Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı himayesinde Turkuvaz Medya Grubu tarafından "Değişen Dünyanın Merkezinde Enerji ve Doğal Kaynaklar" ana temasıyla düzenlenen II. Doğal Kaynaklar Zirvesi'nin son oturumunda enerji geçişi konuşuldu. Zirvenin son oturumu Daily Sabah Yayın Koordinatörü Mehmet Çelik moderatörlüğünde "Enerji Geçişini Tasarlamak: Zorluklar ve Fırsatlar" ana temasıyla gerçekleştirildi. Panelde Bulgaristan Enerji Bakan Yardımcısı Kiril Temelkov, Romanya Enerji Bakanlığı Müsteşarı Cristian Silviu Buşoi, Dünya Bankası Kıdemli Enerji Ekonomisti Claire Nicolas, EBRD Türkiye Başkan Yardımcısı Mehmet Erdem Yaşar ve EPİAŞ CEO'su Taha Arvas konuşmacı olarak yer aldı.
ÇEŞİTLENDİRME KRİTİK ÖNEMDE
Panelde ilk sözü alan Bulgaristan Enerji Bakan Yardımcısı Kiril Temelkov, enerji dönüşümünün yalnızca karbonsuzlaşma süreci olarak görülmemesi gerektiğini belirterek enerjiye bakış açısının değiştiğini söyledi. Enerji altyapılarının artık küresel krizlerin ilk hedeflerinden biri haline geldiğini söyleyen Temelkov, enerji sistemlerinin güvenliğinin toplumlar açısından kritik önemde olduğunu belirtti. Enerji güvenliğinin sağlanmasında enterkonneksiyon ve çeşitlendirmenin temel rol oynadığını ifade eden Temelkov, komşu ülkeler arasında kurulacak güçlü bağlantılar sayesinde alternatif tedarik güzergâhlarının oluşturulabileceğini kaydetti. Panelde ikinci sözü alan Romanya Enerji Bakanlığı Müsteşarı Cristian Silviu Buşoi ise Romanya'nın yenilenebilir enerjiye büyük yatırımlar yaptığını belirterek, Türk şirketlerinin de Romanya'da enerji üretimi, iletim ve dağıtım projelerinde aktif rol üstlendiğini söyledi. Hidroelektrik kapasitesini büyütmeyi hedeflediklerini ifade eden Buşoi, nükleer enerji alanında da yeni yatırımlar planladıklarını kaydetti.

KRİTİK AKTÖR
Romanya'nın doğalgaz üretiminde Avrupa'nın en büyük üreticisi olduğunu belirten Buşoi, Karadeniz'deki Neptune Deep sahasının devreye girmesiyle üretim kapasitesinin daha da artacağını açıkladı. Güney Gaz Koridoru ve dikey koridor projelerinin bölgesel enerji güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Buşoi, Türkiye'nin Avrupa'nın enerji arz güvenliği açısından kritik bir aktör olduğunu söyledi. Türkiye'nin liderlik ettiği projelerde yer almak istediklerini de sözlerine ekledi.

ŞEBEKE YATIRIMLARI ÖNCELİKLİ
EPİAŞ CEO'su Taha Arvas ise enerji dönüşümünde şebeke altyapısı, finansman ve düzenleyici çevikliğin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Şebeke yatırımlarının zamanında tamamlanamaması halinde enerji dönüşüm hedeflerinin risk altına girebileceğini belirten Arvas, yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunduğu her noktaya kısa sürede şebeke ulaştırmanın teknik açıdan kolay olmadığını ifade etti.

ÜÇ AYAKLI TABURE
DÜNYA Bankası Kıdemli Enerji Ekonomisti Claire Nicolas ise enerji dönüşümünde düzenleyici reformlar, şebeke yatırımları ve finansmanın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirtti. Nicolas, enerji dönüşümünün "üç ayaklı bir tabureye" benzediğini ifade ederek, eksik kalan her unsurun sistemi zayıflatacağını söyledi. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde sermaye maliyetlerinin yüksek olduğuna dikkat çeken Nicolas, yatırımcı güveni oluşturmanın en önemli unsurunun güçlü ve güvenilir enerji planlaması olduğunu vurguladı. Türkiye'nin 2035 hedefleri ve düzenli gerçekleştirilen yenilenebilir enerji ihalelerinin yatırımcılar açısından güçlü bir güven mesajı verdiğini belirten Nicolas, kamu hizmeti şirketlerinin finansal yapılarının güçlendirilmesinin de kritik olduğunu ifade etti.
EN BÜYÜK DARBOĞAZ ŞEBEKE ALTYAPISI
EBRD Türkiye Başkan Yardımcısı Mehmet Erdem Yaşar, enerji dönüşümündeki en büyük darboğazın şebeke altyapısı olduğunu ifade etti. Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesinde önemli ilerleme kaydettiğini belirten Yaşar, bugün temel sorunun proje geliştirmek değil, projeleri hayata geçirmek olduğunu söyledi. YEKA ihalelerinin yatırımcı ilgisini artırdığını belirten Yaşar, şebeke altyapısının proje geliştirme süreçleriyle paralel ilerlememesi halinde izin süreçlerinin uzadığını ve bunun yatırımları geciktirdiğini kaydetti. Türkiye'de yenilenebilir enerji finansmanı açısından ciddi likidite bulunduğunu belirten Yaşar, kaliteli projelerin yatırımcı çekmeye devam ettiğini söyledi.