Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan'ın heyetiyle birlikte, Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü'nün 6. yıl dönümü dolayısıyla Şuşa'dayız.
"Tek millet iki devlet" şiarı ile yürütülen iki ülke arasındaki ilişkiler son dönemde önemli bir sınamadan geçti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, basın toplantısında bu duruma işaret olarak yorumlanabilecek "hepinizin bildiği üzere Türkiye Azerbaycan arasındaki münasebetler tarihin türlü imtihanlarından geçmiştir" sözleri ile konuşmasına başladı.
Basın toplantısında önce söze başlayan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev konuşmasını "Türkiye ile Azerbaycan halkları kardeş halklardır. Dünyada bizim kadar birbirine bağlı olan halklar da yoktur, devletler de yoktur. Bu bizim büyük servetimizdir" sözleri ile bitirdi. Ziyaretin pozitif bir havada geçeceği Karabağ bölgesindeki Fuzuli Uluslararası Havalimanı'ndaki karşılamadan anlaşılmıştı. Aliyev ve eşi hanımefendi Cumhurbaşkanı Erdoğan ve heyetini havaalanında karşıladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan da uçaktan iner inmez "hava güzel" diyerek ziyarete başladı.
Şuşa'nın bu buluşmaya ev sahipliği yapması başlı başına anlamlıydı. Karabağ Zaferi'nin sembolü olan şehir aynı zamanda Türkiye ile Azerbaycan arasında müttefikliğin resmi çerçevesini oluşturan Şuşa Beyannamesi'nin imzalandığı şehirdi.
Her iki lider de konuşmalarında verdikleri mesajda, geçmişte birlikte başarılanlarla gelecekte üstlenilecek sorumluluklar arasında bağ kurdular. İlişkilerin geleceğinin özenle korunması gerektiğini vurguladılar.
Aliyev'in konuşmasında, savaşın ilk saatlerinde Erdoğan'ın verdiği desteği hatırlatması önemliydi. Yine Türkiye'nin Azerbaycan'ın yanında olduğu açıklamasının kendilerine güç ve moral verdiğini vurgulaması da anlamlıydı.
Yakın dönemde Türkiye ile Azerbaycan arasında yaşanan tartışmaların kırılganlıklara yol açtığı biliniyor. Okullardaki başörtüsü yasağı ile ilgili sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamaları Azerbaycan'da bazı çevreler ve medya mecraları maalesef büyüttü. Kendi kamuoyuna sanki Türkiye'nin kurumsal yaklaşımı gibi sundu. İlişkilerin seyri konusunda da bazı çevreler özenli davranmadılar.
Hâlbuki Türkiye'deki tutum tam tersiydi. Türkiye'de AK Parti sözcüsü Ömer Çelik, Azerbaycan'ı hedef alan bazı sosyal medya yapılanmalarının parti ve hükümet adına hareket etmediğini açıkça belirtti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Bakü'ye ziyaret gerçekleştirerek meselelerin kardeşlik hukukuna uygun biçimde görüşülmesini ve sosyal medyada propaganda aracına dönüştürülmemesi gerektiğini söyledi. Bizzat en üst düzeyden Cumhurbaşkanı Aliyev'e Türkiye'nin hassasiyetini iletti.
Türk Devletleri Teşkilatı Aksaklılar Heyeti Başkanı Binali Yıldırım'ın, Azerbaycan'ın kendi kararlarını alan bağımsız bir devlet olduğunu vurgulaması da bu çerçeveyi tamamladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem telefon görüşmeleri ile hem de gönderdiği mesajlarla pozitif havayı korumaya çalıştı. Bu bağlamda Türkiye çok özenli ve hassas davrandı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne katılmaması, özellikle Türkiye tarafında kırılganlıkları derinleştirme ihtimali yüksekti. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore gezisi dönüşünde 8 Kasım Zafer Günü'ne katılacağını açıklayarak ilişkilerin toparlanmasına yönelik bir irade ortaya koydu.
Ankara'nın kurumsal çizgisi en baştan itibaren tartışmayı büyütmemek ve müttefikliği korumak yönünde süreklilik gösterdi. İki ülkenin ilişkilerinin bozulması için üçüncü tarafların nasıl çabaladığını görüyordu. İlişkilerin kötüleşmesinin kimin işine yarayacağını biliyordu.
Sonuç olarak, son haftalarda kamuoylarına yansıyan tartışmaların ardından bu ziyaret, ilişkileri yeniden toparlamıştır. Bu hafta Antalya'da başlayan İklim Zirvesi'ne de İlham Aliyev'in katılma kararı alması da ilişkilerin yeniden rayına girmesi açısından değerlidir.
Bir ilişkinin değeri, zor zamanlarda gösterilen dayanışma kadar görüş farklılıkları ortaya çıktığında sergilenen özenle de anlaşılır. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Karabağ ziyareti bu özeni ortaya koymuştur. Şimdi yapılması gereken, karşılıklı güveni ve kardeşlik bağlarını güçlendirmeye dönük adımları yoğunlaştırmaktır.