5 günlük hava durumu
21 Eylül 2011, Çarşamba

Sağlık Haberleri

İki yılda 20 santim

İki yılda 20 santim

  • 21.09.2011

Geç ergenliğe giren çocuklarda boy uzaması yaşıtlarının gerisinde kalıyor. Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, "Büyüme hormonu eksikliği geç ergenlik nedenidir ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Ailelerin korkmasına gerek yok" diyor

Ergenlik çağı, çocukların büyümesinde en önemli dönemlerden biridir. Bu dönemde erkekler ortalama 25-30, kızlar ise 20-25 santimetre uzar. İster kız, ister erkek olsun, boy kısalığının sorun olabileceğine dikkat çeken Bilim Üniversitesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, şu uyarılarda bulundu: "Erken ergenliğe giren çocuklar, başlangıçta yaşıtlarına göre önde gibi görünseler de tedavi edilmezlerse boyları kısa kalıyor. Zamanından önce oluşan gelişmeler psikolojik sorunlara yol açabiliyor."

ARADAKİ AÇIĞI KAPATAMAZ
Ergenlik çağında 'normal boy' artışını neler etkiliyor?
Ergenlik öncesinde de büyümenin normal gidiyor olması lazım. Ergenlik dönemine normalin altında boy uzunluğu ile giren çocuk, ergenlikte bu açığını kapatamaz. Tedavi edilmezse de, akranlarını yakalayamaz. Çocuğun doğum boyu ve kilosu bile ergenlikte uzayacağı boyu belirler. Hatta anne karnındaki beslenme, çocuğun büyümesini bozabilir.

Ergenlikte boy birden uzar mı?
Ergenliğin ortalama dört yıl sürdüğü düşünülürse, ilk 6-12 aylık zaman diliminde hızlı boy artışı oluyor. Kız çocukları 20-25, erkek çocuklar ise 25-30 santimetre uzuyor. Bu dönem; erkeklerde 13-14 yaşlar, kızlarda ise 11.5-12 yaşlar arasındadır. Daha sonraki yıllarda ise büyüme yavaşlayarak devam eder. Seks hormonları nedeniyle kıkırdaklar kemikleşmeye başlayınca da kemik yaşları ilerler.

ÂDET SONRASI YAVAŞLIYOR
Ergenlikte salgılanan erkeklik hormon testosteron veya kadınlık hormonu östrojen boy uzamasını azaltır mı?
Bu hormonlar, boy uzamasını destekliyor ama kıkırdaklardaki kemikleşmeyi de sağladıkları için kemik yaşını ilerletip bir süre sonra boy uzamasının durmasına neden oluyor. 11-12 yaşlarında ergenliğe giren bir çocukta, en hızlı boy artışı 13-14 yaşlarında oluyor. Bu dönemde 8-10 santimlik hızlı bir boy artışı söz konusudur.

Kızlarda en hızlı uzama süreci âdet öncesi dönemde mi yaşanır?
Büyüme, 18 yaşına kadar her yıl biraz daha azalarak devam eder. Kızlarda ise 10 yaşından itibaren göğüslerin büyümesi ile ergenliğe giriş başlar ve boy uzaması hızlanır. En hızlı uzama âdet öncesi yaşanır. Âdetin ardından büyüme yavaşlar ve üç yıl sonra 7-8 santimetreyle tamamlanır. Âdetleri düzensiz olan kız çocuklarında boy artışı biraz fazla olur.

YÜZÜ BÜYÜMEYEN ÇOCUKTA HORMON EKSİKLİĞİ VARDIR
Çocuğun boyu uzamıyorsa büyüme hormonuna mı baktırmak gerekir?
Boy artışını, direkt olarak büyüme hormonu etkiler. Belli bir yaşa kadar normal büyüyen çocukta, boy artışında duraklama veya yavaşlama olabilir. Çocuk yaşıtlarından geri kalmaya başladığı zaman; herhangi bir beslenme bozukluğu, kronik hastalığı yoksa hormon eksikliğini düşünürüz. Tiroid ve büyüme hormonu eksikliği, en sık rastladığımız boy kısalığı nedenleridir. Büyüme hormonu eksik olan çocuklar hafif kiloludur ve yüzleri yaşlarına göre daha çocuksudur. Bu çocuklar ergenliğe de geç girerler.

UZAYANA KADAR SÜRER
Büyüme hormonu eksikliğine nasıl bir tedavi uygulanır?
Büyüme hormonu veriyoruz. Tedavi boyunca hasta, her akşam yatmadan önce insülin iğnesi gibi çok ince bir iğne ile ve özel bir kalem yardımıyla enjeksiyon yapar. Bu enjeksiyonlar, çocukların kendi kendilerine uygulayabilecekleri kadar basittir.

ANNE VE BABASININ BOYU ÖRNEK OLMAZ
'Kısa boy' teşhisini nasıl koyuyorsunuz?
Çıplak ayakla ölçülen boyun, yaş ve cinsiyete göre normal büyüme eğrilerinin alt sınırlarında olması, kısa boy göstergesidir. Yapılan en büyük hata, anne ve babanın boyunu örnek gösterip "Sizin boyunuz kısa, çocuğun boyu da ancak bu kadar olur!" demektir.

GECİKEN VAKALARDA BAŞARI ORANI DÜŞER
Büyüme tedavisinde kanser riski var mı?
Büyüme hormonu eksikse yerine koyuyoruz. Uzmanlar uygun dozu hesaplayarak, belirli aralıklarla kontrol ederek tedaviyi sürdürüyor. Sağlıklı bir çocuğun kanser olma riski neyse, büyüme hormonu eksikliği tedavisi olan çocuğun da riski o kadardır. Ailelerin hekimlerine güvenip tedavi yaptırmaları gerekiyor. Geciken vakalarda yeterli başarıyı yakalayamıyoruz. Büyüme hormonu eksikliği olan bir çocuk, tedavi ile ilk yıl 12, sonraki yıl da sekiz santimetre büyüyor.

ERKEN ERGENLİK TEDAVİ EDİLMELİ
Erken ergenlik, büyümeyi nasıl etkiliyor?
Ergenliğin kız çocuklarında 8, erkeklerde ise 9 yaşından önce başlamasına erken ergenlik diyoruz. Erken ergenliği daha çok kızlarda görüyoruz. Sekiz yaşından önce meme büyümesi başlıyor, östrojen salgılanması ile hızlı boy artışı oluyor. Bu çocuklar başlangıçta uzun oluyor ama tedavi edilmezlerse erişkin boyları kısa kalıyor.

ERKEKLER GECİKİYOR
Ailelerin tedaviye yaklaşımı nasıl?
Anne-babalar, çocuklara 'hormon verilmesinin zararlı olabileceğini' düşünebilirler ama endişeleri yersizdir. Çocuk mutlaka tedavi edilmelidir.

Geç ergenlik ne gibi sorunlara yol açıyor?
Ergenlik gecikmesini daha çok erkek çocuklarda görüyoruz. 14 yaşına kadar testislerin büyümemesi, ergenliğin gecikmesidir. Kızlarda ise 14 yaşına kadar memelerin büyümemesi, geç ergenlik göstergesidir. Çocuğun boyu kısa kalır...

KIZLARDA UZAMA 16-17'SİNDE BİTER
Kız çocuklarının uzaması ne zaman durur?
Âdet gördükleri günden itibaren kız çocuklarının boyları 6-7 santim uzayıp, 2-3 yıl içinde durur. Bunun sebebi; âdet gördükten sonra artmaya başlayan östrojen hormonunun büyüme kıkırdaklarını kapatmasıdır. Dolayısıyla; regl olan kızların boyu daha fazla uzamaz. Kız çocuğu, 14 yaşında âdet görmüşse büyümesi 16-17 yaşında tamamlanır. "Kızlarda boy uzaması 18'e kadar devam eder" gibi yanlış inanışların bilimsel bir dayanağı yoktur.

AİLELER YAKINDAN TAKİP ETMELİ
Normal boy uzunluğu nasıl ölçülüyor?
Boy uzunluğunun değerlendirilmesinde kullanılan ölçü; o andaki boyun, hangi büyüme eğri diliminde olduğu ve büyüme hızıdır. Anne-babalar da çocuğun büyümesini yakından takip etmelidir.

kalan karakter 460

ibrahim ibrahim

selam ben 16 yasindayim boyum 1.56sm.boyumu nasil uzata bilirim?

Aynı Görüşte misiniz?
evet69
hayır16
cevapla 13.01.2013 11:06
büşra büşra

seni beğenenn böyle beğensin

Aynı Görüşte misiniz?
evet7
hayır8
cevapla 05.11.2013 18:49
betül betül

bir iki cm uzar belki

Aynı Görüşte misiniz?
evet4
hayır5
cevapla 20.10.2013 17:50
kıro kıro

doktora git

Aynı Görüşte misiniz?
evet4
hayır2
cevapla 22.09.2013 00:17
cvt cvt

slm 17 yaşindayim boyum 1, 70 nasil uzar

Aynı Görüşte misiniz?
evet6
hayır10
cevapla 09.09.2013 19:08
dng dng

Basketbol boy uzatmaz sadece vucut gelişimine yardımcı olur diğer sporlar gibi :)

Aynı Görüşte misiniz?
evet20
hayır32
cevapla 13.03.2013 20:11
cns cns

ah garip bol bol basketbol oynamalısın

Aynı Görüşte misiniz?
evet12
hayır19
cevapla 08.02.2013 15:10
fatma fatma

Ya ben 96 dogumluyum yani 16 yasindayim boyum 160 yasimdan dolayi gc mi kaldim yani büyüme hormonu alamazmiyim uzamk istiyorum ama ne yapacagimi bilmiyorum yardim edermisiniz lütfenn

Aynı Görüşte misiniz?
evet42
hayır15
cevapla 04.03.2013 17:54
fatma fatma

16 yssindayim boyum uzamaz mi yani

Aynı Görüşte misiniz?
evet17
hayır20
cevapla 04.03.2013 17:56
Bahadır Bahadır

uzar ama 1-2cm çünkü kızların bu yaştan sonra boyu uzamaz :/

Aynı Görüşte misiniz?
evet0
hayır0
cevapla 27.06.2014 02:25
merve merve

Egzersiz yapinnn

Aynı Görüşte misiniz?
evet1
hayır0
cevapla 03.05.2014 17:26
derya derya

99 doğumluyum boyum uzamaz mı bundan sonra ?

Aynı Görüşte misiniz?
evet1
hayır2
cevapla 23.03.2014 12:44

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Sağlık Haberleri

Sigara ve içki pankreasın baş düşmanı
Diz kireçlenmesi en çok kadınları seviyor
Strese karşı antioksidan
Hamile bir kadın eşinin desteğine ihtiyaç duyar
Üç adımda bedeninizi koruyun
Beyaz dişlerde elma ferahlığı
Hem deodorant hem tüy dökücü
Türk çocuklarında süt ve balık yetersizliği var
Çocuğunuzun eğitimi için öğretmenin işine karışmayın
Form için ofiste bir avu ç fındık
Büyümeyen çocuklar okula geç gidecek!
1.5 saatlik aralarla emzirin
Ünlü bebek markası şimdi Türkiye'de
Yüksek protein diyetleri diyabet hastası yapıyor
Yumurtalık kanserinin teşhis ve tedavisi
Beslenme çantasında meyve ve süt bulunsun
Sağlık ve güzellik
Kalbimizin yeni ilacı her renk çikolata!
Detoks temizlerken öldürür mü?
Her bölgenin yöntemi ayrı
En büyük destekçisi bacakları
A vitamini fazlalığı zararlı
Ev yapımı köfte patates hazırlayın
Erken âdet, geç menopoz risk yaratıyor
Yeni evlilerin çocuk sahibi olması en az altı ay sürer
Çocuklar silgi koklamasın
Saçlarınız için...
Ayda iki kere kebap yiyin
İş kazalarına tetanos aşısı
Çalışma odasının dikkat dağıtmaması çok önemli
Çiftlik balığında kalp krizi tehlikesi
Her çağın vazgeçilmezi Lego
Bebeğin ayrı odası olsun
Keten tohumu tokluk hissini güçlendiriyor
Anne-baba ve bebeklere özel...
Cilt bakımı zamanı
Saçı yağlı olan krem kullanmasın!
Yeni ürünler
Kekemelik tedavisi için ilk şart sabır
Altı öğün yiyen çocuğun performansı yüksek olur
TELEVİZYONDA BUGÜN
Günün Dizisi
Çocuklar DuymasınÇocuklar Duymasınatv 20:00
Günün Filmi
Türk SinemasıTürk SinemasıKanal D 23:00
geri
ileri