Ahmed Şehid Kimdir?

Hz. Hüseyin soyundandır. 6 Safer 1201'de (28 Kasım 1786) Hindistan'ın Uttar Pradeş eyaletinin Ray Bereylî (راي بريلي - Rai Bareilly) şehrinde doğdu. İlk öğrenimini burada gördü. Gençlik yıllarında ilmî çalışmalara ilgi duymuyordu. Fakat daha sonra meşhur âlim Şah Veliyyullah ed-Dihlevî'nin oğlu Abdülaziz'den ders almaya karar verdi ve bu maksatla Delhi'ye giderek ondan Nakşibendiyye, Kādiriyye, Çiştiyye, Sühreverdiyye icâzetlerini aldı. Ayrıca Abdülazîz ed-Dihlevî'nin kardeşi Şah Abdülkādir'den de kıraat okudu ve hadis derslerini takip etti. Tahsilini tamamladıktan sonra Ray Bereylî'ye döndü (1809). Daha sonra cihad aşkıyla Racpûtana'ya giderek Tonk Devleti'nin kurucusu Emîr Han'ın ordusuna katıldı. Altı yıl boyunca onun emrinde çalıştı. Ancak önde gelen subayı Feyzullah Han'ın İngilizler'in safına geçmesi üzerine Emîr Han onlarla anlaşmak zorunda kalınca oradan ayrılarak Delhi'ye gitti (15 Aralık 1817). Kendisini Abdülazîz ed-Dihlevî'nin hizmetine adadı ve onun teşvikiyle Tarîkat-ı Muhammediyye adıyla bilinen cihad harekâtını başlattı. Selef akîdesini ihya gayesiyle başlatılmış olan bu hareket daha sonra sosyopolitik bir karakter kazandı. Mensupları Hz. Peygamber'in sünnetinin yaşatılması, toplumdaki şirk ve bid'atların temizlenmesi, ictihad müessesesinin canlandırılması ve İslâm topraklarını işgal eden gayri müslimlere karşı cihad açılması gibi gayelerle çok geniş bir sahada faaliyet gösterdiler. Seyyid Ahmed de çalışmalarını daha çok Kur'an ve Sünnet'in öğretilmesi üzerine yoğunlaştırdı. Hareketin esaslarını anlatmaya çalıştığı Delhi ve Uttar Pradeş'te halk tarafından ilgiyle karşılandı; etrafına binlerce mürid toplandı. İki önemli talebesi ve arkadaşı Abdülhay b. Hibetullah ile Şah İsmâil b. Abdülganî ed-Dihlevî İslâmiyet'i yaymak üzere ona biat ederek hareketin yayılmasında önemli rol oynadılar.

Mücadelelerle dolu hayatı boyunca bazı eserler de kaleme almış olan Ahmed Şehîd'in Farsça yazılmış başlıca eser ve risâleleri şunlardır: Tenbîhü'l-gafilîn (Delhi 1285/1868); Risâle-i Namâz; Risâle der Nikâh-ı Biyûgân. Ayrıca henüz yayımlanmamış Farsça mektupları vardır.

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi

BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN