'İstanbul, Paris'ten hareketli'

FİSUN YALÇINKAYA
01.12.2011

Türkiye'nin ilk video sanatçı Nil Yalter yıllar sonra ilk defa Türkiye'de sergi açıyor. 12 Eylül mağduru da olan Yalter, İstanbul'daki sanat ortamının Paris'ten daha hareketli olduğunu söylüyor

Nil Yalter, Türkiye'nin ilk video sanatçısı olarak öncü bir isim. 1965'te Paris'e taşınmış, 1968 dönemini Paris'te tüm hareketliliğiyle yaşamış. Video eserlerine 1970'li yıllarda başlıyor. Bu dönem Türkiye'ye geliyor ve yüzyıllardır sanatçıları etkileyen Anadolu ona da ilham oluyor. Sonra Avrupa'daki işçiler, göç, sosyal eşitsizlikler eserlerinde yer buluyor. 1994'te Aksanat'ta açtığı kişisel sergi ile tekrar ülkesine dönen sanatçı 2007'de Santralistanbul'daki Modern ve Ötesi sergisiyle kendi deyişiyle 'bir kez daha fark ediliyor' ve dünya çapında birçok sergiye davet ediliyor. Şimdi ise Türkiye'de ilk kez bir galeriyle çalıştı ve Necmi Sönmez'in küratörlüğünü üstlendiği, Galerist'te 30 Aralık'a dek sürecek '20. Yüzyıl 21. Yüzyıl' adlı kişisel sergisini açtı. Öncü sanatçı Yalter, SABAH'a sanat mücadelesini anlattı. .

ŞİMDİ OLSA GİTMEZDİM: "1965'te İstanbul'daki sanat ortamının yoksunluğundan uzaklaşmak için Paris'e taşındım. Altı yıl öğrendiklerimi hazmedebilmek için adeta şok geçirdim. İşte o altı yıl bu sergideki resimleri yaptım. Paris'te videoyu deneyen ilk Türk sanatçıydım. Hatta Avrupa'da ilklerdendik. Bir avuç sanatçıydık, cesurduk. Sanat piyasasının içinde değildik. Galerilerde değil, müzelerde gösterebiliyorduk eserleri. Başsız Kadın videosu mesela Fransa'da ilk yapılan video sanatı sergisiyle gösterildi. Şimdi 73 yaşındayım. Şimdiki sanat ortamı o yıllarda Türkiye'de olsaydı Paris'e gitmezdim. Çünkü İstanbul'daki ortam Paris'tekinden çok daha hareketli."

SANATIMI ANADOLU'DA KEŞFETTİM: "Anadolu'daki Yörük kadınlarının hayatlarıyla ilgili yaptığım Topak Ev çok iyi bir ilgi gördü. Anadolu'ya gittim yörük çadırlarını buldum. Kendi kökenlerime döndüm. Oradan sonra sanatımda bir şeyler ortaya çıktı. Bu bir enstalasyon eseriydi. Hatta 'enstalasyon' kelimesi de yoktu çevresel sanat derdik. Kadının evi tek yurdu, dış dünya ise erkeğin dünyasıydı göçebelerde. Bunu anlattım. Sonra o Yörük kadınlarıyla konuşurken onların ya babası, ya kocası Almanya'ya işçi gitmiş bunu öğrendim. Ben de geçici konutlar ve göçmen işçiler üzerine çalışmalar yaptım."

ARTIK KADIN SANATÇILAR DAHA GÜÇLÜ
"1970'li, 80'li yıllarda Almanya'da ABD'de Fransa'da, dünyanın her yerinde feminist kadınlar olarak çok mücalede ettik. Bugün hele de İstanbul'da kadın sanatçılar erkek sanatçılardan daha güçlü ve yırtıcı olduğuna göre bunlar havaya gitmedi. Şimdi bugünküleri 'canavar' gibi görüyorum. Son derece güçlüler, ayaklarına bastırmıyorlar."

13 YIL TÜRKİYE'YE GELEMEDİM: "12 Eylül darbesinden sonra 13 yıl Türkiye'ye hiç gelmedim, gelemedim. Ama yaptığım sanattan ötürü değil, birtakım politik aktivitelerim vardı. 1993'te geldim. Ama o dönem dönemeyen ya da gitmek zorunda kalan bir tek ben yoktum. Zor bir devirdi. Artık öyle bir durum yok. Ama hâlâ bir sürü politik sorun var gözüme çarpan."

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Sergi Haberleri

Diğer Sergi Haberleri: 8,8 milyon dolara satıldı!; 12. İstanbul Bienali'ni 110 bin izleyici gezdi; Mehmet Akif anısına sergi düzenleniyor; Komet'i gerçekten üzdük mü?; Padişah fermanları Londra'da sergilenecek; Size şans getirsin diye: Lucky Beads; Erdoğan ile Kılıçdaroğlu İnegöl'de buluştu; Ünlü mimardan sergi; Bütün vapurlar bu sergide!; Küçük Monet'nin eserlerine servet; Kıbrıslı sanatçılar Mimar Sinan'da; 'Bi dünya' sanatçı Artist'te buluştu; Ressam Bubi, kalpazanlığı sanata dönüştürüyor; Çin vazosuna 9 milyon pound; Monroe'nun mektubu satılıyor; Dünyanın en pahalı fotoğrafı; En pahalı fotoğraf; Gözleri çelik mavisi!; Alay Köşkü, Tanpınar Müzesi olarak açılıyor; Çocuklar mekaniği oyuncakla keşfediyor; Ünlü sinemacılar Forum İstanbul'da; Ata'yı anıyoruz; Osmanlı parasıyla anıları satın alacak; Vefatının 73. yılında fotoğraflarla Atatürk; Ankara antik tiyatrosu turizme açılıyor; Saddam'ın tuvaleti sergilenecek!; Onur Konuğu olmayacağım; Arkeolojide buluntu eser rekoru kırıldı; Amasya'da Roma dönemine ait toplu mezar bulundu; Freskin içinde şeytan gizli!

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah