Ebü'l-Mehasin el-Fasi Kimdir?

19 Rebîülevvel 937'de (10 Kasım 1530) Kasrülkebîr'de (Alcázarquivir) doğdu. Doğum yılı 938 olarak da kaydedilir. Kuzey Afrika fâtihi Ukbe b. Nâfi' el-Fihrî'nin soyundan gelen ve Endülüs şehirlerinden Mâleka'nın (Malaga) tanınmış ailelerinden olan Beni'l-Cedd'e mensuptur. Ailesi IX. (XV.) yüzyılın sonlarına doğru Fas'a göç etti ve buraya nisbetle anıldı. Ticaretle uğraşan babası Muhammed b. Yûsuf daha sonra Kasrülkebîr'e yerleşti. İlk tahsilini burada yapan Ebü'l-Mehâsin, Abdurrahman b. Muhammed el-Habbâz el-Kasrî'den Kur'an, fıkıh ve nahiv okudu. Genç yaşta devrin büyük velîlerinden Şâzeliyye şeyhi Abdurrahman el-Meczûb'a intisap etti. Tahsilini tamamlamak için biri 960'tan (1553) önce, diğeri 962'de (1555) olmak üzere iki defa Fas'a gitti. Aralarında İbn Celâl et-Tilimsânî, Abdurrahman b. İbrâhim ed-Dükkâlî ve Ahmed el-Mencûr'un da bulunduğu birçok hocadan ders aldı. Daha sonra Kasrülkebîr'e döndü ve ders vermeye başladı. Kısa sürede şöhrete kavuştu. Şeyhi Abdurrahman el-Meczûb onu takdir eder ve kendisine "çağının Gazzâlî'si" derdi. Abdurrahman el-Meczûb vefat edince (Zilhicce 976 / Mayıs 1569) Şeyh Abdullah b. Hüseyin el-Megarî onun yerine geçti. Altı ay sonra Megarî'nin ölümüyle de hilâfet Ebü'l-Mehâsin'e kaldı.

Ebü'l-Mehâsin, 986 (1578) yılında Portekizliler'e karşı yapılan meşhur Vâdilmehâzin Savaşı'na katılarak yararlılıklar gösterdi. 988'de (1580) Fas'a göç etti; burada bir cami yaptırdı (1004/1595) ve ez-Zâviyetü'l-Fâsiyye diye anılan zâviyesini kurdu. Bundan bir yıl önce Tıtvân'da müridleri için kurdurduğu zâviye muhtemelen bu şehirdeki ilk zâviyedir (Muhammed Dâvûd, I/2, s. 307). Geniş bir mürid ve talebe halkasına sahip olan Ebü'l-Mehâsin Karaviyyîn Medresesi'nde Ḳūtü'l-ḳulûb, İhyâʾü ʿulûmi'd-dîn, eş-Şerîsiyye fî âdâbi's-sülûk gibi eserleri okuttu. Talebeleri arasında, daha sonra önemli bir âlim olan oğlu Muhammed el-Arabî başta olmak üzere İbrâhim es-Sayyâd, şeyhi Meczûb'un oğlu Muhammed es-Seb', Ebü'l-Abbas Ahmed Şakrûn el-Fahhâr, Abdülvehhâb el-Humeydî ve Ebü'l-Abbas Ahmed b. Abdurrahman et-Tilimsânî et-Ticânî sayılabilir.

Ebü'l-Mehâsin 18 Rebîülevvel 1013 (14 Ağustos 1604) tarihinde Fas'ta vefat etti. Bâbülfütûh semtinde bulunan türbesi meşhur bir ziyaretgâhtır.

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi

BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN