Yaşadığı 20. yüzyıla mührünü vuran lider... Dünyanın hayran olduğu asker ve devlet adamı... Özgürlüğü için mücadele eden ülkelerin önderi.
Ölüm yıldönümünde saygıyla, minnetle, rahmetle, şükranla anıyoruz.

Ve... Unutulmaz bir sözüyle yazımıza başlıyoruz:
"Bir ulus sımsıkı birbirine bağlı olmayı bildikçe, yeryüzünde onu dağıtacak bir güç düşünülemez."

***

ZAMANIN DURDUĞU AN

Radyo yayını birden kesiliyor... 10 Kasım 1938 Perşembe... Sabah saatleri.
Ve... Spiker Baki Süha Ediboğlu konuşmaya başlıyor... Tok, fakat ağlamamak için kendini zor tutan bir ses:

Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi tebliğidir.
Müdavi ve müşavir tabiplerin son raporu... Atatürk'ün dünyaya gözlerini kapadığı bildirilmektedir.
Bu acı hadise ile Türk vatanı büyük yapıcısını, Türk milleti ulu şefini, insanlık büyük evladını kaybetti.
Milletimize içimiz yanarak bu tarife sığmaz zayiinden dolayı en içten taziyelerimizi sunarız.
Kederlerimizin tesellisini ancak ve ancak onun büyük eserine bağlılıkta ve aziz vatanımızın hizmetinde ararız.
Şurasını her şeyden evvel beyan etmeliyiz ki, ölmez olan onun büyük eseri Cumhuriyet Türkiyesi'dir.

***

118 gün

Samsun... Havza... Amasya... Erzurum... Sivas... Ve Mustafa Kemal Paşa Ankara'da... 27 Aralık 1919.
Konaklama... Keçiören... Ziraat Mektebi.
Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşları, 23 Nisan 1923'te Büyük Millet Meclisi açılana kadar burada kalıyorlar... Burada çalışıyorlar... 118 gün.

Kurtuluşa giden yolun haritasını burada hazırlıyorlar.
Burası şimdi Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü.
Mustafa Kemal Paşa'nın odası... Müze.
Çalışma masasında... Gaz lambası.
Paşa, çalışmaktan yorulunca, yandaki küçük odada dinleniyor... Tek kişilik yatak... Ve yanında bir sandalye.
Eşyalar titizlikle korunmuş... Tertemiz.
Yatağın üzerinde bir battaniye... Ay yıldızlı... Bayrak.
Gezmelisiniz... Görmelisiniz.

***

AL SANA ŞEFFAFLIK

Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları Ankara'dalar... Ziraat Mektebi'nde çalışıyor ve konaklıyorlar... Fakat;
Ortada ne devlet var... Ne maliye... Ne hazine... Ne de bütçe.
Ziraat Mektebi'nin mutfağında ne pişecek? Hangi parayla pişecek?

Fedakâr Ankaralılar... Aralarında para topluyorlar.
Ankara'daki subaylar... Memurlar... Yardım ediyorlar.
İlçeler... Nahiyeler... Köylüler... Katkıda bulunuyorlar.
Mustafa Kemal Paşa'nın talimatı:
"Gelen yardımlar için mutlaka tutanak tutulacak... Yardımlar kuruşu kuruşuna kayda geçirilecek... Harcanan her kuruş için makbuz düzenlenecek."
Aralık 1919 ile Temmuz 1920 arasındaki yardımların ve harcamaların kayıtları mevcut... Kuruş kuruş.
İşte şeffaflık... Biliyor muydunuz?

***

TARİHİN KARANLIK SAYFALARI

Yakup Kadri Karaosmanoğlu... Atatürk'ün yakın çevresinden... Anadolu Ajansı'nın kurucusu... Yazar... Milletvekilliği ve büyükelçilik yaptı.

Şu sözler ona ait:
"Atatürk ölünce, bazı evraklar yok edilmiştir."
Acaba... Hangi evraklar?
Tarihin gizli sayfaları... O kadar çok ki.

***

KAYIP NOT DEFTERLERİ

Tevfik Rüştü Aras... Atatürk'e yakın isimlerden.
5 dönem milletvekilliği yaptı... 1920-1939.
13 yıl Dışişleri Bakanlığı... 1925-1938.

İşte onun sözleri:
Atatürk'ün not tuttuğunu, herkes hakkında kanaatlerini yazdığını bilirim.
Onun küçük not defterleri olması lazım.
Bir gün o not defterlerinden birini çıkardı... 'Al, bak Tevfik Rüştü... Senin hakkında yazdıklarım bunlar' dedi.
"Teeddüp ederim (utanırım) Paşam" dedim... Almadım... Okumadım.
Daha bunun gibi pek çok dosyası vardı.
İşte tarihin karanlıkta kalan sayfaları... O not defterleri... O dosyalar... Nerede? Bilen var mı?

***

İNÖNÜ'NÜN MEKTUPLARI

Atatürk'ün ölümünden sonra... Tevfik Rüştü Aras'a sorulur:
- İsmet Paşa'nın Atatürk'e yazdığı mektuplar ne oldu?
Tevfik Rüştü Aras'ın yanıtı:
Bu mektupları duydum... Ama yerini bilmiyorum... Atatürk'ün ölümünden sonra görevden uzaklaştırıldım.
Herkesin, kendi aleyhine mütalaa ettiği vesikaları aldığı doğrudur.

***

124 SAYFA

Osman Selçuk... Ankara 3. Sulh Hukuk Hâkimi.
Atatürk ölünce... Hâkim Osman Selçuk, 25 gün çalışır... Ve Atatürk'e ait terekenin (mal varlığı, dokümanlar) tespitini yapıyor, her şeyi tek tek yazar.
124 sayfalık bir belge.
Tarihi belge bugün nerede? Bilen var mı?
Ve... 124 sayfalık belgede neler yazılı?

***

ANITKABİR

Atatürk ölünce... Anıtkabir yapılmasına karar veriliyor... Fakat... Nereye yapılacak?
İki yer düşünülüyor:
Çankaya sırtlarında bir tepe.
Ya da... İstasyonun arkasındaki tepe... Rasattepe.

Meclis'te bir komisyon kuruluyor... Milletvekilleri... Uzmanlar... Yurt dışından gelen 2 şehir plancısı.
Komisyon çalışıyor... Ve raporunu yazıyor:
- Anıtkabir için en uygun yer Çankaya Köşkü'nün sağ ve sol arkasındaki tepelerden biri.
Daha sonra... Cumhuriyet Halk Partisi'nin TBMM Grubu toplanıyor... Gündem, Anıtkabir yapılacak yer.
CHP Meclis Grubu, kendi içinde bir komisyon kuruyor.
Komisyonun raporu:
- Anıtkabir, istasyonun arkasındaki tepede olsun... Rasattepe'de.
Sonuç... CHP Meclis Grubu karar veriyor... Anıtkabir, Rasattepe'de inşa ediliyor... Bugün bulunduğu yer.
Ve... Günün sorusu:
"Neden, Meclis komisyonunun raporu rafa kaldırılıyor? Neden, CHP Meclis Grubu'nun istediği oluyor?"
Bu sorunun yanıtı bugüne kadar verilmiş değil.

***

MİLLİ İRADEYE SAYGI

Meclis... 1 Mart 1922... Kürsüde Gazi Mustafa Kemal: "Yüce milli irade karşısında bir başka harekete cesaret gösterenler ve girişimde bulunanlar asi, serkeş ve haindirler."
Tam bir yıl sonra... 1 Mart 1923... Kürsüde yine Atatürk:
"Milli iradeye uymayanların sonu hüsrandır."
Lider... Büyük Atatürk... Konuşmasını şu sözle bitiriyor:
"Yüce iradenin huzurunda saygı ile eğiliyorum."