Çocukların sık hastalanması, birçok ebeveyn için endişe kaynağı oluyor. Ancak her sık görülen enfeksiyon, bağışıklık sisteminin zayıf olduğu anlamına gelmiyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Birol Karabulut, çocuklarda enfeksiyon sıklığının ne zaman normal kabul edildiğini, hangi durumlarda dikkatli olunması gerektiğini ve bağışıklığı korumak için neler yapılabileceğini anlattı…
SIK HASTA OLUYORLAR
Kreşe veya okula yeni başlayan çocukların daha sık hastalandığını belirten Doç. Dr. Karabulut, nedenini ise şöyle açıkladı: "Bunun nedeni enfeksiyonlara yakalanma şekliyle ilgilidir. Bir çocuk enfeksiyona ancak hasta biriyle temas ettiğinde yakalanabilir. Bu nedenle özellikle mevsim geçişlerinde kapalı ve kalabalık ortamlarda yakın temasın artması, hastalık riskini yükseltir. Çoğunlukla 3 yaşına kadar ev ortamında, daha sınırlı bir çevrede büyüyen çocuklar; kreş veya okul gibi toplu yaşam alanlarına başladıklarında çok daha fazla kişiyle temas eder. Bu da mikroorganizmalarla karşılaşma sayısını artırır ve doğal olarak hastalıkların daha sık görülmesine yol açar. Bu durumun temel nedeni bağışıklık zayıflığı değil, artan temas ve maruziyettir."
20 KEZ ENFEKSİYON RİSKİ
Çocukların yılda çok sayıda enfeksiyon geçirebileceğini söyleyen Doç. Dr. Karabulut, şöyle dedi: "Her çocuk farklıdır. Bazı çocuklar yılda sadece bir kez enfeksiyon geçirirken, bazıları ise 20 kez enfeksiyon geçirebilir. Önemli olan, çocuğun ne sıklıkta hasta olduğundan ziyade, enfeksiyonların nasıl seyrettiğidir. Özellikle boğaz enfeksiyonu söz konusu olduğunda, hastalığın orta kulak, sinüsler veya akciğerlere yayılıp yayılmadığı daha belirleyici bir göstergedir. Çocuk yılda birçok kez hastalansa bile, enfeksiyonlar sadece hafif ve sınırlı bölgelerde kalıyorsa genellikle ciddi bir sorun yoktur. Bu nedenle ebeveynlerin, çocuklarının enfeksiyon sayılarına takılmaktan çok enfeksiyonların seyrini ve yayılım durumunu gözlemlemesi daha doğru bir yaklaşım olur."
TEKRARLAYAN ZATÜRREYE DİKKAT!
Bir çocuğun bağışıklık sisteminin zayıf olup olmadığını anlamak için, enfeksiyonların nasıl seyrettiğine bakmak gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Karabulut, "Bağışıklık sistemi mikroorganizmalarla savaşır, onları durdurur ve yok eder. Eğer yeterince güçlü değilse, enfeksiyonlar kontrol altına alınamaz ve yayılabilir. Örneğin, normalde sadece boğazda kalan bir enfeksiyon, yukarı çıkarak beyin ve omuriliği etkileyen ciddi bir enfeksiyon olan menenjite ya da aşağı inerek akciğerleri etkileyen zatürreye dönüşebilir. Önemli olan, bağışıklık sisteminin varlığı değil, mikroorganizmaları durdurup durduramadığıdır. Tekrarlayan zatürre veya menenjit gibi ciddi enfeksiyonlar ve bu süreçte çocuğun büyüme ve gelişiminin geri kalması, bağışıklık sisteminde eksiklik olabileceğini gösteren uyarı işaretleridir" dedi.
BAĞIŞIKLIK TESTİ
SIK hastalandığı düşünülen çocuklara her zaman bağışıklık testi yapmak gerekmediğini söyleyen Doç. Dr. Karabulut, "Öncelikle enfeksiyonların türü ve seyri değerlendirilmelidir. Eğer çocuğun öyküsünde tekrarlayan zatürre, menenjit gibi hayatı tehdit eden ciddi enfeksiyonlar yoksa ve fiziksel, nörolojik ya da bilişsel gelişiminde bir gerilik görülmüyorsa, bağışıklık sistemi ile ilgili ileri testlere ihtiyaç duyulmaz. Yalnızca sık enfeksiyon geçirmek tek başına bağışıklık sistemi eksikliği anlamına gelmez. Bu nedenle test kararı, çocuğun genel sağlık durumu ve enfeksiyonların özellikleri birlikte değerlendirilerek verilmelidir" dedi.
GEREKSİZ ANTİBİYOTİK KULLANILMAMALI
Antibiyotiklerin yalnızca bakteri kaynaklı enfeksiyonlarda kullanılması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Karabulut, şu önemli uyarılarda bulundu: "Viral enfeksiyonlarda antibiyotiklerin hiçbir etkisi yoktur. Gereksiz kullanıldığında ise ileride ortaya çıkabilecek bakteriyel enfeksiyonların tedavisini zorlaştıran direnç gelişimine neden olabilir. Sonuç olarak antibiyotikler bağışıklık sistemini ne güçlendirir ne de zayıflatır; doğru zamanda ve doğru şekilde kullanıldığında etkili bir tedavi aracıdır. Doktorun önerdiği durumlarda ve uygun sürede kullanılması önemlidir."
GÜÇLÜ BAĞIŞIKLIĞIN SIRRI TENCERE YEMEKLERİ
Doç. Dr. Karabulut, bağışıklığı güçlü tutmak için önerilerde bulundu:
■ Bağışıklık sisteminin görevini yerine getirebilmesi için dengeli beslenme şart.
■ Yeterli sayıda ve kaloride öğünlerle sebze, meyve, et, yumurta, süt ürünleri ve baklagil grupları tüketilmeli.
■ Evde hazırlanan, doğal tencere yemekleri tüketilmeli. Paketli ve işlenmiş gıdalardan uzak durulmalı.
■ Tek tip beslenme ya da öğün atlama, uzun vadede vücudun savunma mekanizmasını zayıflatabilir.
■ Yeterli ve kaliteli uyku.
■ Aşıların yapılması.
■ Çocuklara el yıkama alışkanlığı kazandırılması çok önemli.
