Türkiye’nin yarısı depreme karşı korumasız

Türkiye'de Zorunlu Deprem Sigortası kapsamındaki konut sayısı 11.7 milyona ulaşmasına rağmen sigortalılık oranı yüzde 58'de kaldı. DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, olası Marmara depremine karşı kurumun ödeme kapasitesinin yeterli olduğunu belirtirken, Türkiye Sigorta Birliği Başkanı Ahmet Yaşar deprem riskine karşı güvenli yapılaşma ile finansal güvencenin birlikte geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

MARMARA % 65'E ULAŞTI
Türkiye tarihinin en önemli doğal afetlerinden biri olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçerken Türkiye'nin deprem riskine karşı finansal koruma açığı devam ediyor. Doğal Afet Sigortaları Kurumu verilerine göre Türkiye genelinde Zorunlu Deprem Sigortası bulunan konutların oranı yüzde 58 seviyesinde bulunuyor. Toplam 11 milyon 700 bin 223 konut DASK kapsamında yer alırken, konutların yaklaşık yüzde 42'sinin zorunlu deprem sigortası bulunmuyor.
En yüksek sigortalılık oranı yüzde 65 ile Marmara Bölgesi'nde bulunuyor. Marmara'yı yüzde 64 ile Doğu Anadolu, yüzde 63 ile Güneydoğu Anadolu izliyor. Ege ve Akdeniz bölgelerinde oran yüzde 59, İç Anadolu'da yüzde 51 seviyesinde bulunurken en düşük sigortalılık oranı yüzde 45 ile Karadeniz Bölgesi'nde.

39 MİLYARLIK ÖDEME
DASK'ın faaliyete başladığı 2000 yılından bu yana Türkiye genelinde 1.397 hasar yapıcı deprem meydana geldi. Hasar ihbarlarında ise 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin yaşandığı 2023 yılı, 653 bin 81 başvuruyla ilk sırada yer aldı. DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, "Maraş depreminde 9 ayda 540 bin dosyayı elleçledik ve 39 milyar lira tutarında bir hasar ödedik. Bu önemli bir deneyim oldu. Dünya çapında böyle bir operasyonu gerçekleştiren kurum yok" dedi. Kahramanmaraş depremlerinin yaklaşık 104 milyar dolarlık finansal zarara yol açtığını belirten Demirkan, bunun yaklaşık 5.5 milyar dolarlık bölümünün sigorta sektörü tarafından karşılandığını, DASK'ın sağladığı finansal kapasitenin ise yaklaşık 1.6 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti. DASK'ın önümüzdeki dönemdeki temel hedeflerinden biri sigortalılık oranının yükseltilmesi olacak. Türkiye genelindeki yüzde 58'lik oranı yeterli görmediklerini söyleyen Demirkan, hedeflerinin yüzde 100 sigortalılık olduğunu vurguladı.

ORAN YÜZDE 100'E NASIL ÇIKARILABILIR?
Zorunlu Deprem Sigortası oranının yüzde 58'den yüzde 100'e yaklaştırılması, yalnızca yeni poliçe satışıyla değil, kentsel dönüşümden tapu ve abonelik sistemlerine kadar uzanan entegre bir modelle mümkün olabilir. Mevcut mevzuat aslında bu sistemin önemli bölümünün altyapısını içeriyor. Afet Sigortaları Kanunu kapsamında tapu tescil işlemlerinde geçerli DASK poliçesi aranıyor. Su ve elektrik aboneliklerinde de Zorunlu Deprem Sigortası'nın varlığının kontrol edilmesi gerekiyor. Öte yandan kentsel dönüşüm tarafında ise finansal korumanın önemli bir ayağını ise Bina Tamamlama Sigortası oluşturuyor.

SANAYİ VE KOBİ'LER DE KORUNMALI
TSB Başkanı Ahmet Yaşar, deprem sigortasının yalnızca konutlarla sınırlandırılmaması gerektiğine de dikkat çekti. Büyük bir depremde konut stokunun yanı sıra sanayi tesisleri, KOBİ'ler, ticari işletmeler, istihdam ve tedarik zincirlerinin de etkilendiğini belirten Yaşar, ekonomik faaliyetin kesintiye uğramasının afetin doğrudan fiziksel zararının ötesinde ikinci bir maliyet oluşturduğunu ifade etti. İşletmelerin yeterli sigorta korumasına sahip olmasının üretimin yeniden başlaması, çalışanların korunması ve tedarik zincirlerinin devamlılığı açısından önem taşıdığını kaydeden Yaşar, sigortanın bekonominin de güvencesi olduğunu söyledi.

MARMARA DEPREMİNİ KARŞILAYABİLİRİZ
Olası Marmara depremine ilişkin DASK'ın finansal kapasitesine de değinen Demirkan, "Şu andaki kapasitemiz olası bir Marmara depremini rahatlıkla karşılayacak seviyededir. Sigortalılarımız bu konuda müsterih olsun" değerlendirmesinde bulundu. Zorunlu Deprem Sigortası teminatlarının ekonomik koşullara karşı korunmasına yönelik mekanizmaya da dikkat çeken Demirkan, poliçelerdeki teminat tutarlarının enflasyona paralel olarak güncellendiğini ifade etti.