Gece yarısı aniden yataktan kalkıp, ev içinde dolaşan birini görmek, pek çok aile için büyük bir endişe ve korku kaynağı. Nöroloji Uzmanı Dr. Gözde Nezir Eyican, tıp dilinde adı 'somnambulizm' olarak bilinen uyurgezerliğin hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülebildiğini belirtip bu bozukluğun anatomisini ve doğru müdahale yollarını şöyle anlattı: "Uyurgezerlik çocukluk çağında daha sık görülüyor. Çocukluk çağında görülen uyurgezerlik çoğu zaman ergenlik dönemine doğru kendiliğinden düzelir. Ancak bazı kişilerde erişkin yaşlarda da devam edebilir."
DERİN UYKUDA ORTAYA ÇIKIYOR
Uzm. Dr. Eyican, uyurgezerliğin non-REM uyku evresinde ortaya çıktığını belirterek, "Uyurgezerlik sırasında kişi bilinçsiz şekilde yataktan kalkabilir, ev içinde dolaşabilir ve çeşitli davranışlar sergileyebilir. Gözleri açık görünür ve dışarıdan bakıldığında uyanık gibi algılanabilir ancak aslında kişi o sırada derin uykudadır" dedi.
AİLELERE UYARI
Aileleri de uyaran Uzm. Dr. Eyican, şöyle dedi: "Gözleri açık olsa da beyni derin uykuda olan bu kişilerin kesinlikle uyandırılmaması gerekir. Uyurgezer bir kişinin ani şekilde uyandırılması doğru bir yaklaşım değildir. Uyurgezer bir kişiyi o anda uyandırmak oryantasyon bozukluğuna neden olabilir ve kişiyi panik haline sokabilir. Bu durumda yapılması gereken en doğru şey, kişiyi sakin bir şekilde yönlendirerek tekrar yatağına dönmesini sağlamaktır."
BAZI HASTALIKLARLA BİRLİKTE GÖRÜLEBİLİR
Erişkin yaşlarda ortaya çıkan uyurgezerliğin bazı hastalıklarla birlikte görülebileceğini belirten Uzm. Dr. Eyican, "Uyurgezerlik erişkinlerde uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu, bazı psikiyatrik hastalıklar veya nörolojik rahatsızlıklarla birlikte görülebilir. Bu nedenle erişkinlerde mutlaka tanı ve tedavi planı yapılmalıdır. Uyurgezerlik sırasında kişi farkında olmadan kendisine veya çevresindekilere zarar verebilir. Bu nedenle kesici ve delici aletlerin bulunduğu alanların kilitlenmesi, kapı ve pencerelere güvenlik kilidi takılması gibi önlemler alınmalıdır" diye konuştu.
GENETİK YATKINLIK ÖNEMLİ
Uyurgezerlikte genetik faktörlerin önemli rol oynadığını belirten Uzm. Dr. Eyican, "Ailede benzer öyküler bulunması riski artırabilir. Anne veya babada uyurgezerlik varsa çocuklarda görülme ihtimali artabiliyor. Aynı şekilde çocukluk döneminde uyurgezerlik yaşayan kişilerde ilerleyen yıllarda tekrar ortaya çıkma ihtimali de bulunabiliyor" dedi.
UYKU TESTİYLE TANI KONULABİLİYOR
Uyurgezerlik tanısında uyku testinin önemli bir yöntem olduğunu belirten Uzm. Dr. Eyican, şunları söyledi: "Polisomnografi adı verilen uyku testi sayesinde uyurgezerliğin başka nörolojik hastalıklarla karışıp karışmadığını anlayabiliyoruz. Aynı zamanda uyku apnesi gibi eşlik eden sorunları da tespit edebiliyoruz."
