YENİ Parti, 14-15 Kasım 2026 tarihlerinde Ankara'da 1. Olağan Kurultayı'nı, diğer bir ifadeyle kuruluş kurultayını gerçekleştirdi. Kurultayın ilk gününde genel başkanlık için tek aday olarak yarışan Özel, oy kullanan bin 157 delegenin bin 154 geçerli oyunun tamamını alarak yeniden genel başkan seçildi. İkinci gün ise Özel'in hazırladığı 160 kişilik Parti Meclisi listesi, blok liste usulüyle bin 98 geçerli oyla onaylandı.
Temmuz ayında CHP'den yaşanan kopuşun ardından kurulan partinin kurumsallaşma adına ilk sınavı olarak görülen bu kurultay, bir yanıyla da partinin "yenilik" iddiasının ilk somut testi niteliğindeydi. Kurultayda okunan Kuruluş Bildirgesi'nde "yeni" bir siyaset biçimi vadediliyordu. Ne var ki kurultay sürecinde yaşananlar partinin ne kadar yeni olduğu konusunda fazlasıyla soru işareti yaratmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, YENİ Parti kurultayının, vadedilen yeni siyaset biçiminden ziyade CHP'den devralınan lider merkezli parti kültürünün yeniden üretildiği bir zemin görüntüsü verdiği söylenebilir.
Bildirgedeki Vaat, Salondaki Pratik
YENİ Parti'nin, genel başkanın delegeler yerine doğrudan üyeler tarafından seçileceği yeni örgütlenme modelini benimsemesi, yenilik iddialarından biriydi. 8 Kasım'da yapılan genel başkanlık ön seçiminde yaklaşık 639 bin üyenin sandığa gittiği ve katılımın yüzde 81'i aştığı açıklandı. Ancak, ön seçimde tek aday bulunuyordu ve Özel geçerli oyların tamamını aldı. Genel başkanın üyeler tarafında seçilmesine dayalı "yeni" model rekabetin olmadığı bir seçimde denenmiş oldu.
Benzer bir tablo Parti Meclisi seçiminde de ortaya çıktı. Parti tüzüğünde esas seçim yöntemi çarşaf liste olarak belirlenmişken, kurultay öncesinde yapılan il başkanları toplantısından sonra delegelerin önüne tek bir liste kondu. Çarşaf listede delegeler adaylar arasında tercih yapabilir, blok listede ise genel başkanın belirlediği isimleri bir bütün olarak onaylamaktan başka bir seçenekleri yoktur. Dolayısıyla kurultay delegelerine sunulan şey bir seçim değil, önceden belirlenmiş bir kadronun onaylanmasıydı. Parti içi demokrasiyi söyleminin merkezine yerleştiren bir yapının ilk kurultayında hem genel başkanlığın hem de Parti Meclisi'nin rakipsiz biçimde belirlenmesi, söylem ile pratik arasındaki mesafeyi açıkça ortaya koymaktadır.
Genişleyen Parti Meclisi
Kurultayın en dikkat çekici kararı kuşkusuz Parti Meclisi'nin genişletilmesiydi. Kuruluş aşamasında 80 üyeden oluşan Parti Meclisi'nin, kurultaya bir hafta kala dahi yine 80 kişi olarak seçileceği açıklanmıştı. Ancak son günlerde Kurucular Kurulu tüzükte değişiklik yaparak üye sayısını 150'ye çıkardı. Kurultayın ikinci gününde ise Özel, geçici bir maddeyle kendisine tanınan yetkiyi kullanarak bu sayıyı 160'a yükseltti. Böylece Parti Meclisi bir hafta gibi kısa bir süre içinde iki katına çıkarılmış oldu. Bu denli büyük bir yapısal değişikliğin kurultay öncesindeki son günlerde ve nihayetinde genel başkanın şahsi yetkisiyle gerçekleştirilmesi, kararın aceleyle ve tek merkezden alındığını göstermektedir.
Peki Parti Meclisi neden bu denli genişletildi? Yeni Parti Meclisi'nin yapısı, bu sorunun cevabına dair önemli ipuçları sunmaktadır. 160 üyenin 75'i milletvekili, 85'i ise parlamento dışından isimlerden oluşmakta. Grup yönetiminde görevi bulunmayan milletvekillerinin neredeyse tamamının Parti Meclisi'ne alınması "vefa" gerekçesiyle açıklansa da asıl amacın bu milletvekillerini partiye bağlamak ve CHP'ye geri dönüş ihtimalini kapatmak olduğu söylenebilir. Öte yandan grup başkanvekilleri ve Meclis yönetiminde görev alan isimler başta olmak üzere 90 kurucu milletvekilinden 15'inin liste dışında kalması da dikkat çekmekte.
Kadın temsilinde ise tüzükteki yüzde 35'lik kota karşılanamadı ve kadın üyelerin oranı yüzde 24 civarında kaldı. Kendi tüzüğündeki kotayı ilk kurultayında uygulayamayan bir partinin eşitlik vurgusu da bu noktada tartışmaya açık hale gelmektedir.
Genişlemenin bir diğer boyutu, parti içindeki güç dengesiyle ilgilidir. CHP döneminde Parti Meclisi'nde Özel ve İmamoğlu kanatları arasında aşağı yukarı eşit bir güç dağılımı bulunduğu bilinmektedir. YENİ Parti'de Parti Meclisi'nin iki katına çıkarılması ve listenin büyük ölçüde Özel'in tercih ettiği isimlerle doldurulması, İmamoğlu kanadının ağırlığını belirgin biçimde seyreltmiştir.
Ancak genişlemenin belki de en önemli sonucu, Parti Meclisi'nin işlevine dairdir. 160 üyeli bir meclisin etkin bir müzakere ve karar organı olarak çalışması pek mümkün değildir. Bu büyüklükteki bir organın onay mekanizmasına dönüşmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla, bu yapının esas karar yetkisinin daha dar bir çekirdeğe, yani MYK'ya oradan da genel başkana doğru kaydığı bir mekanizmaya evrilmesi muhtemeldir. Dolayısıyla Parti Meclisi'nin genişletilmesi, katılımın değil merkezileşmenin aracı olarak okunmalıdır.
Gerçekten "Yeni" mi?
YENİ Parti'nin kurucu milletvekillerinin tamamı CHP kökenlidir ve parti yönetiminin çekirdeği de CHP'deki Özel ekibinden oluşmaktadır. Parti Meclisi'ne alınan "yeni" isimler ise ağırlıklı olarak akademisyenler, emekli büyükelçiler ve farklı siyasi geleneklerden transfer edilen figürlerden meydana geliyor. Bu kompozisyon, yeni bir siyasi kadronun doğuşundan çok, CHP'den kopan bir çekirdeğin etrafına farklı kesimlerden isimlerin eklemlendiği bir koalisyon görüntüsü vermektedir. 160 kişilik bir meclis içinde uzmanların sesinin, genel başkan ve dar çekirdek karşısında belirleyici olması pek mümkün görünmemektedir. Dolayısıyla uzman kadrolar, partinin yeni yüzünü temsil etmekten çok, alışıldık bir siyasi yapının vitrinini oluşturma işlevi görebilir.
Kurultayda partinin siyasi kimliği de hâlâ CHP'ye göre tanımlanmaktadır. Özel'in kurultay sonrasında dile getirdiği "Önce Türkiye'yi, sonra da Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün partisini geri alacağız" sözleri, YENİ Parti'nin kendisini bağımsız bir siyasi proje olarak değil, CHP'yi geri almanın bir aracı olarak konumlandırdığını göstermektedir. Kurultaya 27 siyasi parti davet edilirken CHP'nin davet edilmemesi de bu kopuşun siyasi bir rekabetten çok kişisel bir hesaplaşmaya dönüştüğü izlenimini güçlendirmektedir. Kendini sürekli olarak ayrıldığı partiye göre tanımlayan bir yapının özgün bir kimlik inşa etmesi pek mümkün değildir.
Kurultay, kimlerin katılmadığı üzerinden de okunabilir. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, CHP'den istifa etmesine ve kurultaya davet edilmesine rağmen salonda yer almadı. İmamoğlu ise salonda fotoğraflarıyla temsil edilirken yönetimde etkisizleştirildi. Bu durum Yeni Parti'nin Özel merkezli bir yapıya evrildiğini göstermektedir.
Görünen o ki YENİ Parti'nin yeniliği şimdilik isminde ve bildirgesinde, yani teoride kalmaktadır. 21 Kasım'da toplanacak Parti Meclisi'nde belirlenecek MYK'nın üye sayısının da yükseltilmesi beklenmektedir. Genişletilmiş bir MYK'nin ağırlıklı olarak Özel'e yakın isimlerden oluşması, kurultay sürecinde başlayan merkezileşmeyi kurumsallaştıracaktır.
Orta vadede, genişlemenin tüzüğe uygunluğunun tartışılmasıyla parti, daha ilk kurultayında bir meşruiyet sorunuyla karşı karşıya kalabilir. Buna ek olarak seçim takvimi yaklaştıkça aday belirleme süreçlerinde, Parti Meclisi'ndeki yoğun milletvekili ağırlığının il ve ilçe örgütleriyle yeni gerilimler üretmesi de muhtemel görünmektedir.
YENİ Parti'nin ilk kurultayında tek aday, tek liste ve genel başkanın şahsi yetkisiyle genişletilen bir Parti Meclisi tablosunun ortaya çıkması, eleştirilen siyaset biçiminin terk edilmediğini, yalnızca yeni bir çatı altında yeniden kurulduğunu düşündürmektedir. Bu görüntüyle, partinin adındaki "yeni" iddiası, eski bir siyasi kültürün yeni bir tabela altında sürdürülmesinden ibaret kalacak gibi görünmektedir.