Pek çok önemli filmde yer alarak Yeşilçam'ın devleri arasına adına yazdıran Münir Özkul bugün ölümünün dördüncü yıl dönümünde anılıyor. İsmail Dümbüllü'den kavuğu devralan; Bizim Aile, Hababam Sınıfı, Neşeli Günler, Aile Şerefi, Mavi Boncuk gibi filmleriyle tanınan usta isim Münir Özkul kimdir, nereli, kaç yaşında ve ne zaman öldü sorularıyla araştırılıyor. İşte, meddah, tiyatrocu ve sinema oyuncusu Münir Özkul filmleri, hayatı ve biyografisi…
MÜNİR ÖZKUL KİMDİR?
Münir Özkul (d. 15 Ağustos 1925, İstanbul - ö. 5 Ocak 2018, İstanbul), Türk meddâh, tiyatro ve sinema oyuncusudur.
Özkul dört kez evlendi ve üç çocuğu oldu. İlk eşi Şadan, ikinci eşi Suna Selen, üçüncü eşi Yaşar ve son eşi 1986'da evlendiği Umman Özkul'dur. Oyuncu ve sunucu Güner Özkul'un babasıdır. Güner Özkul'a göre babası "evlilikten korkmazdı ama boşanamamaktan korkardı".
Hayatının önemli bir kısmını alkolle savaşarak geçiren Özkul, 1990'lı yılların ortasında alkolü tamamen bıraktı.
Münir Özkul, İstanbul Erkek Lisesi mezunudur. Sanat hayatına henüz lise öğrencisiyken 1939 yılında Bakırköy Halkevi'nde tiyatro ile başladı. Bir süre İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine ve Edebiyat Fakültesinin sanat tarihi bölümüne devam etti.
MÜNİR ÖZKUL KARİYERİ
1948'de Ses Tiyatrosu'nda sahnelenen "Aşk Köprüsü" oyunuyla profesyonel oldu. Daha sonra Muhsin Ertuğrul'un yönetimindeki Küçük Sahne'ye geçti. Bu dönemde John Steinbeck'ten Fareler ve İnsanlar (1951), John Millington Synge'den Babayiğit, George Axelrod'dan Yaz Bekarı (1954), John Patrick'ten Çayhane (1955) gibi oyunlarda oynadı. Daha sonra İstanbul Şehir Tiyatroları'nda (1958-59), Ankara Devlet Tiyatrosu'nda (1959-60) ve İstanbul Aksaray'daki Bulvar Tiyatrosu'nda arkadaşlarıyla kurduğu kendi topluluğunda (1960-62) çalıştı. 1963-67 arasında çeşitli topluluklarla turnelere çıktı; zaman zaman sahneden uzak kaldığı dönemler oldu. Sahne aldığı özel tiyatrolarda Sadri Alışık, Cahit Irgat, Nevin Akkaya ve Şükran Güngör gibi oyuncularla çalıştı.
1969'da Haldun Taner ile birlikte Bizim Tiyatro'yu kurdu. Aynı yıl Bizim Tiyatro tarafından sahnelenen Taner'in "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" adlı oyununda Tomas Fasulyeciyan tiplemesiyle büyük başarı elde etti.
Özkul 1972'de Sadık Şendil'in araya girmesiyle gazino ve gece kulüplerinde şovmenlik yapmaya başladı. Adile Naşit'le de zaman zaman gazino sahnelerine şovmen olarak çıktı.
1978'de yeniden Şehir Tiyatroları'na döndü. 1983-84'te, daha önce kendi topluluğunda (1961) sahneye konan ve büyük ilgi gören, Jean Anouilh'in "Generalin Aşkı" oyunuyla Dormen Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. 1980'lerin ortalarında Ferhan Şensoy'un Ortaoyuncular topluluğuna katıldı, aralarında "İstanbul'u Satıyorum"un da yer aldığı dört oyunda rol aldıktan sonra sahnelere veda etti.
Özkul 1968'de Altan Karındaş topluluğunda oynanan Sadık Şendil'in Kanlı Nigar oyunundaki rolüyle İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. Gene bu başarısı üzerine İsmail Dümbüllü, Kel Hasan Efendi'den devraldığı 50 yıllık simgesel kavuğu Özkul'a verdi (Özkul bu kavuğu 1989'da Ferhan Şensoy'a devretti.). Daha önce de oynadığı Haldun Taner'in Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1978) oyunundaki rolüyle Avni Dilligil (1978), Ulvi Uraz (1979), İsmet Küntay (1979) ve İsmail Dümbüllü (1980) ödüllerini kazandı.
MÜNİR ÖZKUL FİLMLERİ
Özkul 1950'lerden itibaren sinemada da rol almaya başladı. İlk dönem filmlerinden dikkat çekenleri Edi ile Büdü, Balıkçı Güzeli ve Kalbimin Şarkısı'dır. 1965'ten sonra sinemada canlandırdığı karakterlerle övgü topladı.
1970'li yıllarda, kalabalık kadrolu ve genellikle Ertem Eğilmez'in yönettiği filmlerde önemli roller aldı. En bilinen rollerinden biri onunla özdeşleşen, Hababam Sınıfı serisindeki Özel Çamlıca Lisesi'nin tatlı sert müdür yardımcısı "Kel Mahmut" karakteri oldu. Özkul'un kadrosunda yer aldığı bu dönemde çekilen kalabalık kadrolu aile filmlerinden bazıları Mavi Boncuk, Bizim Aile, Aile Şerefi, Gülen Gözler, Neşeli Günler, Gırgıriye ve Görgüsüzler olarak sayılabilir. Bu filmlerin büyük kısmında Adile Naşit'le beraber, Türk sinemasının unutulmaz ikililerinden birini oluşturmuştur. 1980 sonrası ise dönemin akımı olan video için çekilen pek çok filmde rol almıştır.
Kariyeri boyunca 200'den fazla filmde rol alan Özkul, Sev Kardeşim filmindeki oyunuyla 1972 Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Karakter Oyuncu" ödülünü kazandı. "Bizim Aile" filminde canlandırdığı "Yaşar Usta" rolüyle de 1977 Azerbaycan Film Festivali'nde özel ödül kazandı. "Süt Kardeşler" filminde yönetmen yardımcılığı da yapmıştır.
Tarık Buğra'nın romanından televizyona aktarılan ve Naşit Özcan'ın yaşam öyküsünden bir kesiti canlandıran "İbiş'in Rüyası"nda canlandırdığı İbiş karakteri de unutulmazlar arasındadır. Televizyon dizilerinin yaygınlaşmaya başladığı 90'lı yıllarda dizi oyunculuğundan uzak dursa da Uzaylı Zekiye, Ana Kuzusu ve Şaban ile Şirin gibi dizilerde rol aldı. Son olarak 2000'li yılların başında, Hamdi Alkan'ın canlandırdığı "Yarmagül" karakterinin dedesini oynadığı Reyting Hamdi televizyon programında kamera karşısına geçti.
1980'de yapılan bir jübileyle 40. sanat yılı, 1996 yılında da Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen gecede 55. sanat yılı kutlandı. 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Münir Özkul'a "devlet sanatçısı" unvanı verildi.
MÜNİR ÖZKUL KAÇ YAŞINDA VE NE ZAMAN ÖLDÜ, NEDEN VEFAT ETTİ?
2003 yılından beri demans ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele eden Özkul, bu tarihten sonra evinden dışarıya çıkmak ve kimseyle görüşmek istemedi. 5 Ocak 2018'de Beyoğlu'nun Cihangir semtindeki evinde 92 yaşında hayatını kaybetti. 7 Ocak 2018'de Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenen anma etkinliğinin ardından Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Bakırköy Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.
FİLMOGRAFİSİ:
Reyting Hamdi (Sipahi Dede) (TV Dizisi) (1998)
Ay Işığında Saklıdır (1996)
Nasreddin Hoca (1993)
Al Dudaklım (1993)
Arabesk (1988)
Acı Gurbet (1988)
A Ay (1988)
Afife Jale (1987)
Kuşatma 2 / Şok (1987)
Aile Pansiyonu (1987)
Günah (1987)
Kadersiz Kullar (1987)
Yaşamaya Mecburum (1987)
Yıllar (1987)
Uzaylı Zekiye (1987)
Otobüs Yolcuları / İhsaniye - Karasu (1987)
Ana Kucağı (1986)
Kızlar Sınıfı Tatilde (1986)
Babalar da Ağlar (1986)
Dayak Cennetten Çıkma (1986)
Elmayı Kim Isırdı (1986)
Milyarder Mahmut (1986)
Büyük Günah (1985)
Ya Ya Ya Şa Şa Şa (1985)
Deliye Hergün Bayram (1985)
Çalınan Hayat (1985)
Duyar Mısın Feryadımı (1985)
Sarı Öküz Parası (1985)
Şaşkın Gelin (1984)
Geçim Otobüsü (1984)
Çaresizim (1984)
Kızlar Sınıfı (1984)
Gırgıriyede Büyük Seçim (1984)
Şaşkın Ördek (1983)
Dostlar Sağolsun (1983)
İlişki (1983)
Gırgıriyede Cümbüş Var (1983)
Gazap Rüzgarı (1982)
Bir Yudum Mutluluk (1982)
Islak Mendil (1982)
Ağlayan Gülmedi mi? (1982)
Altın Kafes (1982)
Buyurun Cümbüşe (1982)
Talih Kuşu (1982)
Adile Teyze (1982)
Şıngırdak Şadiye (1982)
Görgüsüzler Muratın amcası (1982)
Beni Unutma Fıratın babası (1982)
Deliler Koğuşu (1981)
Bizim Sokak (1981)
Gırgıriyede Şenlik Var (1981)
Gırgıriye Emin (1981)
Banker Bilo (1980)
İbişo (1980)
Erkek Güzeli Sefil Bilo (1979)
Gelinciklerim (1979)
Aşkın Gözyaşları (1979)
İbiş in Rüyası Nahit (1979)
Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor (1978)
Neşeli Günler Kazım (1978)
Cennetin Çocukları Hasan (1977)
Gülen Gözler Yaşar (1977)
Hababam Sınıfı Tatilde (1977)
Aşk Dediğin Laftır (1976)
Aile Şerefi Rıza (1976)
Hababam Sınıfı Uyanıyor (1976)
İşte Hayat (1975)
Gülşah (1975)
Bizim Aile / Merhaba (1975)
Hababam Sınıfı (1975)
Gece Kuşu Zehra (1975)
Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı Kel Mahmut (1975)
Beş Milyoncuk Borç Verir Misin Münir (1975)
Hasret (1974)
Beş Tavuk Bir Horoz (1974)
Gariban (1974)
Mavi Boncuk Baba (1974)
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1974)
Salak Milyoner Mehmet Çavuş (1974)
Niyet Rıfkı (1973)
Çulsuz Ali (1973)
Izdırap (1973)
Şaban İstanbul'da (1973)
Kaynanam Kudurdu (1973)
Oh Olsun Burhan (1973)
Yalancı Yarim Derviş (1973)
O Ağacın Altında (1972)
Üç Sevgili (1972)
Karamanın Koyunu (1972)
Ver Allahım Ver (1972)
Yiğitlerin Kaderi (1972)
Tatlı Dillim (1972)
Sev Kardeşim (1972)
Senede Bir Gün (1971)
Kezban Paris'te (1971)
Son Hıçkırık Ferhat (1971)
Bebek Gibi Maşallah (1971)
Beklenen Şarkı (1971)
Solan Bir Yaprak Gibi (1971)
Donkişot Sahte Şövalye (1971)
Yedi Kocalı Hürmüz (1971)
Beyoğlu Güzeli (1971)
Aşk Uğruna (1971)
Beyaz Kelebekler (1971)
Gönül Hırsızı (1971)
Hayatım Senindir (1971)
İbiş Gangsterlere Karşı (1971)
İşte Deve İşte Hendek (1971)
Kadifeden Kesesi (1971)
Tophaneli Murat (1971)
Ayşecik Ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde (1971)
Aşk Hikayesi (1971)
Hayat Sevince Güzel (1971)
Tatlı Meleğim (1970)
Kara Dutum (1970)
Bütün Aşklar Tatlı Başlar (1970)
Kalbimin Efendisi (1970)
Yuvasız Kuşlar (1970)
Yumruk Pazarı (1970)
Ali İle Veli (1970)
Allı Yemeni (1970)
Berduş Kız (1970)
Dikkat Kan Aranıyor (1970)
Dönme Bana Sevgilim (1970)
Yavrum (1970)
Küçük Hanımefendi (1970)
Şoför Nebahat (1970)
Son Kızgın Adam Mavi (1970)
Hayatım Sana Feda (1970)
Seven Ne Yapmaz (1970)
Arım, Balım, Peteğim (1970)
Sevgili Babam (1969)
Boş Çerçeve (1969)
Uykusuz Geceler (1969)
Gelin Ayşem (1969)
Nisan Yağmuru (1969)
Sevdalı Gelin (1969)
Ayşecik'le Ömercik (1969)
Fakir Kızı Leyla (1969)
Bana Derler Fosforlu (1969)
Nilgün (1968)
Artık Sevmiyeceğim (1968)
Kanlı Nigar (1968)
İstanbul'da Cümbüş Var (1968)
Kara Gözlüm Efkarlanma (1968)
Yayla Kartalı (1968)
Urfa İstanbul (1968)
Kalbimdeki Yabancı (1968)
Çifte Tabancalı Damat (1967)
Elveda (1967)
Sürtüğün Kızı (1967)
Yaşlı Gözler (1967)
Bir Millet Uyanıyor (1966)
Denizciler Geliyor (1966)
Ben Bir Sokak Kadınıyım (1966)
Aşkın Kanunu (1966)
Seni Sevmiyorum (1966)
Fakir Bir Kız Sevdim Kaptan (1966)
Kan Gövdeyi Götürdü (1965)
Senede Bir Gün (1965)
Kart Horoz (1965)
İnatçı Gelin (1965)
Bilen Kazanıyor (1965)
Seveceksen Yiğit Sev (1965)
Şoför Nebahat Bizde Kabahat (1965)
Şekerli Misin Vay Vay (1965)
Yalancının Mumu (1965)
Cezmi Band 007.5 (1965)
Gönül Kuşu (1965)
Dokunma Bozulurum (1965)
Kahreden Kurşun (1965)
Bir Bahar Akşamı (1961)
Yumurcak (1961)
Yaman Gazeteci (1961)
Taş Bebek (1960)
Gurbet (1959)
Altın Kafes (1958)
İftira (1958)
Miras Uğrunda (1956)
Kalbimin Şarkısı (1956)
Bir Aşk Hikayesi (1955)
Tuş / Bir Aşk Hikayesi (1955)
Balıkçı Güzeli / 1002. Gece (1953)
Edi İle Büdü (1952)
Edi İle Büdü Tiyatrocu (1952)
Barbaros Hayrettin Paşa (1951)
Evli Mi Bekar Mı (1951)
Lale Devri (1951)
Yavuz Sultan Selim Ve Yeniçeri Hasan (1951)
Üçüncü Selim'ın Gözdesi (1951)
Vatan ve Namık Kemal (1949)