Ebu Berze Kimdir?

Künyesiyle meşhur olduğu için hem kendinin hem babasının adı hususunda ihtilâf edilmiştir. Adı Nadle iken Hz. Peygamber tarafından Abdullah olarak değiştirildiği veya adının Hâlid olduğu söylenmekte, babasının ise Amr, Âiz, Niyâr, Nadle, Ubeyd veya Abdullah diye bilindiği kaydedilmektedir. Ahmed b. Hanbel, Yahyâ b. Maîn ve daha birçok âlime göre ise adı ve soy şeceresi yukarıda gösterildiği şekildedir.

Ebû Berze ilk müslümanlar arasında sayılmaktadır. Hayber ve Mekke'nin fethi ile Huneyn Gazvesi'nde bulundu. Ayrıca yedi sekiz gazveye katıldı. Hz. Peygamber onunla Ebû Bekre arasında kardeşlik bağı (muâhât*) kurdu. Mekke fethedildiğinde ölüm cezasından kurtulmak için Kâbe'nin örtüsü altına sığınan Abdüluzzâ b. Hatal'ı Hz. Peygamber'in izniyle onun öldürdüğü bilinmektedir. Hz. Peygamber'in vefatından sonraki dönemlerde Basra'ya yerleşti. Horasan fetihlerine iştirak etti. Sıffîn'de Hz. Ali tarafında yer aldı; onun Hâricîler'le yaptığı Nehrevan Savaşı'na ve Mühelleb b. Ebû Sufre'nin Ezârika ile yaptığı savaşa katıldı. I. Mervân ve Abdullah b. Zübeyr dönemlerinde müslümanlar arasında çıkan ihtilâflardan ve bu ihtilâfların yol açtığı üzücü olaylardan son derece etkilendi. Kendisi bu çekişmelerin dışında kaldığı gibi çevresindekileri de uzak tutmaya çalıştı. Bunca kargaşaya sebep oldukları için Kureyşliler'e karşı duyduğu kızgınlıktan dolayı Allah katında mükâfat almayı umduğunu söylerdi. Hz. Hüseyin şehid edilip başı Yezîd b. Muâviye'ye getirildiğinde Ebû Berze orada bulunuyordu.

Ebû Berze'nin nerede öldüğü kesin olarak bilinmemektedir. Yezîd b. Muâviye döneminde (680-683) Basra'da veya 60 (680) yılından önce yahut 64 (684) yılında vefat ettiğini söyleyenler bulunduğu gibi katıldığı savaşların birinde şehid düşerek Horasan'da, Merv'de, Herat'ta, Nîşâbur'da, Sicistan'la Herat arasındaki Mefâze'de öldüğünü ileri sürenler de vardır. Fakat Buhârî onun Abdülmelik b. Mervân'ın hilâfetine kadar (65/685) yaşadığına hükmetmiştir.

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi


BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN