Stres kemikleri kırıyor

Giriş Tarihi: 29.11.2013 12:33 Güncelleme Tarihi: 29.11.2013 12:34

Stres, vücudumuzun en büyük düşmanlarından biri. Aynı zamanda birçok hastalığa sebep olan önemli bir risk faktörü. Tüm bedenimiz gibi kemiklerimiz de stresten etkileniyor. Ancak onların stresi biraz daha farklı. Aşırı kullanım veya tekrarlayan darbeler kemiklerde stres kırığına yol açabiliyor.

"Yorgunluk Kırığı" olarak da bilinen bu kırıklar özellikle kaval ve ayak tarak kemiklerinde oluşuyor. Kırıklardan en çok mustarip olanlar ise en sık uzun süreli ayakta durmayı gerektiren mesleklere sahip olanlar.

Acıbadem Fulya Hastanesi Sporcu Sağlığı Merkezi, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Sarper Çetinkaya, stres kırıklarının nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

STRES KIRIKLARI ZAMANLA OLUŞUYOR

Stres kırıklarında kırılma kuru bir ağaç dalının kırılıp ikiye ayrılması gibi değil zaman içerisinde mikro düzeyde gerçekleşiyor. Mikroskobik boyutta olan kırıklar, ağrı ve şişliğe neden oluyor. Eğer başlangıç düzeyindeyse yalnızca MR ya da tomografik tetkiklerde görülebiliyor. Ancak çoğu zaman normal çekilen röntgende görülemiyor ve bu yüzden de tespiti atlanabiliyor.

STRES KIRIKLARINA KADINLARDA DAHA SIK RASTLANIYOR

Stres kırıkları genelde 20-35 yaş grubunda görülüyor. En sık da profesyonel sporcularda rastlanıyor. 45-55 yaş aralığındaki kadınlarda da hem kilo hem de östrojen-progesteron dengesinin farklılaşması nedeniyle ayak tarak kemiğinde stres kırıkları oluşabiliyor. Üstelik normal bir kemik kırığının iyileşme süresi 1-1,5 ay iken stres kırığında bu süreç iki katına kadar çıkabiliyor.

AŞIRI SPOR, STRES KIRIĞI OLUŞTURABİLİYOR

Aşırı spor yapma durumunda vücut sinyal veriyor. Vücuduna fazla yüklenenlerde çeşitli ağrılar meydana geliyor. Yani vücut bir şekilde ağrıyla kişiyi durması için uyarıyor. Bu nedenle basit bir incinme bile olsa dinlenmek gerekiyor. Ancak spor yaparken ağrılar devam ediyorsa bu durum ya sporun derecesi ya da çalışılan gün sayısı veya saatinin fazla olduğu anlamına geliyor. Bu durumda hemen önlem alınması gerekiyor. Öncelikle herkesin vücudunu dinlemesi ve tanıması gerekiyor. Vücudun tolere ettiği dengeyi bilmek; örneğin 10 kiloyla çalışılıyorsa beş kiloya, 50 tekrar yapılıyorsa 30'a indirmek büyük önem taşıyor. Fakat bu kararı vermeden önce mutlaka bir uzmana başvurarak onun önerilerini uygulamak önemli.

FAZLA AYAKTA KALMAK STRES KIRIKLARINA NEDEN OLUYOR

Kişi işi gereği sürekli ayakta duruyorsa, durumuna uygun, yükü homojen bir şekilde dağıtacak ayakkabılar seçmesi gerekiyor. Özellikle işi ayakta durmayı gerektiren kadınların topuklu ayakkabı giymesi vücudun yükünün tarak kemiklerine binmesine yol açıyor. Sporcularda ise basış veya yürüyüş bozukluğu varsa yine ayakkabının bu duruma uygun olması gerekiyor. Ayrıca yapılan yürüyüş ve koşu analizleriyle sporcunun ayağında basma sırasında, koşarken ve yürürken herhangi bir anormallik ya da yük dağılımında bozukluk varsa tespit edilebiliyor. Bu sayede de ayakkabısı ya da kramponunun içerisine özel tabanlıklar yaptırılıyor.

TEDAVİDE DİNLENME ESAS

Stres kırığının oluşmasındaki faktörlerden biri mikro travmaların tekrarlaması ve yük bindirmesi… İyileşme sürecinde ise normal kırıklarda olduğu gibi, o dokuyu istirahate almak gerekiyor. Gerekirse hastaya o bölgedeki yükten kurtulabilmesi için koltuk değneği kullandırılıyor. Aşırı yük ve mikrotravmalar kesildiği takdirde de vücut kemiğin kaynamasını kendi yapıyor. Tedaviye rağmen kaynamayan ya da geç kaynayan stres kırıkları var ise kaynamayı hızlandırıcı başka yöntemler devreye sokuluyor.

Dışarıdan ses ultrasonuyla kemikteki biyolojik olay mekanik bir şekilde tetiklenmeye çalışılıyor. Cilt altına çok yakındaysa PRP denilen kişinin kendi kanından trombosit ve türevi hücreler enjekte ediliyor. O bölgede iyileşmeyi tetiklemesi için de bu biyolojik ajanlar kullanılıyor. Stres kırığı ayak tarak kemiğindeyse ayakkabıdaki yük dağılımını ortadan kaldırmak için özel tabanlıklar öneriliyor. Çok nadir olarak da cerrahi gündeme geliyor. Genelde koruyucu önlemlerle yüzde 80-90'ı kendiliğinden kaynıyor.

ARKADAŞINA GÖNDER
Stres kemikleri kırıyor
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz