YAZARA MAİL GÖNDER Basın reklamlarıyla gayri resmi tarih!..

YAZARLAR

Sevgili Ergun (Hiçyılmaz) basın hayatını artık yıllarla telaffuz etmiyor. Burhan Felek ödülünü de aldı ya, kendine "Asırlık" diyor.
Yazdığı kitapları "89'da kalmıştım" diye özetliyordu.
"Basın İlanlı Asr-ı Hayat" onun spor yazarlığı deyimi ile "90"a atılmış son golü!..
Asr-ı Hayat, sadece reklamlı ve ilanlı sayfalar değil, Osmanlı ile Cumhuriyet dönemlerinin üstü örtülü, hayatlarından da bilinmez kesitler de sunuyor. "Kimler var?" sorusunun cevabı "Kimler yok?" olmalı. Mesela Deniz Kızı Eftelya ile notalar üzerinde geziyor, Şehzadebaşı ilanlarında Peruz, Verjin veya Fil Agavni' gibi kantocuları seyrediyorsunuz. Seyrediyorsunuz diyorum, çünkü Ergun 1908 hareket Ordusu ile Selanik'ten gelmiş, Taşkışla'dan eski bir mülazım-ı evvel (Asteğmen yani) gibi İstanbul'u dolaşıyor. Zannedersiniz ki rehberiniz fi tarihinden kalma asırlık bir zat-ı muhterem.
Ergun, fikri hayatını yüzyıllara ulaştırmış, tarih-i muhabbetin yaşayan son Evliya Çelebi'si...
Bahçelerden salonlara, konaklardan cumbalı evlere bizi ilan yoluyla götürüyor. Telgezer'lerin Harikalar Sirki'ni aratmayan ip cambazlığı ile, bazı esnaf erbabının ilanlı ticari cambazlıkları da kitabında yer alıyor...
Tellalların gürültülü ilk sesli ilanlarında bu çağrılar epey müşteri topluyor. Ama sonrasında yayın ilanları onların sesini bastıracaktır.
Dönem kitleye ulaşan yayın dönemidir. Dönem, sesi kadar nefesi de kuvvetli olanların dönemidir.
"Kuvvetli nefesi ile marazi aşktan mütevellit ince hastalığı (Verem) tedavi edenler, "Bir hamlede (nasıl bir hamle ise?) böbrek taşı ve kum düşüren üstatlar, Paris'ten diplomalı hakiki doktor ve tüccar terziler,"Kemanı ile ses veren" müzisyenler, mesleklerini ilanat yolu ile sürdürüyorlar.
İlan yolu açık ve net: Ne kadar ilan ve reklam, o kadar para.
Bu ilanları özellikle St. Petersburg ya da Paris çok etkiliyor. Bu şehirlerden gelmiş diplomalı olduğunu bas bas bağıran sanatkar ve zenaatkar ordusu, kılıç (eskrim) dersi de veriyor, aşk ve musiki dersi de.
Yayıncılar, hem Beyaz Rus, hem de Fransız kültür anlayışının bakışı ile kadına eğiliyor ve onların hassas noktalarına hitap ediyor.
Ergun bu hassas noktalarda en çok kitabi ilanlar ile dest-i izdivaç ilanları üzerinde duruyor.
Özetle "Basın İlanlı Asr-ı Hayat" ile ortaya konulan, gayri resmi "Resimli Osmanlı ve Cumhuriyet tarihi!."
Okuması değil, bakması bile keyif veren bu nefis kitap her evde bulunmalı..

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubuna aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.