Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA)" uygulamasının 1 Temmuz itibarıyla devreye gireceğini açıkladı. Yeni sistemle birlikte üzerinde "DOA" logosu bulunan içecek ambalajları için tüketiciler 1 lira depozito ödeyecek.
Bakan Kurum, Depozito Yönetim Sistemi uygulamasıyla yıllık 30 milyar lira tasarruf sağlanacağını, 25 milyar ambalajın geri toplanacağını bildirdi. Kurum ayrıca sistemin 81 il ve 973 ilçede kurulacak makineler ve depozito iade noktalarıyla yaygın şekilde uygulanacağını ifade etti.
Sistem kapsamında plastik, cam ve alüminyum ambalajlar iade edildiğinde ödenen depozito bedeli geri alınabilecek. Uygulamanın geri dönüşümü artırması ve çevre kirliliğini azaltması hedefleniyor.
AMBALAJLAR EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
Sıfır Atık Hareketi kapsamında başlatılan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde başlayacak.
TÜÇA'dan yapılan açıklamaya göre, Türkiye'de 2025 itibarıyla kademeli olarak devreye alınan Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması, üretimden geri dönüşüme kadar sürecin dijital takibini sağlayan entegre bir model olarak öne çıkıyor. Sistemle atıkların doğaya karışmasının önlenmesi, ambalajların ekonomiye kazandırılması ve doğal kaynak kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Türkiye genelinde hayata geçecek Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması öncesinde, ambalajlı içecek satan veya servis eden tüm işletmeler dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt olarak operatörlerini seçecek.
Temmuz ayından itibaren "DOA" logolu içecek satışı yapan market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler depozito iade noktasına dönüşecek. İşletmeler operatörlerle yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde teşvik bedeli elde ederken, iade için yeniden gelen müşteriler sayesinde artan müşteri trafiği ile ek gelir ve rekabet avantajı sağlayacak. Ayrıca, alışveriş merkezi, havalimanı ve hastane gibi işletmeler de iade noktası olarak kullanılabilecek.
EKONOMİYE YILDA 30 MİLYAR LİRA KATKI SAĞLAYACAK
Sistemin işleyişi, satış noktaları üzerinden kurulacak iade altyapısıyla yürütülecek. İşletmeler ilk olarak DBYS'ye kayıt yaptırarak yetkili operatörlerden birini seçecek. Büyük mağazalar ile zincir mağazalar statüsündeki satış noktalarında Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu olurken, diğer işletmelere ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından ücretsiz verilecek. HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri ise kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçtikleri operatöre teslim edecek.
İşletmelerde toplanan ambalajlar operatörler tarafından düzenli olarak teslim alınacak, sayma ve doğrulama merkezlerine götürülecek ve ardından geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden ham maddeye dönüştürülecek.
Sistem kapsamında tüketiciler, ambalaj iade bedellerini "DOA" logolu ambalajları iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ederek alabilecek. DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına aktarılan ambalaj iade bedelleri banka hesabına transfer edilebilecek, ATM'den çekilebilecek veya alışverişlerde kullanılabilecek.
Öte yandan, piyasadaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınarak kontrollü ve sürdürülebilir şekilde ekonomiye geri kazandırılmasını hedefleyen sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ekonomiye yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.