Yaz aylarında özellikle hemodiyaliz hastalarının doktor ve diyetisyen işbirliği ile mevsime uygun, kan değerlerini dengede tutacak bir beslenme planı yapmaları gerektiğini belirten Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, "Hemodiyaliz hastalarının kanlarındaki potasyum, fosfor ve albümin değerleri, beslenme ile doğrudan ilişkilidir" dedi.
SARI-TURUNCU MEYVELERE DİKKAT!
Dyt. Aydın, örneğin yaz aylarında artan meyve ve sebze tüketiminin, kan potasyum seviyelerinin yükselmesine neden olabildiğine dikkat çekerek, şu önerilerde bulundu: "Özellikle kavun, kayısı, şeftali, nektarin gibi sarı – turuncu meyveler ve yeşilliklerin aşırı tüketimi, hayati durumu tehlikeye sokacak bazı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle yaz ayları kan değerlerinde en fazla sıkıntı yaşanılan zamanlardır. Özellikle yazın iştah azalması ve kışın protein tüketiminin artması da kan değerlerini etkiler. Hemodiyaliz hastalarının beslenme konusunda son derece bilgili olmaları gerekir."
KONTROLLÜ SU TÜKETİMİ ÖNEMLİ
Hemodiyaliz hastalarında su tüketiminin önemine değinen Dyt. Aydın, "Su tüketimi, özellikle idrar çıkışı olmayan veya azalan hemodiyaliz hastaları için mevsimsel olarak farklılık gösterir. Yaz aylarında sıcaklıkların ve dolaylı olarak terleme miktarının artması, su ihtiyacında da artışa neden olur. Genellikle ihtiyaçtan daha fazla sıvı alınır ve iki diyaliz seansı arasında olması gerekenden daha fazla kilo ile diyalize girilir. Bu durum, vücutta ödem, yüksek tansiyon ve kalp sorunları gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir" dedi.
POTASYUM SEVİYELERİ ÖNEMLİ
Dyt. Aydın, beslenme ve kan değerleri ilişkisini de anlatarak, "Kandaki potasyum seviyesinin yükselmesine bağlı olarak hastalarda; kalpte ritim bozukluğu, nefes darlığı, kaslarda güçsüzlük, ellerde, ayaklarda ani karıncalanma ile uyuşukluk ve kalp durması gibi tehlikeli durumlar görülebilir. Hastalar düzenli bir tedavi ile potasyum yüksekliğine bağlı problemleri kısa sürede atlatabilir" ifadelerini kullandı.
ALBÜMİN DALGALANMALARI GÖRÜLEBİLİR
Hemodiyaliz hastalarında albümin seviyesinin, hem sağlık durumunun bir göstergesi hem de tedavi başarısını etkileyen önemli bir parametre olduğunun altını çizen Dyt. Aydın, "Yazın sıcaklar beslenme alışkanlıklarını etkileyerek, albümin seviyesinde de dalgalanmalara neden olabilir. Hemodiyaliz hastalarının en önemli albümin kaynağı olan yumurta akına beslenmelerinde mutlaka yer vermeleri gerekir. Fakat her gün yumurta tüketmek hastalarda bıkkınlığa sebep olabilir. Özellikle yaz aylarında havaların sıcak olması yumurta tüketirken hastaların daha da zorlanmalarına neden olabilir. Hastaların kan-albümin seviyelerini düşürmemek için kendilerini zorlamaları istenmelidir" diye konuştu.
KASLARDA AĞRI VARSA DİKKAT!
Kandaki fosfor seviyesinin yükselmesine bağlı olarak da hastalarda; kaslarda ve eklemlerde ağrı, kaşıntı, ciltte kuruluk, halsizlik ve kireçlenme gibi problemler görülebildiğini belirten Dyt. Aydın, "Fosforun kontrol altına alınması için genellikle diyet düzenlemeleri ve fosfor bağlayıcı ilaçların uzun süreli kullanımı gerekir. Bu süreç, sabır ve düzenli takip ile fosfor seviyelerinin dengelenmesini sağlar, ancak tam denetim için daha fazla zamana ihtiyaç duyulabilir" dedi.
