Türkiye, Suudi Arabistan ile önemli bir enerji anlaşmasına imza attı. Elektrik Üretim AŞ ile Acwa şirketi Sivas ve Karaman Taşeli güneş enerjisi santrali projelerine için elektrik satın alımı konusunda anlaştı.
Törende konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Türkiye-ACWA enerji projesi veri merkezlerini de içerebilir. ACWA'nın sonraki 3 bin MW'lık yatırımında RES, GES ve depolama olmasını hedefliyoruz." dedi.
KÜRESEL ENERJİ TALEBİ
Bakan Bayraktar konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
Birazdan atılacak imzalarla birlikte, 2.000 megavatlık dev güneş enerjisi yatırımlarının Riyad'da imzaladığımız hükümetler arası anlaşmanın ardından ikinci önemli adımını da burada atmış olacağız. Enerji sektörümüze yapılacak doğrudan yabancı yatırımların en büyüklerinden biri olacak bu projelerle, ülkemizde bugüne kadarki en düşük fiyatlı elektrik alımını gerçekleştirmiş olacağız.
Enerji alanında küresel ölçekte çok önemli gelişmeler yaşanıyor. Artan elektrifikasyon ve dijitalleşme, hızlı bir talep artışını beraberinde getiriyor. Elektrikli araçlar, ısıtma ve soğutma sistemleri ile yapay zekâ veri merkezleri bu talebin temel unsurları olarak öne çıkıyor. Yapay zekânın bildiğimiz tüm ezberleri değiştireceği yeni bir çağda, ülkeler için en önemli rekabet avantajı güçlü elektrik altyapıları olacak. Bu nedenle elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımında yeni bir enerji mimarisine ihtiyaç duyuyoruz. Bu alanlarda çok büyük bir yatırım gereksinimi bulunuyor.
TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ
Dünyada geçtiğimiz yıl enerji alanında yaklaşık 3,3 trilyon dolarlık yatırım gerçekleştirildi. Bu yatırımların üçte ikisi temiz enerji projelerine yapıldı. Ülkemizde de son 23 yılda yenilenebilir enerji alanında adeta bir dönüşüm yaşandı. 2025 yılı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücümüzün yüzde 62'si, yani 76 bin megavatı, yenilenebilir kaynaklardan oluştu. Güneş ve rüzgâr enerjisinde neredeyse sıfır olan kurulu gücümüzü bugün 40 bin megavatın üzerine çıkardık.
HEDEFLER
2024 yılında Sayın Cumhurbaşkanımız, Bakü'de düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'nda (COP29) iddialı hedeflerimizi açıkladı. Buna göre Türkiye, 2035 yılında yalnızca güneş ve rüzgâr enerjisinde kurulu gücünü 120 bin megavata çıkaracak. Bu doğrultuda 2025 yılında 8 bin megavatın üzerinde kurulu güç artışıyla yeni bir rekora imza attık.
YATIRIMLAR
Önümüzde yoğun bir çalışma gerektiren 10 yıllık bir dönem var. Her yıl 8 ila 10 bin megavatlık güneş ve rüzgâr santrali kurmamız gerekiyor. Bu, bazı Avrupa ülkelerinin toplam kurulu gücüne eş değer bir kapasite anlamına geliyor. Bunun yanında, yenilenebilir enerji yatırımlarını dengeleyecek baz yük yatırımlarını da hayata geçireceğiz. Kaynak çeşitliliğimizi artırarak altyapımızı bu yeni döneme hazırlıyoruz.
Hedeflerimize ulaşmak için farklı modeller uyguluyoruz. Bunlardan biri Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modelidir. YEKA yarışmalarında, yabancı yatırımcıların da yoğun ilgi gösterdiği rekabetçi ihale süreçlerini geçtiğimiz yıl gerçekleştirdik. Yeni model kapsamında 2025 yılında 3 bin 800 megavatlık yarışma ile bu kapasiteleri tahsis ettik. Her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışması düzenlemeye devam edeceğiz.
YENİ PROJELER
2024 yılında Meclis'te kıyı kanununda yapılan değişiklikle denizlerde, göllerde ve barajlarda yenilenebilir enerji santrali kurulmasının önü açıldı. Bu kapsamda ilk adımı geçtiğimiz yıl attık. Manisa'daki Demirköprü Hidroelektrik Santrali rezervuar alanına 35 megavatlık bir yüzer GES kurulumu gerçekleştireceğiz. İlk hedefimiz 3 bin megavatlık yüzer GES projelerini devreye almak.
YEKA benzeri bir modeli deniz üstü rüzgâr enerjisinde de uygulayacağız. 2035 yol haritamız doğrultusunda 5 bin megavatlık offshore rüzgâr kurulu gücünü hedefliyoruz.
Sanayicilerimizin öz tüketim amaçlı güneş enerjisi santrallerine olan ilgisini yakından takip ediyoruz. Bu kapsamda, ocak ayında öz tüketim amaçlı 3 bin 500 megavatlık kapasite tahsisi için ilan yayımladık. Kendi elektriğini üretecek kamu ve stratejik kurumlara öncelik vermeyi planlıyoruz.
ACWA POWER İLE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ
Bu yıl Antalya'da düzenlenecek COP31 Konferansı'na ev sahipliği yapacak olmamız nedeniyle 2026 yılını önemli bir dönüm noktası olarak görüyoruz. Bu doğrultuda hükümetler arası anlaşmalarla daha büyük ölçekli ve daha rekabetçi fiyatlara sahip projeler geliştiriyoruz. Söz konusu projenin imzalarını iki hafta önce Suudi Arabistan'da attık. Suudi Arabistan, Türkiye'de 5 bin megavat gücünde güneş ve rüzgâr enerji santrali inşa edecek.
Bu iş birliğini bugün ACWA Power ile somutlaştırıyoruz. Artık uygulama aşamasına geçiyoruz. ACWA Power, Sivas ve Karaman Taşeli'nde biner megavatlık güneş enerjisi santrali kuracak.
"TÜRKİYE TARİHİNİN EN DÜŞÜK ELEKTRİK FİYATI"
Sivas'ta her bir kilovatsaat elektrik için 2,35 avro/sent satış fiyatı üzerinde mutabakata varıldı. Karaman Taşeli'nde ise üretilen elektriği bugüne kadar Türkiye'de oluşan en düşük fiyatla, kilovatsaat başına sabit 1,99 avro/sent bedelle alacağız. Bu fiyatlar 25 yıl boyunca geçerli olacak. Toplam alım süresi ise 30 yıl olarak belirlendi.
İlk 5 yıl içinde inşa edilecek bu santrallerde, YEKA projelerinde olduğu gibi bir teşvik mekanizması uygulanacak. Bu teşvik, üretilen elektriğin serbest piyasaya satış hakkı yerine, ortalama piyasa fiyatının altında belirlenen kilovatsaat başına 4,75 avro/sent üzerinden uygulanacak.
2 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM
Projelerin toplam yatırım maliyeti 2 milyar dolar olarak öngörülüyor. Bu iki proje sayesinde yaklaşık 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanacak. Yerlilik oranı en az yüzde 50 olacak. Projenin temelleri bu yıl içinde atılacak. 2028 yılında her iki santral de ticari işletmeye geçerek en kısa sürede tam kapasiteye ulaşacak.
5 bin megavatlık bu anlaşmaya ek olarak, 3 bin megavatlık rüzgâr ve güneş enerjisi santrali yatırımları da gerçekleştirilecek.