Türkiye'nin en iyi haber sitesi

Madem bu hafta iki yazı yazdım Atatürkçülük hakkında ve çok tepkiler aldım o takdirde bu yazıyı da o konuya ayırayım ve çok tartışılan bir noktayı aydınlatmaya çalışayım: biri daha dinsel terimlerle diğeri daha Kemalist terimlerle gelişen iki muhafazakârlığın çatışması.
Önce daha çarpıcı duran şu Kemalist muhafazakârlık kavramından başlayayım.

***

Kemalizm tarihi dönüştüren bir burjuva devrimiydi. Uzun bir hazırlanışın radikal sonucuydu.
Aynı zamanda radikal bir modernleşme projesiydi. Belki şimdi inanılması zor ama Kemalizmin kaynağı veya başlangıcı olan Kurtuluş Savaşı bir ittifakla kazanılmıştı.
Bu Müslümanlarla Kemalistlerin ittifakıydı. Buna Kürtler ve Aleviler de eklenebilir.
Ne var ki, savaş bitip, devrimler başlayınca Kemalizm de bütün devrimlerin yaşadığı ciddi bir sıkıntıyı göğüslemek zorunda kaldı: ittifaklarını kopardı ve dönüştürümünü bir çekirdek kadroyla istedi. Bu aynı zamanda sınıfsızlık demekti.
Herhangi bir toplumsal sınıfa dayanmayan devrimin yaşaması olanaksızdır.
Kemalizm de kendisine o "sınıfı" bürokrasi olarak inşa etmek zorunda kaldı. Çünkü aristokrasiyi ortadan kaldırmıştı ama bu durumda teorik olarak kendisini desteklemesi gereken burjuvazi de ortada yoktu. Olanı gayrimüslimdi; onların da önemli bir bölümü 1915 katliamı ve mübadeleyle kaybedilmişti.
Kemalizm 1950'ye kadar zaman zaman köylülükle ve yerli eşrafla (burjuvazi demektir) koalisyonlar denediyse de bunlar kalıcı ve güçlü organizmalara dönüşmedi.
Bu şartlar altında Kemalizm gitgide içine kapalı bir kültürel model haline geldi. Sınıfsallaşamayıp orduyu ve bürokrasiyi dayanak edinince bu defa çok tartışılan o vesayet rejimi başladı ve 1961 sonrasında dönüştükçe dönüştü.
***

Bugünkü Kemalist çevreler bu modelin içinde bir yere oturuyor. Defalarca söylendi. Kemalizm bugün şehirli, yaşlı, yüksek eğitimli, yüksek gelirli kesimlerden destek görüyor.
Bu bir manada burjuvazidir. Ama artık Türkiye'de tek bir burjuvazi yok. Sorun da oradan türüyor. O yeni burjuvazi, daha dinamik olması bir yana, daha gerçek demokratik ve liberal talepler içinde.
Kemalizm bütün bunlara bir tek şeyle kendi laiklik anlayışıyla ve yaşama biçimiyle (Batıcılık) karşı çıkıyor. Fakat onların yorumları da çeşitlenince işler büsbütün sarpa sarıyor. Nostaljik bir içerik kazanıyor ve takipçilerinin "asrı saadet"ini (1930'lar, hatta 1950'ler) özlediği bir tarihsel anlatıya dönüşüyor.
Bu da onu kendi içinde muhafazakârlaştırıyor.
Muhafazakârlığın bir tanımı da budur.
Üstüne eleştiri gelince ve zaman sarsınca bir ideolojinin kendi içine kapanmasıdır.
Buna siyasal dilde pozisyonel muhafazakârlık denir ve sosyalizmden İslam'a kadar her ideoloji için geçerlidir. Şimdi Kemalizm bunu yaşıyor.
Bütün kültürel kodlara dayalı hareketlerde olduğu gibi kendisini Anıtkabir'e gitmek, maske takmak, bayrak, resim asmak, dövme yaptırmak gibi semboller aracılığıyla dışa vuruyor. Böylece iki muhafazakârlık karşı karşıya geliyor. "Olmasaydın olmazdık" ile "olmasaydın da olurduk" bundan başka bir şey değil.
***

Dinsel muhafazakârlığa söylenecek bir şey yok. Daha ilginç olanı ilerici/ devrimci bir hareketin tutuculaşması.
Ama öyle; Kemalizm böyle bir konuma kaydı. Bunu zaman zaman delmek isteyen çıkışlar oldu. Kemalizmi tarihsel özündeki solun dışında bir sol hareket olarak nitelendirenler çıktı. Onu "mazlum milletler" ideolojisi sayanlar çıktı.
Bunlar zorlama şeylerdi. Hele askerler "Atatürkçü düşünce tarzı" falan gibi terimlerle onu "savundukça" iş büsbütün bir çıkmaza saplanıyor. Panta rei diyordu Heraklitos: her şey akar!

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu'na aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.
YAZARA MAİL GÖNDER