Doğal tüm besinler sağlıklı ancak en sağlıklı olanlarını seçerek daha iyi bir yaşam için kendinizi doğru beslenmeye yönlendirebilirsiniz. Bugün yepyeni bilimsel çalışmalar; iyi besinlerle ve sağlıklı beslenmenin hücre içinde yaşam kaderimizi şekillendirdiğini gösteriyor. DNA'larımızda saklı hastalık etmenlerinin seyrinin bile değiştirebileceği ortaya çıktı. Bu besinlerin özelliklerine göz atalım.
TAM TAHILIN DİKKAT ÇEKEN ÖZELLİKLERİ
■ BULGUR: B grubu vitaminlerinin en iyi kaynağıdır. Magnezyumu bolca içerir. Bitkisel protein, ev diyet lifi açısından oldukça değerlidir. Glisemik indeksi düşük bir tam tahıl olduğu için en iyi karbonhidratlara en iyi örnektir.
■ BUĞDAY RUŞEYMİ: Prebiyotik etkili olan buğday rüşeymi, sağlıklı yağ asitleri özellikle zeytinyağında olan oleik asidin aynısını ihtiva eder. Lutein gibi güçlü antioskidanları ihtiva eder.

HAYVANSAL PROTEİN DEPOSU IKI KAYNAK
■ KIRMIZI ET: Sindirilebilirliği yüksek amino asit içeriği sebebiyle kıymetli protein kaynağıdır. En yüksek biyolojik değeri yüksek demir ve B 12 kaynağıdır. Kırmızı ette CLA bolca bulunur. Ancak kömürde pişirilmiş değil daha çok sebzelerle pişirilerek yendiğinde sağlık açısından çok faydalı.
■ YOĞURT: Probiyotik etkili yoğurt, sütün fermentasyonu sayesinde besleyici değeri artan özel bir fermente besindir. Laktik asit bakterilerinden yoğun olan yoğurt iyi B2, B12 ve kalsiyum kaynağıdır. Çinko, magnezyum ve fosfor deposudur.

BİTKİSEL PROTEİNLER GÖZE FAYDA SAĞLAR
■ YEŞİL MERCİMEK: Bitkisel proteinden zengin yeşil mercimek diyet lifi, çinko, magnezyum, B grubu vitaminleri, epikateşin, fitosterol, saponinler açısından da zengindir. Hücre yaşlanmasını yavaşlatan, tok tutan, bağırsak hareketlerini hızlandıran süper besindir.
■ KABAK ÇEKİRDEĞİ: Magnezyum dahil birçok minerali içeren kabak çekirdeği, lignan denilen süper bir diyet lifi olan dirençli nişasta içerir. Bu bağırsaklardan tokluk hormonlarının aktifleşmesinde önemli etki sağlar. Antiparazitik biyoakitf bileşenleri içerenbu süper kuruyemiş alfa tokoferol, kateşin, beta fitosterol içerir ki bu bileşenler kolesterolü direkt düşürür.

KALİTELİ YAĞ ŞART
■ ZEYTİNYAĞI: E vitamini, zeytinyağı polifenolleri, tekli doymamış yağ asidi ve minerallerin deposu olan zeytinyağı mutfağın tek sağlıklı pişirmede ve günlük direkt tüketimlik yağıdır. Zeytinyağı rafinasyona uğramadan üretilebilen, pişirmede veya çiğ olarak direkt salatalara eklemede besin yapısı değişmeyen en değerli bitkisel yağdır.
■ AVOKADO: Oleik asidin aynısını yapısında bulunduran avokado, lutein antioksidanından zengindir. Doğal yapısında lipaz enzimi yani yağları kolay sindirmeye yarayan hatta parçalayarak metabolik olarak vücutta daha rahat kullanılmasını sağlayan özel enzime sahiptir.

MİKROBİYOTA İÇİN SÜPER İÇECEKLER
■ KAHVE: Klorojenik asit, kafein, trigonelin, diterpenler sayesinde mükemmel beyin sağlığı, kalp sağlığı, diyabet ve karaciğer sağlığına iyi gelen, mikrobiyotayı olumlu yönde değiştiren süper içecektir
■ SİYAH ÇAY: Kateşin, metilksantinler ve L tianin sayesinde antioksidan, antiinflamatuvar, kalp sağlığı koruyucu ve böbrek taş oluşumunu önleyici faydaları vardır.

BOL SU TÜKETİMİ ŞART
■ SU: Vücudumuzun oksijen ihtiyacına destek olan su iyonize mineraller içerir. Günde 6-8 su bardağı sağlıklı metabolizma için yeterlidir.
■ DOĞAL MADEN SUYU: Magnezyumdan kalsiyuma demirden sodyuma flordan potasyuma kadar vücudun ihtiyacı olan önemli minerallerin değerli kaynağıdır. İki şişe maden suyu günlük magnezyum ihtiyacını karşılar.

MEVSİMİN GÖZDE MEYVELERİ
■ NAR: Taze narda olan punikalagin, Urolithin A ve antosiyaninler kalp sağlığı koruyucu, mikrobiyota bakteri çeşitliliğini arttırıcı, beyin sağlığını iyileştirici etkilidir. Vazodilatör etkili olup kalp sağlığını korur.
■ AYVA: Kuersetin ve klorojenik asit içeren ayva en yüksek pektin diyet lifini içeren ve malşk asit adlı organik asit sayesinde gastrik ülsere en iyi gelen, kabızlığı çözen meyvedir.

SEBZENİN YILDIZLARI
■ SARIMSAK: Allisin adlı biyoaktif bileşen damar gevşetici, LDL kolesterolü düşürücü, hipertansiyonda tansiyon regüle edicidir.
■ ENGİNAR: Sinarin bileşeni sayesinde karaciğer temizleyici, inülin sayesinde prebiyotik etkili süper sebzedir.
OLMAZSA OLMAZ BAHARATLAR
■ ACI PULBİBER: Kapsaisinden zengin pulbiber yağ yakıcı, inflamasyonu azaltıcı ve toksin atıcı etkilidir.
■ KARABİBER: Metabolizma düzenleyici, antimikrobiyal ve antiinflamatuvar etkilidir.
ARA ÖĞÜNLER İÇİN ATIŞTIRMALIKLAR
■ YER FISTIĞI EZMESİ: Bitkisel sağlıklı tekli doymamış yağ asitleri, kuersetin ve diyet lifi kaynağı olan bu sağlıklı ezme tok kalmayı dahi kolaylaştırır.
■ SÜT: Kalsiyum karbonat formunda kemiklere yerleşen kalsiyumun en iyi kaynağı olan süt triptofan, CLA, B2 vitamini, immünoglobinler içerir. Ara öğünde tok tutar.

KARACİĞER YENİLENMESİ İÇİN 8 SÜPER BESİN
Karaciğerdeki yağ içeriği arttıkça çalışma kapasitesi de azalmaktadır. Genelde karaciğerin yüzde 30 ve altında yağlanma varsa buna biz birinci derece yağlanma, yüzde 30-65 arasında yağlanma tespit edilmiş ise ikinci derece yağlanma deriz. Üçüncü derece yağlanma ve sonrasında ise artık karaciğer fonksiyonu hastalık seviyesine doğru geçmiş demekteyiz. Eğer yağlanma var ve karaciğer enzimleri normal ise semptomlar azdır veya birkaç semptom eşlik eder.
Karaciğerimiz inanılmaz bir yenilenme yeteneğine sahiptir ve gece açlığı bu yenilenme için en ideal zamandır. Gece açlığını 10-12 saat tutma karaciğerin maksimum kapasitede çalışmasını sağlamaktadır. Karaciğeri temizlemek, karaciğer yağlanmasını azaltmak ve karaciğerin yenilenme kapasitesini arttırmak için 8 muhteşem besini mutfağınızdan ayırmayın değerli okurlarım.

■ YUMURTA: Kolinin en iyi kaynağı olan yumurta karaciğere iyi gelen süper besin öğesi lesitinin de iyi kaynağıdır. Omega 3 açısından zengin olan yumurta karaciğer yenilenmesini sağlar. Yumurta fosfolipit açısından da zengin olması yüksek karaciğer enzimlerinin düşmesine de destek olabilir.

■ SOĞUK SIKIM ZEYTİNYAĞI: Karaciğerin ve kalbin doğal ilacı zeytinyağı içerdiği oleokantal, oleuropein ve hidroksitirozol sayesinde kalp damarlarını yenilerken karaciğer yağlanmasını da yüzde 39 azaltıyor. Her gün düzenli en az 2-4 yemek kaşığı soğuk sıkım zeytinyağı sağlık demektir.

■ YAĞLI BALIKLAR: Sardalya, hamsi, somon başta olmak üzere tüm deniz balıkları yüksek omega 3, EPA ve DHA yağ asitlerini içermesi sayesinde karaciğerde inflamasyonu azaltarak karaciğer sağlığını korurlar. Haftada 3-4 kere balık en sağlıklı yeme sıklığıdır.

■ SARIMSAK: Bu süper besin küpü tansiyonu düşüren kalp damarlarında plak oluşumunu bile incelten mükemmel güce sahiptir. İçerdiği allisin bileşikleri oda ısısında ezildiğinde sarımsak 5-10 dakika bekletilip oksijenle reaksiyona girdiğinde karaciğeri yenileyen biyoakitf bileşen aktifleşir ve çiğ yendiğinde karaciğer enzimlerinin yükselmesini önler hatta yüksek karaciğer enzimlerini düşürür.
■ KÜKÜRTLÜ SEBZELER: Lahana, Brüksel lahanası, kuru soğan, brokoli, roka gibi kesif antioksidanlara sahip olması sebebiyle güçlü karaciğer detoks enzimlerini çalıştırma gücüne sahiptir. Bu sebzeleri pişirerek yemek karaciğer için daha iyileşme sağlayan etki yaratır. Bolca yemeklerde salatalarda bu sebzeleri kullanın değerli okurlarım.
■ BEYAZ VE KIRMIZI LAHANA TURŞUSU: Lahana turşusunu düzenli yemek faydalı bir bakteri olan ve karaciğer enzimlerini düşürmeyi destekleyen laktobasillus plantarumun çoğalmasını sağlar. Düzenli olarak lahana turşusu yeme ALT enziminin yüzde 28 düşmesinde etkindir. ALT karaciğerde hasarın olup olmadığını gösteren karaciğer enzimlerinden biridir.

■ KAHVE: Filtre edilmiş veya kaynamış kahvenin son araştırmalar karaciğeri yenilenmede etkili olduğu karaciğerde fibrotik yapıları engellediği ve karaciğer kanserine korunma sağladığı gösterilmiştir. Günde 3 fincan kahve karaciğer sağlığı için mükemmeldir.
■ DOMATES: Domatesteki likopenin karaciğer sağlığını iyileştirdiğini gösteren çalışmalar özellikle zeytinyağında biraz pişirilmiş domates tüketiminin karaciğer detoks sistemini güçlü çalışmasında destekleyebildiğine işaret etmektedir.