Fon krizinin çözümü için ilk somut planı Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) açıkladı. Öncelikle, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarında yapılacak ara ödemeler hızla başlatılıyor. Tasfiye edilen fonda yatırımı olanlara ara ödeme yapılacak. Sınır, 1 milyon TL. Her yatırımcı her bir fondan 1 milyon TL'lik ara ödemesini alabilecek. Örneğin, 3 ayrı fonda 1 milyon TL'den toplam 3 milyon TL yatırımı olanlara her bir fondaki 1'er milyon TL'si ödenecek. 16 Eylül'de yani fonlar temerrüde düşmeden önce saat 13:30'da satış emri verenlerin o tarihte fondaki bakiyesi 3 milyon TL ise onlar da bakiyenin 1 milyon TL'sini öncelikli alabilecek. Yalnız, bu ödemelerde para piyasası fonundakiler öncelikli olacak. Tasfiye sürecinde SPK'nın takas kesinliği ilkesine uyup uymayacağı ise hala muallak... Yani 16 Eylül saat 13:30 öncesinde fonlarını satanların bu ödemelerde öncelikli olup olmayacağı belirsiz...
Peki geri kalan paralar ne olacak?
Fon yatırımcısının kalan parası ise TMSF bünyesinde kurulan havuza aktarılan paralardan tahsil edilecek. Ödemelerde Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından her yatırımcı için hesaplanan net yatırım tutarı esas alınacak. Bu ifade, fon yatırımcısının ana paralarının fon havuzunda para toplandığında ödeneceği anlamını taşıyor. A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy ise ellerindeki likit varlıklarla ödemeleri Ziraat Bankası'nın öncülüğünde ivedilikle yapacak.
SPK, tasfiye kararı öncesi fonlardaki satışlardan fahiş kazanç elde edenlerin bunları kendi isteği ile iade edebilmeleri için Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına farklı hesaplar da açtı. Yani fonlara para yatırıp, fahiş kâr edenlere haklarında soruşturma açılmadan bu parayı iade etmeleri için bir nevi fırsat tanınmış oldu. Her fon için ayrı hesaplar var. Yatırılan tutarlar o fonun tasfiye malvarlığına girecek. İade zorunlu değil. O nedenle bu mekanizma kişilerin vicdanına ya da savcılıkların soruşturma açma ihtimaline göre işleyecek. Bana kalırsa, burada hesaba iade eden varsa onlar da ifşa edilmeli ve bu hesaplara gelen paralar gün gün açıklanmalı...
Şunu da belirteyim...
Açıkçası günlerdir sessizlik içinde olan SPK'dan tasfiye sürecine ilişkin somut bir açıklamanın gelmesi de bana göre bir aşamadır.
Hani denir ya...
En kötü karar bile belirsizlikten iyidir!

***

BORSADA SATIŞ BASKISI KIRILDI MI?
Gelelim Borsa İstanbul tarafında... Fon krizinin gölgesinde BİST'te de dün önemli bir adım vardı. Malum, bir süredir fonlarda yaşanan sorun endekste satış baskısını artırmıştı. Hatta 'fonzedeler'den sonra 'hissezedeler' de ortaya çıkmaya başlamıştı. 1 Ekim itibarıyla Borsa'da endekslerde yer alan şirketler değişti. 1 Ekim-31 Aralık döneminde geçerli olacak endeks devreye girdi. Volatilite kriterinin getirilmesi ve halka arz edilen payların asgari piyasa değeri sınırlarının yükseltilmesiyle BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 endekslerinde çok sayıda şirket değişti. Fonların elinde şişirilen gerçek değerlerinin üzerinde gösterilen yüksek volatiliteli kağıtlar endeksten çıktı. Bu sayede BİST 30 temizlendi. Spekülatif kağıtların gitmesi endekse yaradı.
Fon krizinde yaşanan mağduriyetin giderilmesi için kamusal otoritenin adımları hızla atması bu yükselişin devamının gelmesini, sermaye piyasalarına güvenin yeniden tesis edilmesini sağlayacaktır.
Nasıl 2001 krizinden sonra kamu gerekli dersleri alıp, bankacılık sektörünü daha sağlıklı ve istikrarlı bir yapıya kavuşturmak için yapısal reformlar çıkardıysa, fon krizi sonrasında da getirilecek denetim ve şeffaflık mekanizmalarının sıkılaştırılması piyasayı bugünkünden daha iyi bir noktaya getirilebilir.
O yüzden karamsar olmayalım...