YAZARA MAİL GÖNDER Uçtu uçtu Michael Jordan uçtu

YAZARLAR / Pazar Sabah Yazarları

Fotoğrafçı Jacobus Rentmeester yıllar önce bir Michael Jondan fotoğrafı çekti. Nike bu fotoğraftan bir logo yarattı. Rentmeester şimdi hakkını arıyor. Son söz mahkemenin

Nike ve Adidas'ın amansız rekabetinde üç flaş transferin ABD'de mahkemeye uzanan öyküsünün mürekkebi kuramadan bir ilginç telif hakları davası daha ABD'de spor endüstrisini sallamaya başladı. Nike bugünlerde 30 yıllık telifinin hakkını arayan bir fotoğrafçıyla davalık oldu... Jacobus Rentmeester, ABD'de muteber bir gazeteci ve fotoğrafçı. Üç yıl Vietnam'da kalan ve 1967'de World Press Photo yarışmasında birinci olan Hollandalı, 70'li yıllarda Life'ın yanı sıra Sport Illustrated, People, Stern ve New York Times Magazine için de deklanşöre bastı. Rentmeester'ın 1984 yazında ise çektiği bir fotoğraf bu davanın esas konusu... Gelin o zamana dönelim. North Carolina Üniversitesi formasıyla şampiyon olduğu sezonun ardından 1984 Olimpiyatları'nda ABD Milli Takımı'na çağrılan genç bir basketbolcunun fotoğraflarını çekmek için kampüse geldiğinde Rentmeester'a Michael Jordan'ın 20 dakika sonra hazır olacağını söylediler. Çekimi salonda değil açık havada yapmak istediğini söyledi ve iki asistanıyla defalarca deneme yaptıktan sonra Michael Jordan'a istediği pozu, çektiği polaroidlerle anlattı. Rentmeester, açık havada güneşin yarattığı kontrastı kullanmak istemiş ve Michael Jordan'dan balede 'Grand Jete' olarak bilinen sıçrayıp bacaklarını havada açmasını söylemişti. Fotoğraflar çekildi, çok beğenildi... O yıl NBA Draft'ında Chicago Bulls tarafından seçilen Michael Jordan ile Nike beş yıllık bir sponsorluk anlaşması imzaladı. 2.5 milyon dolarlık anlaşma abartılı bulundu ama Nike kısa zamanda haklı çıktı. Şirketin baş tasarımcısı Peter Moore'un elinden çıkan Air Jordan basketbol ayakkabıları için bir logo arayışında olan Nike yönetimi, Life dergisinde gördükleri Michael Jordan fotoğraflarının iki yıl kullanmak için Rentmeester'a önce sadece 150 dolar ödediler ama fotoğraftan üretilen "Air Jordan" logosu bilboard'lara çıkınca Hollandalı fotoğrafçının hesabına 15 dolar daha havale ettiler. Jordan, NBA'i sallamaya başlayınca her yıl farklı bir Air Jordan modeli tasarlayan ve logosunu ayakkabıdan kaldırıp ve kendi içinde 'Jumpman' markasını yaratan Nike'ın patron katına 30 yıl sonra bir mahkeme tebligatı ulaştı. Nike, Air Jordan logosunun patentini 1989 yılında almıştı. Hollandalı fotoğrafçı Rentmeester ise 1984'de çektiği Michael Jordan fotoğraflarının patentini almak için 2014 yılının sonunda başvuru yapmıştı. ABD'de federal telif yasasına göre telif ihlalinin başlangıcından itibaren hak iddia eden taraf üç yıl içinde bunu mahkemeye taşımak zorunda. Rentmeester'ın 30 yıl sonra Nike'ın kapısını aşındırmasına sebep olan ise ABD Yüksek Mahkemesi'nin Mayıs 2014'te verdiği bir karar: Telif hakkının zararı için karşı taraf üründen kar ettiği sürece dava yolu açıktır. Nike, 30 yıl sonra Air Jordan modellerini yenileyerek piyasaya sürdüğü bugünlerde Jacobus Rentmeester'a hakimin vereceği cevap ne olur sizce?

BİR TARAFTA DAVA BİR TARAFTA VEFA

1971'de spor malzemeleri üreten ufak şirketinden elde ettiği gelir yeterli olmayan ve ek iş olarak Portland State Üniversitesi'nde muhasebe dersleri veren Phil Knight, Meksika'da imal ettirdiği spor ayakkabılarına bir logo tasarlaması için üniversitede eğitimine devam eden Carolyn Davidson ile anlaştı. Böylece markalar tarihinin en unutulmaz logolarından biri Carolyn Davidson'un elinden çıktı. Ortalıkta daha Nike diye bir şirket yoktu ve Phill Knight, Blue Ribbon Sports adını taşıyan şirketinden genç tasarımcıya 35 dolarlık gider makbuzu kesti tasarımı için. Nike'ın adını alan şirket, 70'lerde atağa kalktı ve 1984 Olimpiyatları sonrasında genç bir yıldızla yaptığı sponsorluk anlaşmasıyla global bir marka olmanın en büyük adımı attı. Logoyu tasarlayan Davidson, şirket büyüyüp reklam ajansıyla çalışmaya başlayınca Nike'dan uzaklaşmıştı. Patron Phil Knight onu 12 yıl sonra şirket merkezine davet etti ve Nike logosunun olduğu taşlarla bezenmiş bir altın yüzük ve miktarı ikili arasında gizli kalan şirket hisselerini hediye etti. 29 yıllık tasarım kariyerinin ardından Nike'ın merkezinin bulunduğu Portland, Oregon'da hayatını devam ettiren iki çocuk annesi Carolyn Davidson, Phil Knight'ın ona olan vefasını hiç unutmadı ama Hollandalı fotoğrafçı Jacobus Rentmeester öyle düşünmüyor.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubuna aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.