İran ekonomisi serbest düşüşte! IMF'den küçülme ve yüksek enflasyon uyarısı geldi

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve savaşın etkisi, uzun süredir ambargolar altında olan İran ekonomisindeki kırılganlığı daha da derinleştirdi. Küresel enerji piyasalarında yaşanan şoklarla birlikte ülke ekonomisi ciddi bir baskı altına girdi.

ENFLASYON VE PARA BİRİMİNDE TARİHİ BOZULMA

Yaptırımların etkisiyle İran'da enflasyon 2025 yılında yüzde 50'nin üzerine çıktı. İran riyali ise dolar karşısında 1,32 milyon seviyesine gerileyerek tarihi değer kaybı yaşadı.

Gıda fiyatlarındaki artış ise dikkat çekici boyutlara ulaştı; ekim ayında yüzde 64 olan gıda enflasyonu şubat itibarıyla yüzde 105'e yükseldi. Bir yıllık süreçte ekmek ve tahıllar yüzde 140, yemeklik yağlar ise yüzde 219 oranında arttı.

IMF: EKONOMİ YÜZDE 6,1 KÜÇÜLECEK

IMF'nin Dünya Ekonomik Görünüm raporuna göre İran ekonomisinin 2026 yılında yüzde 6,1 daralması bekleniyor. Aynı dönemde enflasyonun ise yüzde 68,9 seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE TİCARETTE AĞIR DARBE

İran'ın dış ticaretinin büyük bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki aksama ve ABD yaptırımları, ülkenin petrol başta olmak üzere uluslararası ticaretini ciddi şekilde sekteye uğrattı. Ticaret akışındaki bu daralma ekonomik baskıyı daha da artırdı.

İHRACAT GELİRLERİNDE SERT DÜŞÜŞ

Oxford Economics verilerine göre uygulanan ablukalar İran'ın ihracat gelirlerinde yaklaşık yüzde 70'lik kayba yol açtı. ABD'nin Çin bankalarına yönelik yaptırım tehditleri de ekonomik baskıyı artıran bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, petrol gelirlerindeki düşüşün ülke ekonomisinin en kritik damarını zayıflattığını belirtiyor.

ALTYAPI KAYIPLARI VE ALTERNATİF ARAYIŞLAR

Enerji ve sanayi altyapısında oluşan milyarlarca dolarlık zarar, üretim ve istihdam üzerinde ağır baskı yaratıyor. Bütçe açığının büyümesi ve para birimindeki değer kaybı kırılganlığı artırırken, bazı bölge ülkelerinin alternatif ticaret yolları geliştirmesi İran'ın pazarlık gücünü zayıflatıyor.

TOPARLANMA İHTİMALİ ZAYIF AMA MÜMKÜN

Tüm olumsuz tabloya rağmen İran'ın uzun yıllardır yaptırımlar altında faaliyet göstermeye alışkın olması ve alternatif ticaret kanalları geliştirme çabaları, orta vadede sınırlı da olsa toparlanma ihtimalini gündemde tutuyor.

Haber Girişi Deniz Dalgıç - Editör

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!