X İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ARKADAŞINA GÖNDER Nobel Edebiyat ödülü sahibini buldu
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz

Nobel Edebiyat ödülü sahibini buldu

  • Giriş Tarihi: 10.10.2013 14:05 Güncelleme Tarihi: 10.10.2013 17:04

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, "duruluk ve psikolojik gerçekçiliğiyle öne çıkan, incelikle işlenmiş hikayelerinden dolayı" Kanadalı kısa öykü Alice Munro'yu Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık gördü.

Nobel Edebiyat Ödülü tarihine 110. kazanan olarak geçen 82 yaşındaki Munro, aynı zamanda bu ödüle değer görülen 13. kadın yazar oldu.

Munro, ödülün açıklandığı basın toplantısında İsveç Akademisi yetkilisi tarafından "çağdaş kısa öykünün ustası" diye nitelendi. Akademinin saat farkı nedeniyle Munro ile iletişim kuramadığı, telefonuna mesaj bırakıldığı bildirildi.

- ALİCE MUNRO

Kanadalı yazar Alice Munro 1931'de Ontario'da Wingham'da dünyaya geldi, öğretmen annesi ve çiftçi babasıyla burada büyüdü.

Batı Ontario Üniversitesi'nde gazetecilik ve İngiliz dili eğitimi gören Munro, 1951'de evlendi ve eşiyle taşındığı Victoria'da kitapçı dükkanı açtı.

İlk gençlik yıllarında öykü yazmaya başlayan Munro, ilk kitabı "Dance of the Happy Shades"i 1968'de yayımladı.

Edebiyat çevrelerinde kısa sürede beğeni toplayan Munro'nun hikayeleri pek çok ödüle değer görüldü, New Yorker, Atlantic Monthly ve Paris Review gibi öne çıkan yayınlarda yer aldı, çok sayıda dile çevrildi.

Kimi eleştirmenlerin "Kanada'nın Çehov'u" diye nitelediği Alice Munro'nun hikayelerinin çoğu küçük kasabalardaki hayata ve insani durumlara ışık tutuyor.

Üç çocuk annesi Munro'nun Türkçe yayımlanan öykü derlemeleri arasında "Çocuklar Kalıyor" ve "Bazı Kadınlar" da bulunuyor.

- NASIL SEÇİLİYOR?

Ekim ayında açıklanan Nobel Edebiyat Ödülü için her yıl şubatta 200'ün üzerinde aday değerlendirmeye alınıyor ve Nobel komitesine gönderiliyor. Akademinin kendi çalışanlarının yanı sıra dışarıdan uzmanlar da bu aşamaya dahil edilebiliyor.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda aday sayısı önce 20'ye, sonra 5'e indiriliyor. Akademi üyeleri yaz aylarını kısa listede yer alan bu 5 adayı ve çalışmalarını incelemekle geçiriyor.

Eylül ortasında yeniden toplanan Akademi, açıklanana dek sır gibi saklanan kararlarını genellikle ekim başında vermiş oluyor.

- ÖDÜL

Nobel'in babası Alfred Nobel'in kültürel ilgi alanları genişti. İlk gençlik döneminde edebiyata ilgi duymaya başlamış, bu ilgiyi ömür boyu sürdürmüştü. Kütüphanesinde farklı dillerde geniş ve zengin bir edebiyat seçkisi vardı. Alfred Nobel'in, yaşamının son yıllarında roman yazmaya başladığı da söylenir.

Nobel Edebiyat Ödülü, 1901'den bu yana, 1918, 1935, 1940, 1941, 1942 ve 1943 yılları haricinde, 105 kez verildi. 1904, 1917, 1966 ve 1974 yıllarında ödülü iki yazarın paylaşmasıyla 2013'e dek 109 yazar Nobel Edebiyat Ödülü almış oldu. Ödülü alanların 12'si kadın yazardı.

Şu ana dek Nobel Edebiyat Ödülü'ne değer görülen en genç yazar, ödülü 1907'de 42 yaşındayken alan Rudyard Kipling, en yaşlı yazarsa ödülü 2007 yılında 88 yaşındayken alan Doris Lessing oldu.

Ödülü iki yazar geri çevirdi. Rus Boris Pasternak'in 1958'de layık görüldüğü ödülü kendi isteğiyle mi yoksa ülkesinin dayatmasıyla mı reddettiği tam olarak bilinemese de 1964'te Fransız Jean Paul Sartre'ın gerekçesi netti: Sartre, her tür "resmi onurlandırmanın" karşısındaydı.

Ödüle 2001 öncesinde değer görülen yazarlar arasında dünya edebiyatına damgasını vurmuş John Steinbeck, Ernest Hemingway, William Faulkner, Gabriel García Marquez, Pablo Neruda ve Albert Camus gibi isimler yer alıyordu. 2001'den bu yana Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan şu isimlerse şöyleydi:

2001: Vidiadhar Surajprased Naipaul (Trinidad ve Tobago)

2002: İmre Kertesz (Macaristan)

2003: John M. Coetzee (Güney Afrika)

2004: Elfriede Jelinek (Avusturya)

2005: Harold Pinter (İngiltere)

2006: Orhan Pamuk (Türkiye)

2007: Dorris Lessing (İngiltere)

2008: Jean Marie Gustave Le Clezio (Fransa)

2009: Herta Müller (Romanya, Almanya)

2010: Mario Vargas Llosa (Peru, İspanya)

2011:Tomas Tranströmer (İsveç)

2012: Mo Yan (Çin)

- ORHAN PAMUK'UN BAŞARISI

?Nobel Edebiyat Ödülü'nün 2006 yılında Orhan Pamuk'a verilmesi, Türkiye için büyük övünç kaynağı oldu. Pamuk'un bu başarısı, dünya çapında fazla tanınmayan Türk edebiyatının ve Türk yazarların önünün artık açılacağı umudunu da doğurdu.

İsveç Akademisi, 12 Ekim 2006'da, "kültürlerin çatışma sembolleriyle ilgili çalışmaları" nedeniyle ödülün Orhan Pamuk'a verildiğini açıkladı ve "yaşadığı kentin melankolik ruhunu arayışında Pamuk'un, kültürlerin çatışması ve birleşmesinde yeni semboller bulduğunu" belirtti.

İsveç Akademisi, "roman sanatında, kimliklerle ve çift kişiliklilik motifleriyle oynamasıyla ün kazanan" Pamuk'un, Doğu ve Batı arasındaki ilişkiyi ele alan romanlarını öne çıkardı.

MUNRO: "ŞAŞKIN VE ÇOK MİNNETTARIM"

Nobel Edebiyat Ödülü'ne değer görülen Kanadalı kısa öykü yazarı Alice Munro, "şaşkın ve çok minnettar olduğunu" bildirdi.

Kanada basınına göre Munro, ödülü aldığını öğrendikten sonra yaptığı açıklamada, "Özellikle bu ödülü kazanmamın pek çok Kanadalıyı mutlu edecek olması beni sevindirdi. Bunun, Kanada edebiyatına daha fazla ilgi uyandıracak olması da beni mutlu etti" dedi.

"Yaşayan en büyük kısa öykü yazarlarından biri" diye nitelenen 82 yaşındaki Munro, son öykü derlemesi "Dear Life"ı 2012'de yayımlamış ve bu eseriyle üçüncü kez Ontario'da verilen Trillium Kitap Ödülü'nün sahibi olmuştu.

Munro'nun aldığı ödüller arasında Uluslararası Man Booker ödülü, Scotiabank Giller Ödülü, İngiliz Milletler Topluluğu Yazarları Ödülü ve Amerikan Kitap Eleştirmenleri Ödülü de bulunuyor.

Bahis şirketlerinin Nobel Edebiyat Ödülü'nün bu yılki sahibi için yürüttüğü tahminler arasında Japon yazar Haruki Murakami de yer alıyordu. Resmi açıklama öncesinde, Murakami'nin ödülü alacağına inananların sayısının Munro'yu destekleyenlerden fazla olduğu belirtilmişti.

- YAZMAYI "MUHTEMELEN" BIRAKACAĞINI AÇIKLAMIŞTI

Eserleri dünya çapında beğeniyle okunan Munro, haziran ayında Kanada'da çıkan National Post'a yazmayı "muhtemelen" bırakacağını açıklamıştı.

Gazeteye verdiği demeçte, "Muhtemelen artık yazmayacağım" diyen Munro, bu kararı nasıl aldığı sorusuna, "Yazmayı sevmediğimden değil, ama hayatınızı başka türlü düşündüğünüz bir aşamaya geliyorsunuz. Eğer benim yaşımdaysanız, bir yazar kadar yalnız olmak istemezsiniz" yanıtını vermişti.

kalan karakter 1000

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.