Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji piyasalarında savaşın etkisiyle yeni bir döneme girildiğini belirterek, yükselen dizel fiyatlarının dünya ekonomisi üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceğini söyledi. Birol, özellikle ulaştırma ve tarım sektörlerinde kullanılan dizelin fiyatındaki artışa dikkat çekti.
28 Şubat'ta başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı sonrasında küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeleri değerlendiren Birol, savaşın başlangıcında dünyanın en büyük enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya kalındığını ifade etti.
"DİZEL FİYATLARI ENFLASYONU YUKARI ÇEKECEK"
Petrol fiyatlarının 100 dolar civarında seyrettiğini belirten Birol, ham petrol fiyatlarından çok rafine petrol ürünlerinin fiyatlarının önem taşıdığını vurguladı. Özellikle dizel fiyatlarındaki yükselişe işaret eden Birol, şu ifadeleri kullandı:
"Dizel fiyatları, öyle ki çok kısa zamanda enflasyon rakamlarını bütün dünyada yukarıya doğru baskılayacak."
Dizel fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yaklaşık iki kat arttığını belirten Birol, bu yükselişin arkasında birden fazla neden bulunduğunu söyledi. Yüksek ham petrol fiyatlarının yanı sıra savaş sırasında Orta Doğu'daki bazı rafinerilerin hasar görmesi ve bölgeden dizel ihracatının azalması fiyatları etkiledi. Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Rusya'daki bazı rafinerilerin tahrip edilmesi de arz üzerindeki baskıyı artıran faktörler arasında yer aldı.
Birol, dizel piyasasındaki gelişmelere ilişkin, "Dizel konusunda dünyanın oldukça zorlu günler geçirdiğini söyleyebilirim." diye konuştu.
ÜLKELER ENERJİ POLİTİKALARINI DEĞİŞTİRİYOR
Mevcut enerji krizinin boyutunu gösteren önemli gelişmelerden birinin ülkelerin, şirketlerin ve tüketicilerin enerji politikalarında yaptıkları değişiklikler olduğunu belirten Birol, ülkelerin yeni enerji ortakları ve daha güvenilir tedarikçiler aradığını ifade etti.
Enerji krizlerinin geçmişte de önemli dönüşümlere yol açtığını hatırlatan Birol, 1973 ve 1979'daki petrol krizlerinin ardından nükleer enerjinin hızla geliştiğini, otomotiv sektöründe enerji verimliliğinin arttığını söyledi.
Ülkelerin mümkün olduğunca yerli enerji üretimine yöneldiğini belirten Birol, enerji sistemlerinin elektrifikasyona doğru ilerlemesinin de ortak hedeflerden biri olduğunu dile getirdi.
COP31 İÇİN ELEKTRİFİKASYON ÇAĞRISI
COP31 kapsamında iklim hedeflerinin hayata geçirilmesi için piyasalara ve yatırımcılara güçlü sinyaller verilmesi gerektiğini vurgulayan Birol, ülkelerin elektrifikasyon konusunda ortak hedef belirlemesinin yeni yatırımları destekleyebileceğini söyledi.
Birol, "En çok hayal ettiğim şey şu: Eğer COP31'den 150-200 ülke, elektrifikasyon konusundaki hedefe imza atarsa bu, yatırımcılara, şirketlere bir sinyal verir. O sinyal de yeni yatırımlarda kendini gösterir, uygulama böyle olur." dedi.
Enerji güvenliği, maliyetler ve iklim değişikliği hedeflerinin ilk kez bir araya geldiğine dikkat çeken Birol, bunun Antalya açısından olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti.
"ÇİN'İN ELİNDE 5 HÜRMÜZ VAR"
Birol, açılış oturumunda yaptığı konuşmada Çin'in kritik mineraller üzerindeki etkisine de dikkat çekti. Çin'in nadir toprak elementleri ihracatını azaltmasının küresel otomotiv sektörünü doğrudan etkileyebileceğini belirten Birol, bu durumu şu sözlerle değerlendirdi:
"Bir kelimeyle özetlersem eğer şu anda İran'ın elinde bir Hürmüz varsa Çin'in elinde 5 Hürmüz var."
Çin'in nadir toprak elementleri ihracatını yarıya indirmesi durumunda Avrupa'daki ve dünyadaki otomotiv sektörünün ciddi biçimde etkilenebileceğini belirten Birol, "Eğer Çin, 'Ben karar verdim. Gelecek aydan sonra nadir toprak elementlerinin ihracatını yarı yarıya indiriyorum.' derse Avrupa'daki ve dünyadaki tüm otomotiv sektörü birdenbire dalgalanmaya başlar." diye konuştu.
Kritik minerallerin yalnızca temiz enerji teknolojilerinde kullanılmadığını vurgulayan Birol, bu kaynakların savunma sanayisi, otomotiv, tıp ve birçok farklı sektör açısından da önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
