ağrıyı yanma, batma veya yoğun sızlama şeklinde tarif ettiğini söyleyerek, "Dolaşım bozukluğu yalnızca ağrı ile kendini göstermeyebilir. Ayaklarda ve bacaklarda meydana gelen bazı fiziksel değişiklikler de damar hastalığı açısından uyarıcı olabilir" dedi. Doç. Dr. Güngören, dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle sıraladı:
■ Dinlenme veya gece saatlerinde ortaya çıkan ayak ve parmak ağrısı
■ Ayaklarda yanma veya soğukluk hissi
■ Yürürken belirli bir mesafe sonrasında başlayan ve dinlenince geçen baldır ağrısı
■ Ayak veya bacaklarda renk değişikliği
■ Ayak parmaklarında morarma ya da mavimsi görünüm
■ Ayak derisinde incelme veya parlaklaşma
■ Bacak ve ayaklarda kıllanmanın azalması
■ Ayaklarda geç iyileşen yara veya ülser oluşması.
SİGARA EN ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRÜ
Periferik arter hastalığının gelişiminde damar sertliği ve ateroskleroz önemli rol oynarken; sigara kullanımı, yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet, fazla kilo ve fiziksel hareketsizliğin de riski artıran faktörler arasında yer aldığını belirten Doç. Dr. Güngören, özellikle sigara kullanımının damar sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti.
DAMAR MUAYENESİ VE GÖRÜNTÜLEME
Bacak ve ayaklarda dolaşım bozukluğundan şüphelenildiğinde öncelikle hastanın şikâyetleri, risk faktörleri ve damar muayenesinin değerlendirildiğini ifade eden Doç. Dr. Güngören, "Gerekli durumlarda ayak ve bacak damarlarının Doppler ultrasonografisi gibi noninvaziv görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Hastalığın yaygınlığı ve damarların anatomik yapısının daha ayrıntılı değerlendirilmesinin gerektiği durumlarda ise ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Periferik arter hastalığında tedavinin temel amacı damar hastalığının ilerlemesini önlemek, kalp-damar hastalıkları riskini azaltmak ve gerekli durumlarda uzuvlara giden kan akımını iyileştirmektir" dedi.
